Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Οι ναυτεργάτες στην πρώτη γραμμή της ταξικής πάλης. Η πείρα της ιστορικής ΟΕΝΟ

Οι-ναυτεργάτες-στην-πρώτη-γραμμή-της-ταξικής-πάλης.-Η-πείρα-της-ιστορικής-ΟΕΝΟ
Ρεπορταζ / Αναλυση13′

Η ελληνική αστική τάξη και τα κόμματά της, μέσα στις σημερινές συνθήκες πολέμου, αναγνωρίζοντας τη δική της ευκαιρία να αναβαθμίσει τη θέση της στα παζάρια που διεξάγονται, δηλώνει έτοιμη για ακόμα μεγαλύτερη εμπλοκή. Σε αυτή την κατεύθυνση προετοιμάζει τη συμμετοχή στην αρμάδα των πολεμικών πλοίων που σχεδιάζεται να σταλεί για «τη διαφύλαξη της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας» στα Στενά του Ορμούζ, όπως δήλωσε πρόσφατα ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης. Άλλωστε, όπως δήλωναν και διάφοροι “μεγάλοι” του εφοπλιστικού κεφαλαίου στη ναυτιλιακή έκθεση “Ποσειδώνια”, που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του Ιουνίου, «την κρίση στα Στενά του Ορμούζ πρέπει να την κάνουμε ευκαιρία».

Με αυτή την αφορμή, ο “Οδηγητής” παρουσιάζει άλλη μια “κρίση” που η αστική τάξη της χώρας μας και συγκεκριμένα το εφοπλιστικό κεφάλαιο έκανε “ευκαιρία”, τον Β’ Παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Μια περίοδο που οι Έλληνες εφοπλιστές εκτόξευσαν τα κέρδη τους, πατώντας πάνω στις θυσίες της εργατικής τάξης και του λαού, την ίδια ώρα μάλιστα που αυτοί έδιναν τη μάχη της απελευθέρωσης της Ελλάδας.


“Ευκαιρίες” βουτηγμένες στο αίμα του λαού

Βρισκόμαστε στις παραμονές του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Εκείνη την περίοδο, η ελληνική ναυτιλία απαρτίζεται από περίπου 550 φορτηγά πλοία, κάποια λίγα επιβατικά και γκαζάδικα (πλοία μεταφοράς καυσίμων) και λίγα πλοία που έκαναν δρομολόγια γραμμής στην Ελλάδα. Αυτά τα πλοία κινούνταν από περίπου 30.000 ναυτεργάτες. Οι συνθήκες εργασίας στα πλοία ήταν πραγματικά τραγικές. Οι ναυτεργάτες ήταν συνηθισμένο να κοιμούνται στη “φαμίλια”, δηλαδή, έναν χώρο που βρισκόταν στην πλώρη του καραβιού και χρησίμευε για την αποθήκευση αναλώσιμων. Ο μισθός ήταν πενιχρός και συχνά στο τέλος του ταξιδιού ένα μέρος του παρακρατούνταν από τους εφοπλιστές με διάφορες προφάσεις. H διατροφή ήταν εξαιρετικά κακή όσο καιρό το πλοίο ταξίδευε, με αποτέλεσμα πολλοί να υποφέρουν από ασθένειες.

Η επίθεση της Ιταλίας στην Ελλάδα το 1940, βρίσκει ένα μεγάλο μέρος των ναυτεργατών εκτός χώρας, κυρίως σε λιμάνια του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως το Κάρντιφ της Ουαλίας, της Βόρειας Αμερικής, αλλά και αλλού. Οι κομμουνιστές και άλλοι αγωνιστές ναυτεργάτες, προσπάθησαν να επιστρέψουν στην Ελλάδα για να πολεμήσουν, όμως τόσο η κυβέρνηση Μεταξά όσο και οι Άγγλοι προτίμησαν να κρατήσουν τους ναυτεργάτες εκτός χώρας ώστε να επανδρώσουν τα καράβια, προς μεγάλη ικανοποίηση τόσο των εφοπλιστών όσο και των Άγγλων και Αμερικανών. Είναι χαρακτηριστικό ότι εκείνη την περίοδο τα αγγλικά κρατητήρια ήταν γεμάτα από ναυτεργάτες που ζητούσαν μάταια να σταλούν στην Ελλάδα.

