Ακροδεξιά: Η ελληνική εξαίρεση και ο ευρωπαϊκός κανόνας
Αν και είναι αλήθεια ότι ο όρος Ακροδεξιά έχει χρησιμοποιηθεί πολλάκις, και μάλιστα καταχρηστικά, ουδέποτε μέχρι σήμερα αντιπροσώπευε στην ελληνική πολιτική πραγματικότητα ένα υπολογίσιμο κοινωνικό ρεύμα. Κατά μείζονα λόγο δεν συνιστούσε έναν πραγματικό κίνδυνο για τη δημοκρατική ομαλότητα ή τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας.
Πλην δύο ίσως περιόδων. Της πρώιμης μεταδικτατορικής περιόδου οπότε επιβίωναν ακόμα τα αλήστου μνήμης χουντικά σταγονίδια, που στη συνέχεια ενσωματώθηκαν στην ΕΠΕΝ. Και της μεταγενέστερης εξίσου σύντομης περιόδου κατά την οποία έδρασε η Χρυσή Αυγή αποκτώντας αξιοσημείωτο λαϊκό έρεισμα και διακριτή ιδεολογική ταυτότητα.
Κατά τα λοιπά η περίπτωση της Ελλάδας έμοιαζε με μοναδική εξαίρεση στον ευρωπαϊκό κανόνα της δυναμικά ανερχόμενης Ακροδεξιάς που εξελισσόταν τάχιστα και παντού σε οιονεί πλειοψηφική δύναμη εξουσίας.
Κάπως έτσι, άλλωστε, δημιουργήθηκε στο εγχώριο πολιτικό σύστημα η ψευδαίσθηση ότι θα μπορούσε να αναπαράγεται απρόσκοπτα χωρίς να λαμβάνει μέτρα προστασίας έναντι του ελλοχεύοντος αυταρχισμού και της γενικότερης αμφισβήτησης των κατακτήσεων της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Πολύ λιγότερο φάνηκε να ανησυχεί προ του ολοφάνερου κινδύνου να καταστεί η χώρα μη διακυβερνήσιμη εξαιτίας της αυξανόμενης αποχής και της προϊούσας απονομιμοποίησης των αντιπροσωπευτικών θεσμών και των κομματικών ηγεσιών.
Πόσω μάλλον που τους ιθύνοντες του κυβερνώντος κόμματος μάλλον εφησύχαζε η σκέψη ότι η αποχή θα έπληττε εσαεί περισσότερο τους αντιπάλους τους, επιτρέποντας στους ίδιους να κυριαρχούν κοινοβουλευτικά σε πείσμα του γεγονότος ότι μειοψηφούσαν κοινωνικά.
Με τη διαφορά ότι μια τέτοια συνθήκη θα μπορούσε να ισχύει μόνο για όσο διάστημα οι κυβερνώντες θα διοικούσαν επιτυχώς το κενό ηγεσίας, ιδεολογίας και αξιοπιστίας που δημιουργεί η έλλειψη νοήματος, έμπνευσης και πρωτοτυπίας ειδικότερα στον χώρο της αποξηραμένης αντιπολίτευσης, γενικότερα στον δημόσιο χώρο όπου διεξάγεται ο ανόρεχτος διάλογος μεταξύ της πολιτικής κοινωνίας και της κοινωνίας των κουρασμένων από τον στερεότυπα επαναλαμβανόμενο κομματικό ανταγωνισμό πολιτών.
Η ως άνω συνθήκη θα έπαυε να ισχύει, αν ποτέ στη θέση του «κανενός» που σήμερα εμφανίζεται στα μάτια της κοινής γνώμης ως ο καταλληλότερος για τη διακυβέρνηση, πρόβαλλε ο Ενας που θα έδινε σάρκα και οστά στο όραμα της πολιτικής αλλαγής. Της αλλαγής, δηλαδή, τόσο των όρων του πολιτικού ανταγωνισμού όσο και της προετοιμασίας ενός καλύτερου μέλλοντος στο οποίο, σε πείσμα των αλλεπάλληλων ματαιώσεων, εξακολουθεί να πιστεύει η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία.
Σήμερα η πλειοψηφία αυτή τείνει να μετατραπεί σε τροφοδότη του ρεύματος του ανερχόμενου αντισυστημισμού. Αν δεν βρει τον «θεόσταλτο χαρισματικό αρχηγό» που θα τον μετουσιώσει σε οργανωμένο κίνημα με σχέδιο και στρατηγικό βάθος, μπορεί κάποιος άλλος επίδοξος τιμωρός των κατεστημένων ελίτ να προκύψει ανά πάσα στιγμή, ανοίγοντας τον δρόμο είτε προς μια νέα μεταπολίτευση είτε προς μια συνολική πολιτική αναδιάταξη υπό την ηγεμονία μιας ριζοσπαστικής Δεξιάς σαν και αυτή που ήδη καλπάζει προς την εξουσία σε χώρες όπως η Γαλλία, όπου μάλλον συντελείται η μεταμόρφωση της Ακροδεξιάς σε ενοποιητικό παράγοντα της ευρύτερης Δεξιάς και σε σημαιοφόρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας απέναντι στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ.
Πάντως, με το εκκρεμές των πολιτικών προτιμήσεων να κινείται μεταξύ της κυρίαρχης αλλά αποσυνδεδεμένης από την κοινωνική πραγματικότητα Κεντροδεξιάς και των συναισθηματικά αποξενωμένων δυνάμεων της αντιπολίτευσης, δεν χρειάζεται και πολύ για να φτάσει το εκλογικό σώμα στα όριά του αναποδογυρίζοντας το τραπέζι γύρω από το οποίο κάθονται οι ελίτ που του έχουν γυρίσει την πλάτη.
Οσοι τεχνικοί της εξουσίας βαυκαλίζονται με την ιδέα ότι ο πραγματισμός θα υπερτερήσει και πάλι, υπαγορεύοντας τη λύση της σταθερότητας στο δίλημμα της διακυβέρνησης, ας λάβουν υπόψη τους ότι είναι ο υπερβολικός πραγματισμός και η τεχνοκρατία που προκαλούν την πλημμυρίδα του ακροδεξιού αντισυστημισμού.
Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός αναλυτής.