Το γαλλικό έγκριτο περιοδικό Le Grand Continent σε συνεργασία με το Cluster 17, σε αποκλειστική έρευνα, αναδεικνύει τις απόψεις των Ευρωπαίων στον έναν χρόνο της δεύτερης διακυβέρνησης Τραμπ, υπό το πρίσμα των απειλών του Αμερικανού προέδρου κατά της Γροιλανδίας.
Η έρευνα αποκαλύπτει μια σημαντική εξέλιξη: μέσα σε ένα χρόνο από την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη έχει αλλάξει την άποψή της απέναντι στις ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον σταματά σταδιακά να θεωρείται ένας δομικά αξιόπιστος σύμμαχος εκτός του πεδίου του ευρωπαϊκού πολέμου.
Ούτως ή άλλως και στις προηγούμενες δημοσκοπήσεις, η δυσπιστία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες είχε εδραιωθεί, τροφοδοτούμενη από την απρόβλεπτη συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ και την αμφισβήτηση θεμελιωδών πολιτικών και στρατηγικών αρχών.
Το «κύμα Γροιλανδία» του Ιανουαρίου 2026 σηματοδοτεί ένα επιπλέον στάδιο, μέχρι τότε αδιανόητο: ένα σημαντικό μέρος των Ευρωπαίων θεωρεί πλέον τις Ηνωμένες Πολιτείες ως πιθανή απειλή, ιδίως υπό το πρίσμα των θέσεων που υιοθέτησε ο Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την περιοχή της Αρκτικής.
Σε αυτό το πλαίσιο, η υπόθεση μιας ευρωπαϊκής απάντησης που περιλαμβάνει μια αμυντική στρατιωτική στάση έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών δεν υπάρχει απλά ως σκέψη, αλλά υποστηρίζεται κιόλας από την πλειοψηφία. Η «στιγμή της Γροιλανδίας» δεν εκφράζει γενικό πανικό, αλλά το πέρασμα ενός ορίου: η διατλαντική σχέση τίθεται πλέον από την κοινή γνώμη ως ζήτημα που αφορά την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Μετά τα γεγονότα στη Βενεζουέλα και τις απειλές για τη Γροιλανδία, το 73% των Ευρωπαίων πιστεύει πλέον ότι η Ένωση πρέπει να βασίζεται μόνο στον εαυτό της για την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της. Οι Ευρωπαίοι δηλώνουν έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν βία για τον σκοπό αυτό, ακόμη και εναντίον του ιστορικού τους συμμάχου.
Casus belli
Το 81% θεωρεί ότι μια στρατιωτική επιχείρηση στη Γροιλανδία θα αποτελούσε «πράξη πολέμου κατά της Ευρώπης» και το 63% δηλώνει υπέρ της αποστολής στρατευμάτων στο νησί για την άμυνα. Το 44% των Ευρωπαίων θεωρεί πλέον ότι ο Τραμπ συμπεριφέρεται ως δικτάτορας και η πλειοψηφία (51%) τον χαρακτηρίζει «εχθρό» της Ευρώπης.
Για το 64% των ερωτηθέντων, η αμερικανική εξωτερική πολιτική χαρακτηρίζεται από μια λογική «επαναποικιοποίησης» και λογική «αρπακτικού». Το 56% των ερωτηθέντων είναι δυσαρεστημένοι με την αντίδραση των εθνικών αρχών τους στην επέμβαση του Τραμπ στη Βενεζουέλα. Η μεγάλη πλειοψηφία (63%) θεωρεί ότι η απαγωγή του Μαδούρο ήταν παράνομη ενέργεια που παραβίαζε την κυριαρχία ενός κυρίαρχου κράτους.
Το 21% των ερωτηθέντων θεωρεί πιθανό ένα άμεσο πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τοποθετώντας την αντιπαράθεση με την Ουάσινγκτον ως μεγαλύτερη απειλή από εκείνη με την Κίνα (11%) και το Ιράν (18%). Το αίτημα για ευθυγράμμιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες καταρρέει και βγαίνει από το πεδίο των αξιόπιστων επιλογών, αφήνοντας αντιμέτωπους τον συμβιβασμό (44 %) και την αντίθεση (46 %). Ωστόσο, πίσω από αυτή την φαινομενική ισορροπία, διαφαίνεται μια σαφής δυναμική: ο συμβιβασμός υποχωρεί και η Ευρώπη ολισθαίνει.
Η μεγάλη πλειοψηφία (63%) θεωρεί ότι η απαγωγή του Μαδούρο ήταν παράνομη ενέργεια που παραβίαζε την κυριαρχία ενός κυρίαρχου κράτους. Το 21% των ερωτηθέντων θεωρεί πιθανό ένα άμεσο πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τοποθετώντας την αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον ως μεγαλύτερη απειλή από εκείνη με την Κίνα (11%) και το Ιράν (18%).
Ο Πούτιν η βασική απειλή
Πάντως, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν παραμένει η μεγαλύτερη απειλή, με μέσο όρο βαθμολογίας 6,9. Το επίπεδο αυτό αντικατοπτρίζει την επίμονη κεντρική θέση της Ρωσίας στην ευρωπαϊκή αντίληψη για την ασφάλεια, σε άμεση σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις ανησυχίες για τα ανατολικά σύνορα της Ένωσης. Αυτή η αντίληψη είναι ιδιαίτερα έντονη στην Πολωνία (8,1), αλλά παραμένει υψηλή σε όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα.
Το αίτημα για ευθυγράμμιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες καταρρέει και βγαίνει από το πεδίο των αξιόπιστων επιλογών, αφήνοντας αντιμέτωπους τον συμβιβασμό (44 %) και την αντίθεση (46 %).
Ωστόσο, πίσω από αυτή την φαινομενική ισορροπία, διαφαίνεται μια σαφής δυναμική: ο συμβιβασμός υποχωρεί και η Ευρώπη ολισθαίνει σταδιακά προς μια συνειδητή σκλήρυνση της στάσης της.
Ολόκληρη η έρευνα παρακάτω (στα γαλλικά)
Barometre_opinion_publique_europeenne_vague_5_Janvier_2026-2-2