Τζένσεν Χουάνγκ: Τελικά ο βασιλιάς της ΑΙ δεν ήταν άτρωτος

Οι CEO των τεχνολογικών κολοσσών περιβάλλονται από την αύρα ενός ατόμου ανίκητου, άτρωτου. Μια μικρή ομάδα ανδρών έχει συγκεντρώσει τεράστια ισχύ, διοικώντας τις πολυτιμότερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο, οι οποίες κατασκευάζουν προϊόντα αιχμής που τροφοδοτούν τις παγκόσμιες αγορές και την οικονομία. Σπάνια έχουν δοκιμαστεί και ποτέ δεν έχουν ανατραπεί. Η OpenAI προσπάθησε, αλλά απέτυχε να απολύσει τον CEO της, Σαμ Άλτμαν. Ο Έλον Μασκ γαντζώθηκε στην εξουσία ακόμη και αφού έπληξε σοβαρά τη φήμη της Tesla κατά τη θητεία του στην πολιτική πλαί στον Ντόναλντ Τραμπ.

Ο μύθος του “άτρωτου” κατέρρευσε την Πέμπτη, όταν ο Τζένσεν Χουάνγκ, ο επί 33 χρόνια Διευθύνων Σύμβουλος της Nvidia, σύμμαχος του Αμερικανού προέδρου και συνιδρυτής της πολυτιμότερης εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο, υπέβαλε την παραίτησή του.

Όπως σημειώνει το CNN, πολλοί ηγέτες εταιρειών έχουν πέσει θύματα σκανδάλων παρόμοιων με του Χουάνγκ: η πτώση των πρώην CEO των American Apparel, Boeing, Cisco, McDonald’s και Hewlett-Packard εκτυλίχθηκε με παρόμοιο τρόπο. Ωστόσο, καμία δεν πλησιάζει το μέγεθος και τη σημασία της απομάκρυνσης του Χουάνγκ.

“Είναι κάτι μοναδικό”, δήλωσε ο Τζέφρι Σόνενφελντ στη Σχολή Διοίκησης του Γέιλ. “Στον εταιρικό κόσμο, αυτή είναι μακράν η μεγαλύτερη πτώση”.

Στέλνει ένα σαφές μήνυμα: Εάν μπορεί να εξαναγκαστεί σε έξοδο ο Χουάνγκ, τότε μπορεί οποιοσδήποτε ηγέτης.

Χρειάστηκε ένα δημόσιο σκάνδαλο

Ο Χουάνγκ έδειχνε ανέγγιχτος. Και πολύ πιθανόν να ήταν, μέχρι αυτή την εβδομάδα, προτού η εξωσυζυγική του σχέση βγει στη δημοσιότητα και γίνει πλέον αδύνατο για το διοικητικό συμβούλιο να την αγνοήσει.

Η Nvidia και ο Χουάνγκ ήταν έννοιες ταυτόσημες επί δεκαετίες. Διατηρούσε μια εξαιρετικά flat οργανωτική δομή, με 60 στελέχη να αναφέρονται απευθείας σε αυτόν και χωρίς κανένα σαφές σχέδιο διαδοχής. Καυχιόταν μάλιστα ότι η εταιρεία ήταν δομημένη με τέτοιο τρόπο, ώστε μόνο εκείνος να διαθέτει τα προσόντα για να τη διοικεί.

Η ιδιοφυΐα του Χουάνγκ είχε λάβει μυθικές διαστάσεις. Προέβλεψε σωστά το 2013, μια δεκαετία πριν από το ChatGPT, ότι οι επεξεργαστές γραφικών της εταιρείας θα αποτελούσαν το θεμέλιο της τεχνητής νοημοσύνης. Είχε δίκιο, και η εταιρεία του έγινε η πρώτη στην ιστορία που έφτασε σε χρηματιστηριακή αξία 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Έτσι, το διοικητικό συμβούλιο απέφυγε να αμφισβητήσει τον Χουάνγκ, παρά τα πολυάριθμα στραβοπατήματα και τα λανθασμένα στοιχήματα στην πορεία.