Ένα από τα πλοία των εφοπλιστών που αποπειράθηκε να μεταφέρει πολεμικό υλικό και καύσιμα στον δικτάτορα Φράνκο κατά τον ισπανικό εμφύλιο (1936-1939). Οι κομμουνιστές ναυτεργάτες αντιδρούν και μπλοκάρουν τη μεταφορά, ενώ σε κάποια πλοία γίνεται ανταρσία. Για τη δράση τους αυτή συλλαμβάνονται από την κυβέρνηση Μεταξά.

Ένα από τα πλοία των εφοπλιστών που αποπειράθηκε να μεταφέρει πολεμικό υλικό και καύσιμα στον δικτάτορα Φράνκο κατά τον ισπανικό εμφύλιο (1936-1939). Οι κομμουνιστές ναυτεργάτες αντιδρούν και μπλοκάρουν τη μεταφορά, ενώ σε κάποια πλοία γίνεται ανταρσία. Για τη δράση τους αυτή συλλαμβάνονται από την κυβέρνηση Μεταξά.


Οι “εθνικοί ευεργέτες” χτίζουν τις “αυτοκρατορίες” τους

Πριν την “επίσημη” είσοδο της Ελλάδας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο εμπορικός στόλος των Ελλήνων εφοπλιστών αναλάμβανε μεταφορές κατά βάση για τις κυβερνήσεις της Αγγλίας και των ΗΠΑ και οι εφοπλιστές θησαύριζαν καθώς οι ναύλοι για τα πλοία τους είχαν εκτοξευθεί.

Το 1947, ο Αριστοτέλης Ωνάσης, ένας από τους πιο γνωστούς αστούς, έστειλε επιστολή στον πρόεδρο των Ελλήνων εφοπλιστών στην Νέα Υόρκη, αποκαλύπτοντας τη στάση των εφοπλιστών στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε πως οι ίδιοι οι Έλληνες εφοπλιστές εξιστορούν τη στάση τους εκείνη την περίοδο.

Η τιμή των καραβιών μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα είχε πολλαπλασιαστεί. Σύμφωνα με στοιχεία της εποχής, ένα καράβι του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ηλικίας 20 ετών και αγορασμένο 4.000-5.000 λίρες Αγγλίας, ποσό που είχε αποσβεστεί στα 4-5 χρόνια που δουλεύτηκε, ανέβασε την τιμή του στις 80.000-100.000 λίρες Αγγλίας. Όπως αποκαλύπτει ο ίδιος ο Ωνάσης, οι εφοπλιστές έβλεπαν τον πόλεμο και τη ζωή της εργατικής τάξης σαν ένα μεγάλο “τζογάρισμα”. Όπως σημειώνει: «Βρισκόμαστε στον Αύγουστο του 1939, με 7.500 λίρες Αγγλίας, προβαίνουμε σε αγορά “κουρέλας” (σ.σ κακοσυντηρημένου πλοίου) αξίας 15.000 λιρών με δάνειο με εγγυητή το ελληνικό κράτος. Μετά από λίγες εβδομάδες από την έναρξη του πολέμου, το πλοίο “χάνεται” και εισπράττουμε 165.000 λίρες, δηλαδή 20 φορές το αρχικό ποσό. Όταν λέω χαρτοπαίγνιο δεν υπερβάλλω. Καράβι αξίας 20.000 λιρών, χρεωμένο κατά 10.000 λίρες. Κηρύσσεται ο πόλεμος και το ασφαλίζουμε αντί 250.000 λιρών, καταβάλλοντας ασφάλιστρα περίπου 10.000 λίρες για ταξίδι διάρκειας 60 ημερών. Εάν το ταξίδι τελειώσει και φτάσει το καράβι αισίως στον προορισμό του, εξατμίζεται το μικρό και προβληματικό περιθώριο κέρδους (…) Εάν αιφνιδίως σταματούσε ο πόλεμος, η χρεωκοπία θα ήταν ακαριαία. Αντιθέτως εάν το καράβι τορπιλιστεί βγαίνει μυθικό κέρδος». Στη συνέχεια της επιστολής αναφέρει μάλιστα συγκεκριμένα περιστατικά για τα οποία αφήνει υπόνοιες ότι οι εφοπλιστές, συνεννοήθηκαν με τις ναζιστικές δυνάμεις για να τορπιλιστούν τα πλοία τους που μετέφεραν πολεμικό υλικό, με σκοπό να εισπράξουν παχυλές αποζημιώσεις. Φυσικά, χωρίς να αναφέρει ονόματα, υπονοώντας όμως ότι σε επόμενη φάση μπορεί να τα δημοσιοποιήσει.

