Οι δημοσκοπήσεις του Νοεμβρίου: Πρώτη η ΝΔ, ανοιχτή η μάχη στην αντιπολίτευση

Οι πρώτες δημοσκοπήσεις του Νοεμβρίου καταγράφουν τη Νέα Δημοκρατία στην πρώτη θέση, αλλά και μια αντιπολίτευση χωρίς σταθερό δεύτερο πόλο. Οι μετρήσεις της Marc για τον ΑΝΤ1 και της Real Polls για το Protagon δίνουν στο κυβερνών κόμμα περίπου 30% στην εκτίμηση ψήφου, ενώ η έρευνα της To the Point στη Θεσσαλονίκη δείχνει ότι η πανελλαδική εικόνα δεν μεταφέρεται αυτούσια σε κάθε περιφέρεια. Τα στοιχεία συνδυάζουν εκλογική πρόθεση με αξιολόγηση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, δύο διαφορετικές όψεις της πολιτικής συγκυρίας.

Σταθερό προβάδισμα, όχι ενιαία μέτρηση

Σύμφωνα με τη σύνοψη των ερευνών που δημοσιεύθηκε στις 13 Νοεμβρίου, η ΝΔ συγκεντρώνει 30,5% στην εκτίμηση ψήφου της Marc και 30,1% στη Real Polls. Τα αντίστοιχα προβαδίσματα έναντι του δεύτερου κόμματος υπολογίζονται σε 14,7 και 12,9 ποσοστιαίες μονάδες. Πρόκειται για αποτελέσματα δύο διαφορετικών δημοσκοπήσεων, όχι για ενιαία μέτρηση ή μέσο όρο.

Στην πρόθεση ψήφου της Marc, η ΝΔ καταγράφεται στο 27,2%, με την ΕΛΑΣ στο 14% και το ΠΑΣΟΚ στο 11%. Η πρόθεση ψήφου δεν πρέπει να συγχέεται με την εκτίμηση ψήφου: πρόκειται για διαφορετικούς δείκτες, και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν παρέχουν εδώ συγκρίσιμη πρόθεση ψήφου για όλες τις έρευνες. Η διάκριση έχει σημασία, καθώς οι τίτλοι και οι αναφορές σε δημοσκοπήσεις συχνά παρουσιάζουν ποσοστά διαφορετικών μετρήσεων σαν να είναι απευθείας συγκρίσιμα.

Η έρευνα της Marc δείχνει επίσης μικρές μεταβολές σε σχέση με τον Οκτώβριο: η ΝΔ βρίσκεται στο 30,5% στην εκτίμηση ψήφου, έναντι 30,4% προηγουμένως, ενώ το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται με άνοδο μισής μονάδας στην πρόθεση ψήφου, στο 11% από 10,5%. Η Real Polls, αντίθετα, καταγράφει την πρόθεση ψήφου του ΠΑΣΟΚ σχεδόν αμετάβλητη, στο 9,3% από 9,4%. Οι διαφορετικές ενδείξεις υπογραμμίζουν ότι μια μικρή μεταβολή σε μία μέτρηση δεν αρκεί από μόνη της για να τεκμηριώσει γενικευμένη τάση.

Η δεύτερη θέση και τα όρια της αντιπολιτευτικής απήχησης

Η δεύτερη θέση παραμένει το βασικό ανοιχτό ζήτημα στην αντιπολίτευση. Στη μέτρηση της Marc, η ΕΛΑΣ προηγείται του ΠΑΣΟΚ στην πρόθεση ψήφου, ενώ στην εκτίμηση ψήφου η ίδια έρευνα τοποθετεί την ΕΛΑΣ στο 15,8%. Το ΠΑΣΟΚ παραμένει τρίτο, με σχεδόν σταθερή εκτίμηση ψήφου, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία. Η σύνοψη των τριών μετρήσεων περιγράφει τη διεκδίκηση της δεύτερης θέσης ως αμφίρροπη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες οι έρευνες δίνουν την ίδια κατάταξη.

