Την περασμένη εβδομάδα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντ. Τραμπ υποσχέθηκε ότι θα στείλει αμερικανικά πολεμικά πλοία που θα συνοδεύουν τα δεξαμενόπλοια σπάζοντας του ιρανικό κλοιό στο Ορμούζ και απελευθερώνοντας τις διεθνείς μεταφορές πετρελαίου δια θαλάσσης ενώ χτες κάλεσε τις χώρες συμμάχους και μη των ΗΠΑ να αποστείλουν πολεμικά σκάφη ώστε σε συνεργασία με τις ΗΠΑ να διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Μόλις 24 ώρες μετά, έχει αρχίζει και διαφαίνεται ότι το συγκεκριμένο εγχείρημα δεν έχει πιθανότητες επιτυχίας, για δύο τουλάχιστον λόγους.
Ο ένας είναι ότι με την εξαίρεση της Βρετανίας, οι χώρες στις οποίες αναφέρθηκε ονομαστικά ο Τραμπ (Κίνα, Γαλλία, Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Βρετανία) δεν επέδειξαν καμία προθυμία να στείλουν πολεμικά πλοία στο Ορμούζ.
Νότια Κορέα
Η Νότια Κορέα ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει προσεκτικά το ενδεχόμενο ανάπτυξης ενός πολεμικού πλοίου της στο Στενό του Ορμούζ και θα βρίσκεται σε στενή επικοινωνία με τις ΗΠΑ αλλά απέφυγε να δηλώσει ότι θα στείλει κάτι.
Ιαπωνία
Η Ιαπωνία ανέφερε ότι δέχεται πιέσεις να στείλει πολεμικό πλοίο και δεν απέκλεισε το θέμα να συμπεριληφθεί στην ατζέντα της επίσκεψης της πρωθυπουργού της χώρας στις ΗΠΑ την ερχόμενη Τετάρτη, ωστόσο αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών διευκρίνισε ότι το Τόκυο δεν θα στείλει πολεμικά πλοία στο Ορμούζ μόνο και μόνο επειδή το ζήτησε ο Τραμπ.
Κίνα
Η Κίνα εξέφρασε επιφυλάξεις και ο εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσινγκτον δήλωσε ότι απαιτείται άμεση παύση των εχθροπραξιών, προσθέοντας ότι όλα τα μέρη έχουν την ευθύνη να διασφαλίσουν έναν σταθερό και απρόσκοπτο ενεργειακό εφοδιασμό και μη απαντώντας καν στο ερώτημα αν το Πεκίνο θα αποδεχτεί το αίτημα του Τραμπ.
Γαλλία
Η Γαλλία δεν έδωσε καμία απάντηση ενώ ο επίσημος λογαριασμός του υπουργείου Εξωτερικών στο X διέψευσε τις πληροφορίες ότι η χώρα θα στείλει πολεμικά πλοία στο Στενό του Ορμούζ. Ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν Νοέλ Μπαρό είχε μάλιστα σήμερα τηλεφωνική επικοινωνία με τον ιρανό ομόληγό του Α. Αραγτσί ο οποίος τον κάλεσε να “απέχει από κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κλιμάκωση και μια επέκταση του πολέμου”, σύμφωνα με δελτίο Τύπου που εξέδωσε το Ιράν.
Βρετανία
Μόνο η Βρετανία ανακοίνωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να στείλει ναρκαλιευτικά και μη επανδρωμένα αεροσκάφη για την εξουδετέρωση ναρκών στη Μέση Ανατολή, για να ανοίξει ξανά το Ορμούζ.
Σύμφωνα με δηλώσεις του Βρετανού υπουργού Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ στο BBC, οι υπουργοί της βρετανικής κυβέρνησης βρίσκονται σε ανοικτή επικοινωνία με τους συμμάχους της χώρας και εξετάζουν όλες τις επιλογές που έχει Ηνωμένο Βασίλειο να βοηθήσει στην επαναλειτουργία της ζωτικής σημασίας πλωτής οδού. “Είναι πολύ σημαντικό να ανοίξουμε ξανά το στενό του Ορμούζ. Και έχουμε ήδη μιλήσει με τους συμμάχους μας, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ σχετικά με αυτό”, επεσήμανε, τονίζοντας παράλληλα πως “υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους θα μπορούσαμε να συνεισφέρουμε, συμπεριλαμβανομένων της χρήσης drones.”
Ωστόσο, σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα της Sunday Telegraph, στην παρούσα φάση η βρετανική κυβέρνηση μελετά ακόμη το κόστος, το χρόνο υλοποίησης του σχεδίου καθώς και την μορφή συνεργασίας με άλλες χώρες και δεν έχει λάβει τις τελικές της αποφάσεις.
ΕΕ: Θα εξεταστεί η επέκταση της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής “Ασπίδες” στο Ορμούζ
Ωστόσο σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητηθεί η πιθανή επέκταση της ναυτικής αποστολής “Ασπίδες” στα στενά του Ορμούζ, ανέφεραν πριν λίγο οι Financial Times, επικαλούμενοι αξιωματούχο με γνώση των συζητήσεων που λαμβάνουν χώρα στις Βρυξέλλες.
