Ο πρώην αρχηγός των Δυνάμεων Άμυνας του Ισραήλ (IDF), Γκάντι Αϊζενκότ, αναδεικνύεται στον βασικό διεκδικητή της πρωθυπουργίας απέναντι στον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενόψει των βουλευτικών εκλογών της 27ης Οκτωβρίου, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις.
Το νεοσύστατο κεντρώο κόμμα του, Yashar (“Ευθύς” ή “Έντιμος”), εμφανίζεται να συγκεντρώνει 23 έδρες έναντι 22 του κυβερνώντος Λικούντ, εξέλιξη που θα του έδινε την πρώτη εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Η εκλογική αναμέτρηση θεωρείται ταυτόχρονα δημοψήφισμα για τον 76χρονο Νετανιάχου, η τελευταία θητεία του οποίου σημαδεύτηκε από τον πόλεμο στη Γάζα, τις εσωτερικές πολιτικές συγκρούσεις, τις δικαστικές υποθέσεις διαφθοράς και τη διπλωματική απομόνωση του Ισραήλ.
Ο 66χρονος Αϊζενκότ, που ηγήθηκε του ισραηλινού στρατού έως το 2019, απέκτησε ιδιαίτερο κύρος στην ισραηλινή κοινωνία μετά τον θάνατο του γιου του, Γκαλ, και δύο ανιψιών του στις επιχειρήσεις στη Γάζα. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι η ενασχόλησή του με την πολιτική αποτελεί μια προσπάθεια να δώσει νόημα στην προσωπική αυτή απώλεια και να συμβάλει στην αποκατάσταση της ενότητας της χώρας.
Σκληρή στάση στην ασφάλεια
Παρά το διαφορετικό πολιτικό του ύφος σε σχέση με τον Νετανιάχου, οι θέσεις του στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας παραμένουν ιδιαίτερα αυστηρές. Ως αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων είχε συνδεθεί με το λεγόμενο “Δόγμα Νταχίγια”, που προβλέπει εκτεταμένες επιθέσεις σε υποδομές περιοχών όπου δραστηριοποιούνται οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς.
Η στρατηγική αυτή έχει δεχθεί έντονη διεθνή κριτική για τις ανθρωπιστικές της συνέπειες, ενώ το Ισραήλ υποστηρίζει ότι οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν πολιτικές περιοχές ως βάσεις και αποθήκες οπλισμού.
Ο Αϊζενκότ συμμετείχε στο πολεμικό υπουργικό συμβούλιο μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, ωστόσο σήμερα αποκλείει κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με τον Νετανιάχου, δηλώνοντας αποφασισμένος να οδηγήσει σε πολιτική αλλαγή.
Δύσκολη η εξίσωση των συνεργασιών
Παρότι προηγείται στις δημοσκοπήσεις, η συγκρότηση κυβέρνησης αναμένεται να αποτελέσει δύσκολη άσκηση. Ο Αϊζενκότ στηρίζει την καθολική στρατιωτική θητεία, θέση που δυσχεραίνει τη συνεργασία με τα υπερορθόδοξα κόμματα, ενώ έχει αποκλείσει συνεργασία με τους ακροδεξιούς υπουργούς Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς.
Στα οικονομικά, το πρόγραμμα του Yashar κινείται σε φιλελεύθερη κατεύθυνση, με έμφαση στις μεταρρυθμίσεις της αγοράς και στις επενδύσεις στις υποδομές, χωρίς σημαντικές διαφοροποιήσεις από τις αντίστοιχες εξαγγελίες του Λικούντ.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, σε περίπτωση εκλογικής νίκης, ο Αϊζενκότ θα χρειαστεί να οικοδομήσει πολύπλοκες πολιτικές συμμαχίες, ενώ αναμένεται να δεχθεί εντονότερη πίεση καθώς η προεκλογική εκστρατεία εισέρχεται στην τελική της ευθεία.