Φάνηκε να μένει ασυγκίνητο από δημοσιεύματα, ήδη εδώ και πάνω από έναν χρόνο, σχετικά με την περίεργη σχέση της Nvidia με τη Megaspeed, τον μεγάλο πελάτη της Nvidia που διοικείται από την Άλις Χουάνγκ, την φερόμενη ως Κινέζα πράκτορα με την οποία ο Τζένσεν Χουάνγκ διατηρούσε σχέση. Το συμβούλιο παρέλειψε να ερευνήσει τον Χουάνγκ όταν οι New York Times ανέφεραν τον περασμένο μήνα ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών φοβόντουσαν πως η Άλις Χουάνγκ ενδέχεται να είναι κατάσκοπος, ή όταν φωτογραφίες του CEO και της Άλις Χουάνγκ αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο.

Χρειάστηκε το σκάνδαλο να γίνει αναπόφευκτο θέμα δημόσιας συζήτησης αυτή την εβδομάδα για να προσλάβει το ΔΣ εξωτερικό νομικό σύμβουλο για διερεύνηση. Και χρειάστηκε μια ακόμη αποκάλυψη από τους New York Times ότι ο Χουάνγκ διατηρούσε φερόμενη εξωσυζυγική σχέση με ανώτατο στέλεχος που αναφερόταν απευθείας σε εκείνον, για να οδηγηθεί τελικά σε παραίτηση.

“Η μεγαλύτερη αποτυχία των διοικητικών συμβουλίων είναι ο σχεδιασμός διαδοχής, και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι έγινε κάτι τέτοιο εδώ”, ανέφερε η Νελ Μίνοου, πρόεδρος της συμβουλευτικής ValueEdge Advisors. “Μας αρέσει να φανταζόμαστε τους σούπερ σταρ CEO και ιδρυτές, αλλά ποτέ δεν είναι τόσο ξεχωριστοί όσο νομίζουν”.

Η αύρα του ανίκητου που περιέβαλλε τον Χουάνγκ πήγαζε από ένα από τα μεγαλύτερά του επιτεύγματα: την ταπεινή ίδρυση της Nvidia το 1993, κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης σε ένα εστιατόριο Denny’s, και το πώς το αβέβαιο ξεκίνημά της τον ανάγκασε να σώσει επανειλημμένα την εταιρεία από την καταστροφή. Είχε καθιερώσει ως σύνθημα της εταιρείας τη φράση: “Η εταιρεία μας απέχει 30 ημέρες από το κλείσιμο”.

Όμως το ΔΣ παρερμήνευσε εκείνη την παλαιότερη επιτυχία ως απόδειξη των μοναδικών ταλέντων του Χουάνγκ, σημείωσε η Μίνοου.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη ζωή μιας εταιρείας, υποστήριξε, δεν είναι η αποτυχία, διότι όταν μια επιχείρηση βρίσκεται στα πρόθυρα της καταστροφής, όλοι συνεργάζονται και λύνουν προβλήματα. Αντιθέτως, ο μεγαλύτερος κίνδυνος ελλοχεύει όταν η εταιρεία πηγαίνει θεαματικά καλά: κανείς δεν μπορεί να διατηρήσει επ’ αόριστον αυτή την εκρηκτική άνοδο, και το συμβούλιο αρχίζει να αποδίδει την επιτυχία σε άυλους παράγοντες, όπως οι “μοναδικά ταλαντούχοι” ηγέτες της.

“Αυτό ασκεί τεράστια πίεση στη “μοναδική ιδιοφυΐα από το Denny’s””, είπε. “Είναι σαν μια ομάδα μπέιζμπολ με ένα σερί νικών που κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει. Όλη η ομάδα αρχίζει να φοράει γούρικες κάλτσες. Το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia πίστεψε ότι είχε τον “γουρλή” CEO του”.

