ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: Πολλαπλές κρίσεις, βαρύς χειμώνας

Φωτογραφία: Δημήτρης Παπαμήτσος / Γραφείου Τύπου Πρωθυπουργού / Eurokinissi

Σε «αχαρτογράφητα νερά» η κυβέρνηση αναζητά βηματισμό. Η Νέα Δημοκρατία έχει χάσει την πρωτοβουλία των κινήσεων και βρίσκεται σε ένα σπιράλ κρίσεων και φθοράς μετά τις ευρωεκλογές. Το ταξίδι του πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη επισκιάστηκε από το «άκυρο» του Ερντογάν στο προγραμματισμένο ραντεβού. Στο Μαξίμου ανησυχούν πως η συνάντηση και το πιθανό ντιλ Ερντογάν – Τραμπ θα σημάνει, με τον πιο εμφατικό τρόπο, το τέλος του κοντόφθαλμου κυβερνητικού αφηγήματος για τον «περιθωριοποιημένο τούρκο πρόεδρο». Τα «ήρεμα νερά» ταράζονται και η ελληνική κυβέρνηση απειλείται με διπλωματικό φιάσκο, την ώρα που ΝΑΤΟ και ΕΕ πιέζουν για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο εξοπλιστικό πρόγραμμα SAFE, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις του έλληνα πρωθυπουργού. Στη συνάντηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη έγινε μία ύστατη προσπάθεια να πέσουν οι τόνοι στο θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, που λίγο έλειψε να τιναχτεί στον αέρα τις προάλλες και να παγώσει τις σχέσεις Αθήνας – Λευκωσίας. Αλλά, ο Ερντογάν απείλησε από το βήμα του ΟΗΕ πως δεν θα προχωρήσει κανένα έργο στην ανατολική Μεσόγειο χωρίς την Τουρκία. «C’est la vie», απάντησε ο Μητσοτάκης μετά το «ναυάγιο» της ακυρωμένης συνάντησης. Επικοινωνιακά παιχνίδια εντυπώσεων…

Την ώρα που οι σχέσεις με την Άγκυρα εξελίσσονται σε «αγκάθι» για την κυβέρνηση, το βλέμμα του Μαξίμου είναι στην ελληνική Ακροδεξιά και τις διεργασίες της, με υπαρκτό το άγχος διαρροών. Κανένα κόμμα έως τώρα δεν απειλεί την πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας, αλλά η αδυναμία να επανέλθει στα ποσοστά των ευρωεκλογών και πέριξ του 30% στην πρόθεση ψήφου προκαλεί άγχος για την επόμενη ημέρα και εκνευρισμό στους βουλευτές που αντιλαμβάνονται τις δυσκολίες επανεκλογής. Ένα πιθανό κόμμα Σαμαρά μπορεί να συγκεντρώσει χαμηλά ποσοστά, ικανά, όμως, να πλήξουν τη γαλάζια παράταξη και να τη ρίξουν οριστικά κάτω από το 25% – απαραίτητο ποσοστό για να λάβει κλιμακωτά μπόνους εδρών. Υπό αυτή την πίεση, ορισμένα κυβερνητικά στελέχη υπολογίζουν πως, σε ορισμένες περιφέρειες, οι πιθανότητες επανεκλογής αυξάνονται εάν μετακομίσουν εγκαίρως σε κάποιο μικρότερο (ακρο)δεξιό κόμμα. Ο γρίφος είναι δυσεπίλυτος, αλλά η ιδιοτέλεια συχνά παράγει πολιτικές εξελίξεις. Σε αυτό το κλίμα εσωκομματικής αναστάτωσης, δεν περνούν απαρατήρητες οι πρόσφατες διαφωνίες για το SAFE και την εξωτερική πολιτική που δημόσια εξέφρασε ο υπουργός Άμυνας και επίδοξος «δελφίνος», Νίκος Δένδιας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε στη ΔΕΘ και στην τηλεοπτική συνέντευξη στον ANT1 να ρίξει τους τόνους και να μην συνεχίσει την ενδο-παραταξιακή κόντρα με τους δύο πρώην πρωθυπουργούς, τον Κώστα Καραμανλή και τον διαγραφέντα Αντώνη Σαμαρά. Τις τελευταίες ημέρες εξελίσσεται δημόσια κι ένα μονόπλευρο φλερτ γαλάζιων βουλευτών με τον Σαμαρά. Οι κινήσεις του πρώην προέδρου παραμένουν ασαφείς, αλλά οι διαρροές από το περιβάλλον του δεν αφήνουν πολλά περιθώρια «γεφύρωσης» με το Μαξίμου. Στο πρόσφατο παρελθόν έχουν εκτοξευθεί βαρύτατοι χαρακτηρισμοί και από τις δύο μεριές που δύσκολα ξεπερνιούνται, καθώς σε μία τέτοια περίπτωση ένας εκ των δύο θα αναγκαστεί να… ταπεινωθεί.