Ο Ωνάσης δεν το έκανε αυτό από κάποια “κρίση ηθικής” αλλά γιατί δεν πήρε το κομμάτι που αυτός επιθυμούσε από τη μεταπολεμική μοιρασιά, συγκεκριμένα από 100 πλοία τύπου “Λίμπερτυ” και τα 7 δεξαμενόπλοια τύπου “T2” τα οποία αγοράστηκαν το 1946, κατά βάση με χρήματα του ελληνικού λαού που δάνεισε η ελληνική αστική κυβέρνηση στους εφοπλιστές και μάλιστα δεν ξεπληρώθηκαν ποτέ. Την ίδια ώρα οι μισθοί, η διατροφή και οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης μέσα στο καράβι παρέμεναν τραγικές. Όσοι ναυτεργάτες μάλιστα έκαναν προσπάθεια να συγκρουστούν με αυτή την κατάσταση βρίσκονταν αντιμέτωποι με τις διώξεις της κυβέρνησης Μεταξά, η οποία είχε καταρτίσει black list με ναυτεργάτες στους οποίους απαγόρευε να δουλέψουν ξανά σε ελληνικά πλοία.

Οι μαρτυρίες του Ωνάση, πέρα από αποκαλυπτικές για τον ρόλο του αστικού κράτους είναι και ενδεικτικές για το πώς η αστική τάξη “βλέπει” την εμπλοκή στον πόλεμο, αλλά και το πώς ο ίδιος ο πόλεμος οξύνει τους ανταγωνισμούς μέσα στο στρατόπεδο της αστικής τάξης.

Ο Ωνάσης με τον Ουίνστον Τσώρτσιλ, τότε πρωθυπουργό της Μ. Βρετανίας

Ο Ωνάσης με τον Ουίνστον Τσώρτσιλ, τότε πρωθυπουργό της Μ. Βρετανίας


Η ηρωική δράση των ναυτεργατών, μέσα στη φωτιά του πολέμου

Κατά τη διάρκεια του πολέμου τα ελληνικά καράβια ταξιδεύουν στις θάλασσες του Ατλαντικού και μεταφέρουν πολεμικό υλικό από τις ΗΠΑ και τη Μ. Βρετανία, με σκοπό την ενίσχυση των πολεμικών δυνατοτήτων των δυνάμεων που δρούσαν ενάντια στον “Άξονα”,  για την εξυπηρέτηση των δικών τους συμφερόντων. Τα δρομολόγια αυτά γίνονται στόχος των δυνάμεων της Γερμανίας και της Ιταλίας. Οι κομμουνιστές ναυτεργάτες, υλοποιώντας τις τότε αποφάσεις του ΚΚΕ, επανδρώνουν αυτά τα επικίνδυνα δρομολόγια.

Η ηρωική αυτή δράση ήταν ιδιαίτερα σημαντική για την έκβαση του πολέμου. Δεκάδες ελληνικά καράβια γίνονται “υγρός τάφος” για τους ναυτεργάτες, αφού βυθίζονται από τα γερμανικά υποβρύχια. Υπολογίζονται περίπου σε 3.000 οι ναυτεργάτες που χάθηκαν σε όλη αυτή την περίοδο.

Παρά τις βαριές θυσίες, οι ναυτεργάτες με συλλογικές αποφάσεις, συνεχίζουν τα “δρομολόγια του θανάτου”. Στην αρχή μέσα από τη Ναυτεργατική Ένωση Ελλάδας (ΝΕΕ) που συσπείρωνε την πλειονότητα των εργαζομένων του κλάδου και στη συνέχεια μέσα από τη θρυλική Ομοσπονδία Ελληνικών Ναυτεργατικών Οργανώσεων (ΟΕΝΟ) που ιδρύθηκε το 1943 με πρωτοβουλία των μελών του ΚΚΕ και με τη συνένωση τεσσάρων ναυτεργατικών οργανώσεων. Ρίχνεται το σύνθημα “κρατείστε τα πλοία εν κινήσει”. Με αυτό το σύνθημα δίνεται το σάλπισμα για την επάνδρωση των επικίνδυνων δρομολογίων. Οι ναυτεργάτες της ΟΕΝΟ με απαράμιλλο ηρωισμό υποτάσσονται στην απόφαση. Όπως χαρακτηριστικά περιγράφει ο Αντώνης Αμπατιέλος, γενικός γραμματέας της ΟΕΝΟ, στο βιβλίο του “Μια ζωή στον αγώνα με μετερίζι το ελληνικό καράβι”: «Ήταν πραγματικός ηρωισμός τότε ν’ αποδιώχνεις μια δουλειά έξω (σ.σ. στη στεριά), ασφαλή από κάθε άποψη: Το βράδυ να κοιμάσαι ήσυχος κάτω από στέγη, να μη θαλασσοπνίγεσαι και πάνω από όλα να μην έχεις το άγχος από ένα πιθανό τορπιλισμό. Παρ’ όλα αυτά, το κάλεσμά μας βρήκε απήχηση σε κομμουνιστές και αριστερούς ναυτεργάτες».

