ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 16:26
Του Τάσου Δασόπουλου
Μέτρα έκτακτα και καλά στοχευμένα, ανάλογα με τις δυνατότητες και τις οροφές αύξησης των δαπανών του κάθε κράτους, θα είναι η απάντηση των κρατών μελών στις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης σύμφωνα με όσα αποφάσισε το έκτακτο Eurogroup, το οποίο συνεδρίασε χθες μέσω τηλεδιάσκεψης.
Τα μέτρα που λαμβάνονται θα πρέπει να είναι έκτακτα και καλά στοχευμένα και θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο την παρούσα ενεργειακή κρίση, αλλά και την ευρύτερη προσπάθεια της Ευρώπης για μετάβαση σε καθαρή ενέργεια, τόνισε ο Πρόεδρος του Eurogroup, Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης.
Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε επίσης ότι “Όχι μόνο η Ευρώπη αλλά η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σήμερα σε ένα καθεστώς ακραίας αβεβαιότητας, χωρίς κανείς να γνωρίζει την κατάληξή του. Ωστόσο σήμερα σίγουρα δεν ζούμε το καλύτερο δυνατό σενάριο αυτής της κατάστασης”.
Ο Επίτροπος, αρμόδιος για θέματα Οικονομίας και Παραγωγικότητας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, στην εισήγησή του τόνισε ότι η τρέχουσα οικονομική κρίση έχει ήδη αποτύπωμα στην πορεία της Ευρωπαϊκής Οικονομίας. Με βάση τις έως τώρα μετρήσεις, ο ρυθμός ανάπτυξης της ΕΕ θα είναι χαμηλότερος κατά 0,4% από το 1,4% που προέβλεπε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το φθινόπωρο, αν έχουμε σύντομη λήξη του πολέμου. Αν έχουμε παράταση στη διάρκεια της κρίσης, η ανάπτυξη θα είναι χαμηλότερη έως και 0,6%, με τον πληθωρισμό και στις δύο περιπτώσεις να είναι 1% υψηλότερος από το 2% που ήταν ο αρχικός στόχος.
Σχετικά με το ενδεχόμενο ενεργοποίησης Γενικής Ρήτρας Διαφυγής, που ζητά ένας αριθμός κρατών ώστε να μπορούν να στηριχτούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, τόνισε ότι κάτι τέτοιο ενεργοποιείται σε κρίσεις από τις οποίες αναμένεται μεγάλη απόκλιση από τις επίσημες προβλέψεις: “Δεν είμαστε ακόμη εκεί”, είπε. Θύμισε επίσης ότι ένα είδος δημοσιονομικής χαλάρωσης ισχύει ήδη, με τις εθνικές ρήτρες διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, η οποία ισχύει από το 2025.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στο φάκελο του Συμβουλίου των Υπουργών της Ευρωζώνης υπήρχε και έγγραφο της Κομισιόν, με το οποίο εξηγούνταν οι λόγοι για τους οποίους δεν μπορεί τώρα να ενεργοποιηθεί Γενική Ρήτρα Διαφυγής.
Η εργαλειοθήκη της Κομισιόν
Όσον αφορά τα μέτρα που θα μπορούν να πάρουν τα κράτη μέλη, ανέφερε την εργαλειοθήκη την οποία παρουσίασε χθες η Κομισιόν σε απάντηση σχετικού αιτήματος των ηγετών κατά την τελευταία Σύνοδο Κορυφής. Σύμφωνα λοιπόν με την Κομισιόν, τα κράτη μέλη μπορούν να πάρουν μέτρα:
-
Για την ενθάρρυνση των καταναλωτών να εξοικονομούν ενέργεια, όπως ενημερωτικές εκστρατείες και στοχευμένα κίνητρα εισοδηματικών ενισχύσεων. Αυτή είναι μια προτιμώμενη επιλογή. Προστατεύει την αγοραστική δύναμη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών χωρίς να στρεβλώνει τα σήματα των τιμών της αγοράς, αν και απαιτεί ακριβή στόχευση για την αποφυγή αναποτελεσματικής στήριξης και υπερβολικής δημοσιονομικής επιβάρυνσης.
-
Προσαρμογή της δομής των φόρων και των τελών ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να καταπολεμηθούν οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, υποστηρίζοντας παράλληλα την ηλεκτροδότηση. Ενώ θα βοηθήσει στην επιτάχυνση της ηλεκτροδότησης της οικονομίας, ενέχει τον κίνδυνο να δημιουργήσει ελλείμματα εσόδων στους εθνικούς προϋπολογισμούς και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να χρησιμοποιείται προσεκτικά.
-
Παρεμβάσεις τιμών για ευάλωτους καταναλωτές και επιχειρήσεις με τη μορφή διβάθμιας τιμολόγησης για την ηλεκτρική ενέργεια ή το φυσικό αέριο. Τέτοιες παρεμβάσεις θα παρείχαν ελάφρυνση τιμών για τους ευάλωτους καταναλωτές και επιχειρήσεις, διατηρώντας παράλληλα ένα κίνητρο για εξοικονόμηση ενέργειας. Η Επιτροπή παραδέχεται ότι έτσι έχουμε στρέβλωση στις τιμές της ενέργειας, με αποτέλεσμα οικονομικές ανεπάρκειες. Σύμφωνα με τις οδηγίες για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, τα κράτη μέλη μπορούν, εάν το επιθυμούν, να παρέμβουν στον καθορισμό των τιμών για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στα ενεργειακά φτωχά ή ευάλωτα νοικοκυριά. Αυτή η στήριξη μπορεί να επεκταθεί στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και σε όλα τα νοικοκυριά, εάν το Συμβούλιο κηρύξει περιφερειακή ή πανευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση. Ωστόσο, οι προϋποθέσεις για την κήρυξη μιας τέτοιας κρίσης δεν πληρούνται επί του παρόντος.
Ο ESM
Κάλεσμα — το οποίο μάλλον δεν θα έχει ιδιαίτερη ανταπόκριση — στα κράτη μέλη που έχουν δημοσιονομικό πρόβλημα για να εφαρμόσουν μέτρα στήριξης, να χρησιμοποιήσουν τις πιστωτικές γραμμές που παρέχει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, έκανε ο εκτελεστικός διευθυντής του ESM, κ. Πιέρ Γκραμένια, στην δική του εισήγηση.
Ο κ. Γκραμένια υποστήριξε ότι νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα πρέπει να υποστηριχτούν απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης, αλλά και η δημοσιονομική κατάσταση της ΕΕ θα πρέπει να παραμείνει υγιής, αφού αν υπάρξουν ακραίες αποκλίσεις από τα όρια του δημοσιονομικού συμφώνου, θα πάρουν χρόνια για να διορθωθούν.