Η δημοσκόπηση της Marc καταγράφει παράλληλα απόσταση ανάμεσα στην εκλογική επιλογή και στην αξιολόγηση του αντιπολιτευτικού ρόλου. Το ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνει 19,9% στην απάντηση για το ποιο κόμμα ασκεί την πιο αξιόπιστη αντιπολίτευση, ενώ η ΕΛΑΣ βρίσκεται στο 9,3%. Αυτός ο δείκτης δεν είναι πρόθεση ψήφου και δεν ισοδυναμεί με πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος· δείχνει πώς απαντούν οι συμμετέχοντες σε ένα διαφορετικά διατυπωμένο ερώτημα.

Στην ίδια μέτρηση, ο Αλέξης Τσίπρας καταγράφεται στο 14,7% ως καταλληλότερος για πρωθυπουργός, από 14,2% προηγουμένως, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης βρίσκεται στο 7,4%. Τα ποσοστά αφορούν την απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως εκλογική δύναμη κομμάτων. Ο πρωθυπουργός καταγράφεται στο 31% στον ίδιο δείκτη, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν.

Δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση παρά την πρωτιά

Η εκλογική υπεροχή της ΝΔ συνυπάρχει με αρνητική αξιολόγηση του κυβερνητικού έργου. Στη Marc, οι θετικές γνώμες διαμορφώνονται στο 36%, ελαφρώς χαμηλότερα από το 36,7% του Οκτωβρίου. Η έρευνα καταγράφει επίσης ότι το 63,5% δηλώνει δυσαρεστημένο από το κυβερνητικό έργο. Η δυσαρέσκεια, ωστόσο, δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχη ενίσχυση ενός συγκεκριμένου κόμματος: η εικόνα της αντιπολίτευσης παραμένει κατακερματισμένη και η πρόθεση ψήφου μοιράζεται σε περισσότερους σχηματισμούς.

Η συγκεκριμένη αντίφαση είναι ένα από τα στοιχεία που αξίζει να παρακολουθηθούν στις επόμενες μετρήσεις: αν η δυσαρέσκεια συνοδευτεί από συγκέντρωση ψήφων σε έναν αντιπολιτευτικό πόλο ή αν συνεχιστεί η διασπορά. Με τα διαθέσιμα δεδομένα, δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για το πώς θα εξελιχθεί αυτή η σχέση.

Κατακερματισμός και περιφερειακές διαφορές

Οι μικρότεροι πολιτικοί σχηματισμοί συμπληρώνουν μια πολυκομματική εικόνα. Στην πρόθεση ψήφου της Marc, η Ελληνική Λύση καταγράφεται στο 6,2%, το ΚΚΕ στο 6,1% και η Πλεύση Ελευθερίας στο 5,1%. Ακολουθούν η Ελπίδα για τη Δημοκρατία με 4%, η Συμμαχία Ελλήνων με 3,7%, η Φωνή Λογικής με 3,4%, το ΜέΡΑ25 με 2,1% και ο ΣΥΡΙΖΑ με 1,3%. Στην εκτίμηση ψήφου, η Ελληνική Λύση βρίσκεται στο 7% στη Marc και στο 5,5% στη Real Polls, διαφορά που δείχνει ότι οι εκτιμήσεις ποικίλλουν μεταξύ εταιρειών.

Η To the Point εξετάζει ειδικά την Α΄ Θεσσαλονίκης, επομένως τα αποτελέσματά της δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα με τις πανελλαδικές μετρήσεις. Εκεί, η ΝΔ καταγράφεται στο 19,9% στην πρόθεση ψήφου, ενώ η διαφορά της από το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται οριακή: 9,9% έναντι 9,7%. Η Ελληνική Λύση βρίσκεται στο 7,2%, χαμηλότερα από το 10% που είχε καταγραφεί στην ίδια περιφέρεια τον Μάιο, σύμφωνα με τη σύνοψη της έρευνας.

Η επόμενη εικόνα θα εξαρτηθεί από το αν τα ευρήματα επαναληφθούν σε νέες μετρήσεις και από το αν οι μικρές μεταβολές παγιωθούν. Προς το παρόν, τα στοιχεία δείχνουν καθαρή πρωτιά της ΝΔ, αλλά και ένα πολιτικό πεδίο όπου η δυσαρέσκεια δεν έχει μεταφραστεί σε ενιαία εναλλακτική πρόταση και η κατάταξη της αντιπολίτευσης διαφέρει ανάλογα με τη μέτρηση και την περιοχή.