Μια κοινή ναυτική αποστολή Ευρωπαϊκής Ένωσης-ΗΠΑ για τη διασφάλιση ενός ασφαλούς διάπλου “μοιάζει πιθανότερη” σε σύγκριση με το ενδεχόμενο χώρες της ΕΕ να προσεγγίζουν το Ιράν σε διμερές επίπεδο, είπε ο αξιωματούχος, σύμφωνα με τους FT.
Όλες οι εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο τη Μέση Ανατολή στο Live Blog
Κίνδυνος η επιχείρηση μπορεί να μετατραπεί σε “θαλάσσια παγίδα θανάτου”
Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο η ιδέα Τραμπ για το άνοιγμα των στενών του Ορμούζ φαίνεται ήδη καταδικασμένη να ναυαγήσει είναι οι έντονες επιφυλάξεις για τους κινδύνους μιας ανάλογης ναυτικής αποστολής που έσπευσαν να εκφράσουν στρατιωτικοί αναλυτές και αξιωματούχοι του Ναυτικού προειδοποιώντας ότι η επιχείρηση μπορεί σε “θαλάσσια παγίδα θανάτου”.
Παρά τις υποσχέσεις του Αμερικανού προέδρου και του Υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ για την έναρξη επιχειρήσεων συνοδείας δεξαμενόπλοιων “πολύ σύντομα”, η πραγματικότητα στο πεδίο είναι εξαιρετικά περίπλοκη καθώς το στενό έχει πλάτος μόλις 21 μίλια στο στενότερο σημείο του. Αξιωματικοί του Ναυτικού χαρακτηρίζουν την περιοχή ως ένα εν δυνάμει “kill box” (ζώνη εξόντωσης), όπου τα αμερικανικά πλοία θα είναι πλήρως εκτεθειμένα σε ιρανικά drones και αντιπλοϊκούς πυραύλους.
Η πρόκληση είναι τεράστια και ο Μοχάμαντ Ελμάσρι, καθηγητής στο Ινστιτούτο της Ντόχα, επισημαίνει ότι τα βαριά πολεμικά πλοία είναι αργά και αποτελούν εύκολους στόχους, ειδικά όταν το Ιράν μπορεί να επιτεθεί από οποιοδήποτε σημείο της ενδοχώρας του χρησιμοποιώντας drones Shahed με βεληνεκές 2.500 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με ειδικούς, μια ασφαλής επιχείρηση συνοδείας θα απαιτούσε τουλάχιστον δύο πολεμικά πλοία ανά δεξαμενόπλοιο για τη φύλαξη νηοπομπών, καθώς και συνεχή εναέρια κάλυψη από drones MQ-9 Reaper.
Κι αν στέλνονταν χερσαίες δυνάμεις;
Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει ακόμη και τη χρήση χερσαίων δυνάμεων για την κατάληψη των ακτών, έχοντας ήδη στείλει 2.200 πεζοναύτες στην περιοχή. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο έλεγχος της ακτογραμμής δεν εξαλείφει την απειλή, καθώς το Ιράν διαθέτει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που μπορούν να εκτοξευθούν από τα βάθη της επικράτειάς του.
Το γεγονός ότι το Ιράν εξαπέλυσε πρόσφατα επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων στα ανοικτά των ακτών του Ιράκ, εκατοντάδες μίλια μακριά από τα στενά, αποδεικνύει ότι ολόκληρος ο Περσικός Κόλπος παραμένει ευάλωτος. Με περισσότερες από 20 επιθέσεις σε εμπορικά πλοία από την έναρξη του πολέμου, η στρατιωτική παρουσία από μόνη της δεν αρκεί για να πείσει τις ναυτιλιακές εταιρείες να επιστρέψουν.
Όπως επισημαίνει ο πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου, Mick Mulroy, ο τελευταίος λόγος ανήκει στους πλοιοκτήτες και τις ασφαλιστικές, οι οποίες απαιτούν πλήρη παύση των εχθροπραξιών και επίσημες διαβεβαιώσεις από την Τεχεράνη για να ρισκάρουν ξανά τη διέλευση των πληρωμάτων τους.
Αυτή η “επικίνδυνη πρόταση” έχει οδηγήσει σε οικονομικό αδιέξοδο, με τις ασφαλιστικές εταιρείες να αρνούνται την κάλυψη και τη Lloyd’s List Intelligence να προβλέπει ότι η κυκλοφορία θα περιοριζόταν μόλις στο 10% των φυσιολογικών επιπέδων.
Ακόμη και με τη συνδρομή συμμάχων όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η εξομάλυνση της κίνησης για τα 600 εγκλωβισμένα πλοία φαντάζει αδύνατη χωρίς διπλωματική λύση, καθώς οι κινητοί εκτοξευτές του Ιράν παραμένουν επιχειρησιακοί και ικανοί να καταφέρουν “τιμωρητικά πλήγματα” σε οποιοδήποτε σκάφος βρεθεί στην εμβέλειά τους.
Με πληροφορίες από Reuters, ERTnews, Wall Street Journal, Al Jazzera