Το Μαξίμου ελπίζει πως το βοήθημα επιστροφής ενός ενοικίου τον Νοέμβριο και όσα ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ –και θα εφαρμοστούν τον Ιανουάριο του 2026– θα τονώσουν τη δημοσκοπική εικόνα. Βέβαια, η ακρίβεια εξανεμίζει τις μικρές δημοσιονομικές παρεμβάσεις και η αρνητική αξιολόγηση των μέτρων έχει ήδη καταγραφεί στις δημοσκοπήσεις. Η ομιλία του πρωθυπουργού στην κοινοβουλευτική ομάδα φανέρωσε πως ο στόχος της Νέας Δημοκρατίας είναι «να βγει ο χειμώνας» επενδύοντας στην επικοινωνιακή αναπαραγωγή και τη διαρκή υπενθύμιση του οικονομικού πακέτου. Όμως, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, στην κορυφή των καθημερινών προβλημάτων τοποθετούν οι πολίτες και τη διαφθορά, πέρα από τα πολύχρονα, άλυτα ζητήματα (πληθωρισμός, στεγαστική κρίση, χαμηλοί μισθοί, ΕΣΥ). Η ανηθικότητα κατά την άσκηση της εξουσίας οξύνει τη δυσαρέσκεια του εκλογικού σώματος.

Το κλίμα γίνεται πιο βαρύ με την εξεταστική του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις αποκαλύψεις που προκύπτουν από τις καταθέσεις των μαρτύρων, παρά τις προσπάθειες να «κουκουλωθεί» η υπόθεση με τον αποκλεισμό των πιο κρίσιμων προσώπων. Επιθυμία της κυβέρνησης είναι να στραφούν οι έρευνες της εξεταστικής στον προηγούμενο αιώνα, ώστε να διαχυθούν οι ευθύνες. Αλλά ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» είναι η δικογραφία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας και εκεί καταλήγουν όλοι. Εν τω μεταξύ, στο κάδρο των ευθυνών βρίσκεται πλέον ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Γιώργος Μυλωνάκης, με την αντιπολίτευση να ζητά να κληθεί στην εξεταστική μετά τις αποκαλύψεις για την εμπλοκή του στην αποπομπή του Νίκου Σαλάτα, αλλά και την «προνομιακή πρόσβαση» που φέρεται να είχε στα στοιχεία κατά την εξέλιξη των ερευνών για το σκάνδαλο κατασπατάλησης ευρωπαϊκών πόρων.

Σε αυτό το ασφυκτικό –πολιτικά και ηθικά– κλίμα για την κυβέρνηση, προστίθεται ο δίκαιος αγώνας του απεργού πείνας Πάνου Ρούτσι που θέτει εμφατικά το έγκλημα των Τεμπών στη δημόσια συζήτηση, κινητοποιεί τον κόσμο και κάνει ορατό τον εμπαιγμό εις βάρος των συγγενών των θυμάτων από την κυβερνητική και δικαστική εξουσία που αγγίζει τα όρια της ύβρεως.