ΣΥΡΙΖΑ: Αναζητώντας αξιοπρεπή συμφωνία;
Δεν λύθηκε ο γρίφος στον ΣΥΡΙΖΑ με το τέλος της συνεδρίασης της Πολιτικής Γραμματείας, καθώς παρέμειναν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα. Ισχυρή και σαφώς πλειοψηφική είναι η άποψη για ευρύ εκλογικό προοδευτικό μέτωπο, ωστόσο, ίσως για πρώτη φορά διατυπώθηκε καθαρά η εναλλακτική της αυτόνομης καθόδου, από την πλευρά της μειοψηφίας στην περίπτωση που δεν έχει θετική ανταπόκριση η πρόσκληση στις άλλες δυνάμεις του λεγόμενου προοδευτικού χώρου. Η αντιπαράθεση των δύο πλευρών θα συνεχιστεί ασφαλώς στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής το Σαββατοκύριακο.
Η αλήθεια είναι πως κάποια ερωτήματα απαντήθηκαν στη συνεδρίαση, τα περισσότερα όμως όχι. Δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά καθώς ο «εξωτερικός πρωταγωνιστής», που δεν είναι άλλος από τον Αλέξη Τσίπρα, αν και δείχνει να βιάζεται, παίζει καθυστέρηση και όπως λένε στελέχη του κλίματος της πλειοψηφίας, «χρειάζεται να διανύσει μεγάλη διαδρομή ώστε να επιτευχθεί μια αξιοπρεπής συμφωνία για τον ΣΥΡΙΖΑ».
Ερωτήματα και απαντήσεις
Ερώτημα 1. Τι θα γίνει εφόσον πολιτικές δυνάμεις που είναι αποδέκτες της πρότασης δώσουν οριστικά αρνητική απάντηση; Ο Σ. Φάμελλος στην εισήγησή του είπε: «Να προχωρήσουν όσοι θέλουν και μπορούν», ασκώντας ταυτόχρονα κριτική στο ΠΑΣΟΚ στην περίπτωση που αποφασίσει στο συνέδριό του αυτόνομη πορεία. «Θα είναι ιστορικό λάθος» είπε, ενώ για τη Νέα Αριστερά σημείωσε ότι μιλάει για λαϊκό μέτωπο, οφείλει όμως να αποσαφηνίσει αν επιθυμεί να συμβάλει στη δημιουργία του προοδευτικού πόλου.
Ερώτημα 2. Θα σταλεί επιστολή στα κόμματα του αριστερού και προοδευτικού χώρου για εκλογική συνεργασία, όπως πρότεινε η πλευρά Π. Πολάκη; Η πλειοψηφία αποφάσισε ότι μια τέτοια κίνηση και μάλιστα με χρονοδιάγραμμα δύο μηνών δεν θα βοηθούσε. Σημειώνουν δε, ότι η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ είναι γνωστή και σαφώς διατυπωμένη, συνεπώς το κόμμα προχωράει με βάση τον σχεδιασμό του.
Ερώτημα 3. Ποια θα είναι η μορφή του προοδευτικού εκλογικού μετώπου; Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ στοχεύει σε ένα «εκλογικό μέτωπο» ή, έστω «λίστα» (για να μην διακινδυνεύσει το μπόνους) σε προγραμματική βάση και στην πορεία διαδικασία ανασύνθεσης όλου του χώρου, αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό και πρωταγωνιστικό ρόλο του Αλέξη Τσίπρα. Μόνο που η πρόταση αυτή σκοντάφτει στην άρνηση του πρώην πρωθυπουργού, ο οποίος εμμένει στην άποψη «κατά μόνας προσχώρηση» στο δικό του εγχείρημα, γεγονός που φέρνει σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση τον Σ. Φάμελλο.
Ερώτημα 4. Τι θα γίνει με τα περιουσιακά στοιχεία του ΣΥΡΙΖΑ στην περίπτωση προσχώρησης στο σχήμα Τσίπρα;Η Κουμουνδούρου, ο Πουλαντζάς, το Κόκκινο και η Αυγή, ασφαλώς και η κρατική επιχορήγηση δεν προσπερνιούνται εύκολα. Αποτελούν αγκάθια και καμία ηγεσία, όσο ανοιχτή ή «γενναιόδωρη» κι αν είναι, δεν προτίθεται να τα παραδώσει άνευ όρων και προϋποθέσεων. Ωστόσο, απάντηση στην Πολιτική Γραμματεία δεν υπήρξε.