Οι Έλληνες ναυτεργάτες, συσπειρωμένοι γύρω από την ΟΕΝΟ, σε εκείνη τη φάση ρύθμιζαν ποιες νηοπομπές θα φύγουν, από ποια λιμάνια, ποια πλοία θα χρησιμοποιηθούν για αποβατικούς σκοπούς και ποιος θα τα επανδρώσει, ποιες πολεμικές επιχειρήσεις θα τροφοδοτηθούν με πολεμικό υλικό. Πιέζουν και σε κάποιες περιπτώσεις καταφέρνουν, το πολεμικό υλικό και τα εφόδια να φτάνουν εν τέλει στα αντιστασιακά κινήματα που έχουν διαμορφωθεί στις κατεχόμενες χώρες και καθοδηγούνται από τους κομμουνιστές και ένα μέρος τους να φτάνει στη Σοβιετική Ένωση, η οποία επί δυο χρόνια ουσιαστικά σήκωνε το μεγαλύτερο στρατιωτικό βάρος αντιμετώπισης των δυνάμεων του “Άξονα”, καθώς οι ΗΠΑ και η Μ. Βρετανία αρνούνταν να ανοίξουν δεύτερο μέτωπο στη Δυτική Ευρώπη.

Ο ρόλος των ναυτεργατών εκείνη την περίοδο είναι άλλη μια απόδειξη ότι η εργατική τάξη και ο λαός, αποτελούν τον καθοριστικό παράγοντα για την έκβαση κάθε πολέμου. Συμπέρασμα που είναι ιδιαίτερα πολύτιμο και για τις σημερινές συνθήκες.

Γιατί όμως δίνεται η κατεύθυνση να επανδρωθούν ηρωικά, πλοία που αφορούν τόσο επιχειρήσεις των ΗΠΑ και των Άγγλων όσο και των αντιστασιακών κινημάτων και της Σοβιετικής Ένωσης; Πριν ακόμα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα (ΔΚΚ) δεν εκτίμησε σωστά ότι ο πόλεμος που επρόκειτο να αρχίσει ήταν ιμπεριαλιστικός και άρα ενάντια στα συμφέροντα των λαών και από τις δύο πλευρές: και από τη μεριά των “Συμμάχων” Μ. Βρετανίας και ΗΠΑ, αλλά και από την μεριά του “Άξονα” Γερμανίας, Ιταλίας, Ιαπωνίας κ.ά. Ειδικά μετά την επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας στη Σοβιετική Ένωση, ενισχύθηκε η αντίληψη ότι ο πόλεμος έχει αντιφασιστικό χαρακτήρα και πλέον οτιδήποτε βοηθάει τη Σοβιετική Ένωση και επιταχύνει τη συντριβή του “Άξονα” έχει αποφασιστική σημασία για το ΔΚΚ. Αυτή η αντίληψη υιοθετήθηκε και από το ΚΚΕ, ως κομμάτι του ΔΚΚ.

Οι κατευθύνσεις της εξωτερικής πολιτικής της ΕΣΣΔ, όπως διάφορες Συμφωνίες αμοιβαίας αμυντικής βοήθειας με κυβερνήσεις καπιταλιστικών κρατών ή άλλες εμπορικές συμφωνίες, μετατράπηκαν λανθασμένα, σε γενικό συμπέρασμα, σε στάση αρχής για τη δράση των ΚΚ, δημιουργώντας την αυταπάτη ότι αυτές οι κυβερνήσεις δρούσαν για τα συμφέροντα του λαού της χώρας τους. Αυτό ήταν ζήτημα για το οποίο ευθυνόταν και το ίδιο το ΚΚ της Σοβιετικής Ένωσης. Η κατάσταση αυτή συνέβαλε μαζί με άλλα και στις κατευθύνσεις για δράση στο ναυτεργατικό κίνημα.