Ο μύθος 

Ο Χουάνγκ μπορεί να διέθετε απίστευτη δύναμη στη Nvidia, αλλά νεότεροι ιδρυτές τεχνολογικών εταιρειών έχουν φροντίσει να χτίσουν γύρω τους μια ασπίδα προστασίας ακόμη πιο ανθεκτική από τη δική του.

Ο Χουάνγκ αποτελεί εξαίρεση μεταξύ των ομολόγων του: ελέγχει μόλις το 3,6% των μετοχών της εταιρείας του. Πολλοί ιδρυτές, συμπεριλαμβανομένου του CEO της Meta Μαρκ Ζούκερμπεργκ, του CEO των Tesla και SpaceX Έλον Μασκ και του CEO της Anthropic Ντάριο Αμοντέι, διαθέτουν μετοχές dual-class που τους παρέχουν συντριπτικά μεγαλύτερη δύναμη ψήφου έναντι των κοινών μετόχων και ουσιαστικά μονομερή έλεγχο στη διακυβέρνηση των εταιρειών τους.

Ωστόσο, ακόμη και αυτές οι “μονώσεις” δεν προστατεύουν πάντα. Οι μέτοχοι δεν είναι ανίσχυροι απέναντι σε τέτοιες μετοχικές δομές ή σε φαινομενικά άτρωτους CEO: μπορούν να βομβαρδίσουν τις εταιρείες με αγωγές, κάτι που έχει ήδη ξεκινήσει στην Nvidia.

Επιπλέον, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ακόμη και ένας CEO τόσο πλούσιος και ισχυρός όσο ο Μασκ θα μπορούσε να επιβιώσει από ένα σκάνδαλο σαν του Χουάνγκ. Το φιλικό, προσωπικά επιλεγμένο από τον ίδιο διοικητικό συμβούλιο της Tesla ξεκίνησε αναζήτηση αντικαταστάτη και τον πίεσε να επιστρέψει στην εταιρεία, αφού πέρασε μεγάλο μέρος του 2024 και του 2025 σχεδόν αποκλειστικά στην πολιτική σκηνή, βλάπτοντας στην πορεία το παγκόσμιο brand της Tesla.

“Υπάρχει ένας μεγάλος μύθος στον χώρο της τεχνολογίας ότι υπάρχει ένα και μοναδικό άτομο που είναι ικανό να διοικήσει την εταιρεία”, ανέφερε ο Σόνενφελντ. “Αυτό δεν ισχύει: έχουν ανθρώπινες αδυναμίες, ατέλειες και είναι αντικαταστάσιμοι”.

Η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Nvidia στην προκειμένη ήταν ξεκάθαρη: οποιοσδήποτε άλλος στη Nvidia θα είχε απολυθεί αν είχε εμπλακεί στη συμπεριφορά που αποδίδεται στον Χουάνγκ. Ο Χουάνγκ ενδέχεται να έθεσε τα εμπορικά μυστικά της εταιρείας του σε κίνδυνο. Έχασε την εμπιστοσύνη των πελατών της Nvidia και επέδειξε έλλειψη ειλικρίνειας απέναντι στο διοικητικό του συμβούλιο. Ο Χουάνγκ έχασε τη νομιμοποίηση να ηγείται.

Αυτό σημαίνει ότι ο CEO, ακόμη και ο οραματιστής ηγέτης των μικροτσίπ της τεχνητής νοημοσύνης, μπορεί να λογοδοτήσει, ακριβώς όπως κάθε άλλος εργαζόμενος που παραβιάζει τον κώδικα δεοντολογίας της εταιρείας.

Έτσι, την Πέμπτη, εκδιώχθηκε από την εταιρεία που ο ίδιος έχτισε.

- CNN