Ερώτημα 5. Ο Αλέξης Τσίπρας κάνει αποδεκτά όλα τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ; Είναι σαφές πως όχι. Ο Αλέξης Τσίπρας όπως γράψαμε και στο προηγούμενο φύλλο της «Εποχής» έχει πάρει κόσκινο και… κοσκινίζει. Και δεν είναι μόνο ο Πολάκης, ο Παππάς και ορισμένοι ακόμα που η πόρτα του Τσίπρα είναι ερμητικά κλειστή. Ως φαίνεται και στελέχη πρώτης γραμμής δεν έχουν πάρει ακόμα το «πράσινο φως». Πόσο εύκολο είναι για ένα οργανωμένο και ιστορικό, πλέον, κόμμα να αποδεχτεί μια τόσο ατιμωτική μεταχείριση; Ούτε όμως αυτό συζητήθηκε στην Π.Γ. Δεν θα μπορούσε άλλωστε…
Ερώτημα 6. Υπάρχουν επαφές και συνεννοήσεις της ηγεσίας του κόμματος με τον Τσίπρα ή έστω με το περιβάλλον του; Η ερώτηση ετέθη ευθέως αρκετές φορές στη συνεδρίαση τόσο από τον Νίκο Παππά όσο και από τον Τρ. Αλεξιάδη, ωστόσο δεν υπήρξε καμία απάντηση.
Ερώτημα 7. Ποιο σώμα θα πάρει την οριστική απόφαση για τη μορφή της εκλογικής καθόδου; Η εσωκομματική αντιπολίτευση θα επιδιώξει το ζήτημα να συζητηθεί σε έκτακτο συνέδριο, που ενδεχομένως να είναι συνέδριο ρήξης αν στο μεταξύ δεν έχει υπάρξει λύση που να βρίσκει σύμφωνες όλες τις πλευρές. Η πλειοψηφία δεν αποκλείει συνεδριακό σώμα, ενδεχομένως διαρκές, παρότι υπάρχει και η σκέψη μιας διευρυμένης συνεδρίασης της Κεντρικής Επιτροπής εφόσον η τελική πρόταση κινείται στο πνεύμα προηγούμενων συλλογικών αποφάσεων.
Οι τρεις αποχρώσεις της πλειοψηφίας
Ο πρόεδρος του κόμματος στην εισήγησή του στην πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ αναφερόμενος στις εξελίξεις ανέφερε ότι «ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα στο πλαίσιο της ενότητας και ανασύνθεσης του χώρου είναι καθοριστικός και οι κινήσεις του αντικειμενικά έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα για όλο τον προοδευτικό χώρο». Στη συνέχεια, όμως, στην ίδια παράγραφο –και αυτό έχει τη σημασία του– σημείωσε ότι «θέλω όμως να ξεκαθαρίσω ότι δεν αποτελούν λύση οι μοναχικές πορείες, η εσωστρέφεια και οι νέες αντιπαραθέσεις». Η αναφορά αυτή ερμηνεύθηκε από ορισμένους ως αιχμή στην πρόταση Πολάκη (που είναι και το πιθανότερο), αλλά δεν αποκλείεται να ήταν έμμεση κριτική στον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος πεισματικά αρνείται οποιαδήποτε πολιτική συμμαχιών και πορεύεται μόνος του.
Ο Σ. Φάμελλος, πάντως, επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στο κλίμα της πλειοψηφίας των μελών και ψηφοφόρων του κόμματος, που θέλουν να δουν τον χώρο ενωμένο με ηγέτη τον Τσίπρα και στην ανάγκη διατήρησης του ΣΥΡΙΖΑ ως αυτόνομη συγκρότηση. Πόσο ρεαλιστική είναι, όμως, αυτή η προσέγγιση; Δεν δίνουν πολλές πιθανότητες τα στελέχη της πλειοψηφίας του κόμματος, τα οποία όμως ελπίζουν ότι θα καμφθούν στην πορεία οι αντιρρήσεις Τσίπρα και θα αποδεχτεί μια «έντιμη και αξιοπρεπή λύση». Στη γραμμή αυτή συντάσσεται η πλειοψηφία τόσο της ΠΓ όσο και της ΚΕ, ωστόσο, οι αποχρώσεις είναι ορατές. Εντός της Πλειοψηφίας υπάρχουν οι λεγόμενοι «επισπεύδοντες», οι οποίοι αποκλείουν την εκδοχή της αυτόνομης πορείας και δημόσια εκφράζουν την ταύτισή τους με το εγχείρημα Τσίπρα. Στον αντίποδα μια ακόμα ομάδα, εντός της πλειοψηφίας, στέκεται πιο επιφυλακτικά στους σχεδιασμούς του τέως πρωθυπουργού παρότι κρατούν σαφείς αποστάσεις από την εσωκομματική αντιπολίτευση Πολάκη – Παππά. Στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις δεν αποκλείουν την εκδοχή της «μικρής συμμαχίας». Τέλος υπάρχει η… πλειοψηφία της πλειοψηφίας που εκφράζεται από τους Σ. Φάμελλο, Σ. Καλπάκη, Μ. Ξενογιαννακοπούλου, Δ. Καλαματιανό, Θ. Θεοχαρόπουλο κ.ά..