Οι ιμπεριαλιστές δεν έχασαν ποτέ το κριτήριό τους για το ποιος είναι ο αντίπαλός τους. Είναι χαρακτηριστικό πως στελέχη της ΟΕΝΟ και του ΚΚΕ που επάνδρωσαν πλοία που συμμετείχαν στην απόβαση των ΗΠΑ, Μ. Βρετανίας κ.ά στη Νορμανδία (D-Day), όπως ο Μήτσος Τατάκης, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΟΕΝΟ διώχθηκαν από την ελληνική αστική τάξη και τους “Συμμάχους”. Οι ιμπεριαλιστές αποζημίωσαν με το παραπάνω τους εφοπλιστές που τους άνηκαν τα συγκεκριμένα πλοία. Ωστόσο, τους ναυτεργάτες που ρίσκαραν τη ζωή τους, τους αντάμειψαν με σύλληψη κατά την επιστροφή τους καθώς είχαν γράψει στο πλοίο τους «συνθήματα του ΚΚΕ και του ΕΑΜ», όπως γράφει έκθεση της Ασφάλειας. Ο ίδιος ο Μήτσος Τατάκης, εξορίστηκε από το αστικό κράτος και δολοφονήθηκε στη Μακρόνησο το 1950 με φρικτά βασανιστήρια που κράτησαν 33 ολόκληρες μέρες. Δεν λύγισε.

Πολλοί ναυτεργάτες, μέλη του ΚΚΕ, επάνδρωσαν το Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Ναυτικό (ΕΛΑΝ), ενώ άλλοι έδωσαν μέσα από το Εργατικό ΕΑΜ τη μάχη για την επιβίωση και την απελευθέρωση του λαού, στη στεριά.

Πολλοί ναυτεργάτες, μέλη του ΚΚΕ, επάνδρωσαν το Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Ναυτικό (ΕΛΑΝ), ενώ άλλοι έδωσαν μέσα από το Εργατικό ΕΑΜ τη μάχη για την επιβίωση και την απελευθέρωση του λαού, στη στεριά.


Η αστική τάξη βάζει στο στόχαστρο τους κομμουνιστές ναυτεργάτες

Ο ηρωισμός και η αυτοθυσία των ναυτεργατών στις πολεμικές επιχειρήσεις αναπτύσσεται ταυτόχρονα με την οργάνωση του αγώνα και των διεκδικήσεων απέναντι στο εφοπλιστικό κεφάλαιο. Το 1943, μέσα στον πόλεμο, διεκδικείται και υπογράφεται Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, η οποία περιλάμβανε σημαντικά αιτήματα χρόνων, όπως την καθιέρωση του 8ώρου, την πληρωμή των υπερωριών, των πενταπλασιασμό των μισθών κ.ά., ενώ εξασφάλιζε και την είσπραξη δεδουλευμένων που οι εφοπλιστές καθυστερούσαν για χρόνια. Μια πολύ σημαντική κατάκτηση της περιόδου ήταν η συγκρότηση επιτροπών καραβιού που συγκροτούνταν από μέλη του πληρώματος και έπαιζαν καθοριστικό ρόλο στο να εξασφαλίζουν τα δικαιώματα των ναυτικών. Ο θεσμός αυτός πολεμήθηκε λυσσαλέα από όλες τις αστικές κυβερνήσεις μεταπολεμικά.

H δράση των κομμουνιστών στην ΟΕΝΟ “ζορίζει” την αστική τάξη. Χαρακτηριστικό είναι το απόρρητο τηλεγράφημα από την ελληνική αστική κυβέρνηση που βρισκόταν στο Κάιρο, τον Ιανουάριο του 1944 και αναφέρεται στην ΟΕΝΟ και την «απερίφραστη αντικαθεστωτική και αντιαστική δράση και κατεύθυνση της» που θα έπρεπε να σταματήσει και να εξασφαλιστούν τα «συμφέροντα και τα δικαιώματα των εφοπλιστικών κύκλων». Η ΟΕΝΟ βρίσκεται στο στόχαστρο και το εφοπλιστικό κεφάλαιο τη θεωρεί υπεύθυνη για το ότι «το ελληνικό πλοίο απώλεσε το μοναδικό του πλεονέκτημα, το χαμηλό κόστος εκμετάλλευσης, που του επέτρεπε να συναγωνίζεται επιτυχώς την ξένη ναυτιλία».

