Η δημοσκόπηση της MARC για τον ΑΝΤ1, που παρουσιάστηκε στις 12 Νοεμβρίου, καταγράφει μια αντίφαση με σαφή πολιτική σημασία: η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη στην πρόθεση ψήφου, αλλά το 63,5% των ερωτηθέντων αξιολογεί αρνητικά την κυβερνητική θητεία. Η πρωτιά, επομένως, δεν ισοδυναμεί με ευρεία ικανοποίηση· και η δυσαρέσκεια, από την άλλη, δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι έχει ήδη διαμορφωθεί εκλογική πλειοψηφία υπέρ της αλλαγής.
Πρώτη η ΝΔ, αλλά με μεγάλο χάσμα από την αξιολόγηση της κυβέρνησης
Στην πρόθεση ψήφου η ΝΔ συγκεντρώνει 27,2%, με την ΕΛ.Α.Σ. στο 14% και το ΠΑΣΟΚ στο 11%. Η διαφορά των δύο πρώτων κομμάτων είναι 13,2 ποσοστιαίες μονάδες. Τα ποσοστά αυτά αποτυπώνουν τις απαντήσεις των ερωτηθέντων για την επιλογή τους, όχι πρόβλεψη του τελικού εκλογικού αποτελέσματος.
Η εικόνα αλλάζει όταν η ερώτηση αφορά την κυβερνητική θητεία: το 63,5% την αξιολογεί αρνητικά ή μάλλον αρνητικά, έναντι 36% που εκφράζει θετική ή μάλλον θετική γνώμη. Το χάσμα ανάμεσα στην εκλογική πρωτιά και την αποτίμηση του έργου είναι το κεντρικό εύρημα της μέτρησης. Δείχνει ότι η ΝΔ προηγείται των αντιπάλων της, χωρίς αυτό να συνιστά από μόνο του επιδοκιμασία της διακυβέρνησης.
Η διάκριση είναι κρίσιμη και για την πολιτική ερμηνεία: ένα κόμμα μπορεί να διατηρεί προβάδισμα σε ένα κατακερματισμένο κομματικό τοπίο, ενώ ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει ευρεία αρνητική κρίση για την κυβερνητική του θητεία. Η δημοσκόπηση καταγράφει και τα δύο, αλλά δεν τεκμηριώνει από μόνη της ποιο από αυτά θα καθορίσει την ψήφο σε επόμενες εκλογές.
Δυσαρέσκεια για τον διάλογο και ευθύνες που μοιράζονται
Ιδιαίτερα υψηλή είναι και η δυσαρέσκεια για τον δημόσιο πολιτικό διάλογο: το 83,4% δηλώνει λίγο ή καθόλου ικανοποιημένο από τον τρόπο διεξαγωγής του. Στο ερώτημα για την ευθύνη της πολιτικής τοξικότητας, περίπου το 51% την αποδίδει στην κυβέρνηση, ενώ σημαντικό μερίδιο αποδίδει ευθύνη και στα μέσα ενημέρωσης. Τα ευρήματα αποτυπώνουν κρίση εμπιστοσύνης όχι μόνο προς την κυβερνητική πολιτική, αλλά και προς το περιβάλλον μέσα στο οποίο διεξάγεται η πολιτική αντιπαράθεση.
Η καταγραφή της ευθύνης αποτελεί απάντηση των συμμετεχόντων και όχι ανεξάρτητη απόδειξη ότι ένας φορέας προκαλεί την τοξικότητα. Παρ’ όλα αυτά, το εύρος της δυσαρέσκειας δημιουργεί σαφή πίεση στα κόμματα: δεν αρκεί να καταγγέλλουν την πόλωση των αντιπάλων τους, αν οι πολίτες παραμένουν συνολικά απογοητευμένοι από τον δημόσιο διάλογο.
Η επιθυμία για αλλαγή δεν είναι εκλογική πρόβλεψη
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν, το 54,1% δηλώνει ότι προτιμά πολιτική αλλαγή μετά τις επόμενες εκλογές, έναντι 41,1% που επιλέγει πολιτική σταθερότητα. Η διαφορά υποδεικνύει δυσαρέσκεια προς τη συνέχιση της σημερινής πορείας, αλλά δεν απαντά στο ερώτημα ποια πολιτική δύναμη μπορεί να συγκεντρώσει αυτή την προτίμηση ή να μετατρέψει την επιθυμία σε ψήφο.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η μέτρηση προσφέρει περισσότερο προβληματισμό παρά οριστικό συμπέρασμα. Η κυβέρνηση έχει μπροστά της ένα αρνητικό ισοζύγιο αξιολόγησης και μια δυσμενή αποτίμηση του πολιτικού κλίματος. Η αντιπολίτευση, όμως, δεν προκύπτει αυτομάτως ως ενιαίος αποδέκτης της δυσαρέσκειας: τα ποσοστά πρόθεσης ψήφου δείχνουν διαφορά 13,2 μονάδων ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη δύναμη, ενώ το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο 11%.
Τι χρειάζεται προσοχή στην ανάγνωση
Τα ευρήματα είναι στιγμιότυπο της κοινής γνώμης κατά τον χρόνο διεξαγωγής της έρευνας. Στα διαθέσιμα στοιχεία που παρατίθενται εδώ δεν περιλαμβάνονται λεπτομέρειες για το μέγεθος του δείγματος, τη μέθοδο συλλογής ή το περιθώριο σφάλματος. Χωρίς αυτά, δεν μπορεί να αξιολογηθεί πλήρως πόσο ακριβείς είναι οι επιμέρους διαφορές, ούτε να υποκατασταθεί η προσεκτική ανάγνωση των ποσοστών από βεβαιότητες για την εκλογική εξέλιξη.
Το πολιτικό κόστος, πάντως, είναι ήδη ορατό στο επίπεδο της εικόνας: σχεδόν δύο στους τρεις κρίνουν αρνητικά την κυβερνητική θητεία, περισσότεροι από οκτώ στους δέκα δηλώνουν δυσαρεστημένοι με τον πολιτικό διάλογο και περισσότεροι από τους μισούς λένε ότι επιθυμούν αλλαγή. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν τα κόμματα θα μπορέσουν να απαντήσουν σε αυτή τη δυσαρέσκεια με πειστικές προτάσεις και λιγότερη πόλωση — ή αν η απόσταση ανάμεσα στην κοινωνική διάθεση και την εκλογική επιλογή θα παραμείνει.
Ακολούθησε το Politics24
Οι σημαντικότερες πολιτικές ειδήσεις και αναλύσεις, χωρίς περιττό θόρυβο.