Και στο βάθος η αυτόνομη κάθοδος
Στη συνεδρίαση της ΠΓ του ΣΥΡΙΖΑ η εσωκομματική αντιπολίτευση έκανε αισθητή την παρουσία της. Ο Νίκος Παππάς στηρίχθηκε σε δύο όχι. «Όχι απομόνωση, όχι αυτοδιάλυση», απαντώντας ουσιαστικά σε σκέψεις που δεν γίνονται μόνο στον ύπνο με το μαξιλάρι, αλλά πλέον και δημόσια. Ο Παύλος Πολάκης άνοιξε μέτωπο σε λογικές «αναστολής του ΣΥΡΙΖΑ» και άφησε ανοιχτή την εκδοχή της αυτόνομης καθόδου, που αποκλείει για παράδειγμα ο Κώστας Ζαχαριάδης. Πρότεινε πρόσκληση σε όλες τις προοδευτικές δυνάμεις (ΠΑΣΟΚ, Τσίπρας, ΚΚΕ, Νέα Αριστερά, Πλεύση Ελευθερίας, ΜέΡΑ25, ΑΝΤΑΡΣΥΑ) με χρονοδιάγραμμα δύο μηνών για απαντήσεις και εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση «ναπροχωρήσουμε μόνοι μας και να μην φοβηθούμε να το πούμε». Αμέσως μετά τη συνεδρίαση της ΠΓ ο Π. Πολάκης ανέβασε στην προσωπική του σελίδα «μαντινάδα με νόημα», όπως είπε, μήνυμα ουσιαστικά στον Αλέξη Τσίπρα «Όποιος λαθεύει στη ζωή, κι όλο του φταίνε οι άλλοι τα ίδια λάθη πού κανε θα ξανακάνει πάλι»…
Στο ίδιο πνεύμα, αλλά χωρίς μαντινάδες, κινήθηκε και ο Τρ. Αλεξιάδης, ο οποίος μια ημέρα πριν είχε στείλει ανοιχτή επιστολή στον Αλέξη Τσίπρα μέσω της ΕφΣυν. Στην επιστολή ζήτησε από τον πρώην πρωθυπουργό να κάνει γνωστές τις προθέσεις του και να ξεκαθαρίσει αν θέλει να υπάρχει και να κουβεντιάσει με τον ΣΥΡΙΖΑ, που όπως σημείωσε είναι κυρίως δημιούργημά του! Αλλά μάλλον η απάντηση έχει δοθεί εδώ και καιρό.
Το κλίμα στις οργανώσεις
Ενδεικτικό του κλίματος εντός του ΣΥΡΙΖΑ, πάντως, είναι οι παραιτήσεις από τις θέσεις ευθύνης του Γρηγόρη Θεοδωράκη (αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου) και του Στέλιου Αποστόλου (Λειτουργία Κοινοβουλευτικών Επιτροπών). Να είναι άραγε δείγμα από το ξήλωμα του πουλόβερ ή απλώς μεμονωμένες κινήσεις χωρίς ιδιαίτερη σημασία; Θα δείξει. Το κλίμα στην οργανωμένη βάση του κόμματος είναι αμήχανο, με τη μεγάλη πλειοψηφία να κοιτάει προς την πλευρά Τσίπρα, χωρίς ωστόσο να συναινεί απαραίτητα σε λογικές αυτοδιάλυσης ή διάχυσης. Σε ορισμένες περιοχές, όπως η Θεσσαλονίκη, σημαντικό τμήμα διατυπώνει την ενόχλησή του από την απαξιωτική στάση που κρατά, έναντι του κόμματος, ο Αλέξης Τσίπρας. Αντίστοιχο κλίμα καταγράφεται και σε άλλες περιοχές παρότι κυριαρχεί υπόγεια αναταραχή, που προσώρας εκφράζεται με σιωπή ή αποχή από τις διαδικασίες και τη ζωή του ΣΥΡΙΖΑ.
Στο μεταξύ ανοιχτή επιστολή στην ΠΓ και την ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ έστειλε ο Νίκος Κοτζιάς, με την οποία εκφράζει τις ανησυχίες του για την πορεία συνεννόησης των προοδευτικών δυνάμεων και προτείνει (σε πλήρη αντίθεση με τον σχεδιασμό του Αλέξη Τσίπρα) τη δημιουργία προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής με εκπροσώπους κομμάτων και οργανώσεων ώστε να δρομολογηθεί ενιαίο ψηφοδέλτιο της δημοκρατικής παράταξης.
Φωτογραφία: Γιάννης Παναγόπουλος / Eurokinissi