Από τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της CIA για το δίκτυο οικονομικής ενίσχυσης του ΚΚΕ, όπου διακρίνεται σαν βασικός κόμβος η ΟΕΝΟ

Από τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της CIA για το δίκτυο οικονομικής ενίσχυσης του ΚΚΕ, όπου διακρίνεται σαν βασικός κόμβος η ΟΕΝΟ


Μετά την Απελευθέρωση, η ελληνική αστική τάξη εντείνει την προσπάθεια καταστολής του ΚΚΕ και του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Το αστικό κράτος, με τη στήριξη και καθοδήγηση των Βρετανών και στη συνέχεια των ΗΠΑ, οργανώνει τη εγκληματική του δράση απέναντι στον λαό και τους κομμουνιστές. Αντικομουνιστικοί νόμοι προπολεμικών αστικών κυβερνήσεων αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία έρχεται να προστεθεί το διαβόητο Γ’ ψήφισμα του 1946  «περί έκτακτων μέτρων που αφορούν την Δημόσια τάξη και ασφάλεια του Κράτους» το οποίο ψηφίστηκε από το κοινοβούλιο και αποτέλεσε τη νομική βάση για να δυναμώσουν οι διώξεις απέναντι σε κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές. Χιλιάδες αγωνιστές του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, μέλη και στελέχη του ΚΚΕ παραπέμπονται, δικάζονται και καταδικάζονται σε έκτακτα στρατοδικεία για τη δράση τους το διάστημα 1941-1945.

Το όργιο τρομοκρατίας θέτει στο στόχαστρο και την ΟΕΝΟ που αποτελούσε για χρόνια μεγάλο αγκάθι για τους Έλληνες εφοπλιστές. Μέσα από το χτύπημα της ΟΕΝΟ επιχειρείται το χτύπημα του ίδιου του ΚΚΕ. Μέλη της ΟΕΝΟ άλλωστε, όλα αυτά τα χρόνια με τον κίνδυνο της σύλληψης και της εκτέλεσης, μεταφέρουν ποσά για την οικονομική ενίσχυση του ΚΚΕ, από το εξωτερικό στην Ελλάδα. Όπως προκύπτει από τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ (CIA), η δράση της ΟΕΝΟ παρακολουθούνταν στενά, με σκοπό την καταστολή της και μέσα από αυτή, την καταστροφή του δικτύου οικονομικής ενίσχυσης του ΚΚΕ.

Το 1947, συλλαμβάνονται και οδηγούνται στη Μακρόνησο, ο Αντώνης Αμπατιέλος και ο Βασίλης Μπεκάκος στελέχη του ΚΚΕ και της ΟΕΝΟ. Ακολουθούν μαζικές συλλήψεις και άλλων, τον Ιανουάριο του 1948. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου στη “δίκη της ΟΕΝΟ”, καταδικάζονται 10 στελέχη της σε θάνατο, άλλα 8 σε ισόβια και άλλοι με μικρότερες ποινές. Η καταδικαστική απόφαση προκαλεί μαχητική παρέμβαση του εργατικού κινήματος και εκτός Ελλάδας, μέσα από την οποία απαιτείται να σταματήσουν οι δίκες. Όπως αναφέρει αργότερα ο Α. Αμπατιέλος: «Σε όλη τη διάρκεια της δίκης μας, δεν ένιωσα ποτέ ταραχή (…). Αυτό εδραζόταν στην απεριόριστη πίστη μου στο κομμουνιστικό κίνημα, στο ΚΚΕ (…) στην αδήριτη ανάγκη των θυσιών, προσωπικών και συλλογικών για την επίτευξη των μεγάλων μας στόχων».

Ο Δημήτρης Κολιαράκης, κομμουνιστής ναυτεργάτης, που δικάστηκε σε αυτή τη δίκη, περιγράφει στο βιβλίο του “Η δίκη της ΟΕΝΟ”: «Η ΟΕΝΟ έγραψε ιστορία. Έριξε ρίζες στο ναυτεργατικό συνδικαλιστικό κίνημα και καταξιώθηκε στις συνειδήσεις των ναυτεργατών, που το εφοπλιστικό κεφάλαιο και οι εχθροί των ναυτεργατικών συμφερόντων θέλησαν να ξεριζώσουν με τη δίκη και καταδίκη της ΟΕΝΟ, με την εξόντωση ηγετικών ναυτεργατικών στελεχών (…) Από τους 36 κατηγορούμενους που οδηγηθήκαμε στο Στρατοδικείο με «σκηνοθετημένες» κατηγορίες, σε 10 από μας επιβλήθηκε η θανατική ποινή. Όμως τα τμήματα της ΟΕΝΟ στο εξωτερικό συνέχιζαν τη δράση τους. Έτσι προκάλεσαν μια τεράστια κινητοποίηση από Γαλλία, Αγγλία μέχρι Αυστραλία. Η υπόθεση της καταδίκης των ναυτεργατών τέθηκε από τη Σοβιετική Ένωση και στον ΟΗΕ (…). Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έστειλε εσπευσμένα εκπρόσωπό της στην Ελλάδα για να πετύχει την εκτέλεση τουλάχιστον του Α. Αμπατιέλου και του Δ. Γαλάτη. Τελικά, η μεγάλη κινητοποίηση, η τεράστια διεθνιστική αλληλεγγύη που αναπτύχθηκε ματαίωσε τις εκτελέσεις».

Οι κομμουνιστές ναυτεργάτες προσέρχονται στη δίκη τους

Οι κομμουνιστές ναυτεργάτες προσέρχονται στη δίκη τους


Οι ίδιοι δύο κόσμοι συγκρούονται και σήμερα

Πρόσφατα, ο εφοπλιστής Γιώργος Προκοπίου, αυτός που εκθειάστηκε από τα αστικά ΜΜΕ γιατί ήταν από τους πρώτους που έδωσε εντολή να περάσουν τα πλοία του μέσα από την εμπόλεμη ζώνη στα Στενά του Ορμούζ, βάζοντας σε κίνδυνο τη ζωή των πληρωμάτων, δήλωσε πως «οι Έλληνες εφοπλιστές έχουν σπουδαίο παρελθόν να κινούν τα πλοία τους στις επικίνδυνες θαλάσσιες ζώνες και περιοχές. Το ρίσκο φέρνει το χρήμα». Την ώρα της δήλωσης, πολλοί ναυτεργάτες, Έλληνες αλλά και ξένοι, βρίσκονταν εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο χωρίς κανένα μέτρο προστασίας, μακριά από τις οικογένειές τους, πληρώνοντας το τίμημα των ανταγωνισμών και της πολεμικής εμπλοκής.

Το παρελθόν των ναυτεργατών και η σύγκρουσή τους με το εφοπλιστικό κεφάλαιο, προσφέρει χρήσιμα διδάγματα για το σήμερα. Η ιστορία της ΟΕΝΟ είναι αποκαλυπτική και διαλύει το αφήγημα της “εθνικής ενότητας” και των δήθεν “ενιαίων εθνικών συμφερόντων”. Αναδεικνύει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο ότι σε κάθε φάση της ιστορίας, σε όλες τις συνθήκες, τόσο στην ειρήνη όσο και στον πόλεμο, υπάρχουν δυο πατρίδες που βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση. Από τη μια η πατρίδα της αστικής τάξης που νοιάζεται για τα κέρδη της, “αγωνιά” για τη γεωπολιτική ισχύ της, τη θωράκιση της εκμετάλλευσης και της εξουσίας της και είναι έτοιμη να θυσιάσει ακόμα και τη ζωή της εργατικής τάξης και του λαού για να τα εξασφαλίσει. Και από την άλλη η πατρίδα του λαού, που συνδέεται με τη ζωή και την ιστορία των αγώνων του, με τη δουλειά του, την ανάγκη να ζει ειρηνικά, να αξιοποιεί τους ενεργειακούς και άλλους πόρους για τις σύγχρονες ανάγκες του, να οικοδομεί σχέσεις αμοιβαίου συμφέροντος, φιλίας και αλληλεγγύης με όλους τους λαούς.

Μεινε στην ουσια

Ακολούθησε το Politics24

Οι σημαντικότερες πολιτικές ειδήσεις και αναλύσεις, χωρίς περιττό θόρυβο.