Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ενδέχεται να επιλέξουν να επιταχύνουν την αναζήτηση διαδόχου της Κριστίν Λαγκάρντ στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, προκειμένου να αποφύγουν να βρεθούν αντιμέτωποι με έναν ακροδεξιό Γάλλο πρόεδρο μετά τις εκλογές του 2027.
Η θητεία της Λαγκάρντ λήγει τον Οκτώβριο του επόμενου έτους και η απόφαση λαμβάνεται συνήθως το καλοκαίρι. Ωστόσο, η απειλή μιας νίκης της Μαρίν Λεπέν ή του protégé της, Ζορντάν Μπαρντελά, στις εκλογές του Απριλίου του 2027 στη Γαλλία, θα μπορούσε να ωθήσει τους Ευρωπαίους να προσαρμόσουν το χρονοδιάγραμμά τους, σχολιάζει σε σημερινό δημοσίευμα το Bloomberg.
Αυτό είναι και το δίδαγμα της παραίτησης του επικεφαλής της Τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, η πρόωρη αποχώρηση του οποίου ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα και σημαίνει αυτόματα ότι η επιλογή του αντικαταστάτη του ανατίθεται στον Εμανουέλ Μακρόν.
“Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι για να ληφθούν οι αποφάσεις πριν από τις γαλλικές εκλογές”, δήλωσε ο Εμάνουελ Μουντς, καθηγητής στη Frankfurt School of Finance και πρώην αξιωματούχος της Bundesbank. “Σίγουρα θα ήταν ευκολότερο με τον Μακρόν παρά με τη Λεπέν η τον Μπαρντελά, οι οποίοι έχουν ήδη δηλώσει ότι έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις σχετικά με το ρόλο που πρέπει να διαδραματίζει η ΕΚΤ”.
Το αν οι κυβερνήσεις θεωρούν απαραίτητο να δράσουν γρήγορα για να προστατεύσουν την κεντρική τράπεζα, αλλά και η αντίληψή τους για τυχόν απειλή που ενδέχεται να θέσει στη λειτουργία της ΕΕ η άνοδος της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης στη Γαλλία, είναι καθοριστικά για την διαδικασία που θα ακολουθήσουν.
Η νευρικότητα των επενδυτών σχετικά με τον διάδοχο του κεντρικού τραπεζίτη στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ επιτίθεται στον Τζερόμ Πάουελ, δημιουργεί ένα κλίμα που μπορεί να ωθήσει τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να λάβουν μια απόφαση το συντομότερο δυνατόν. Από την άλλη, οι διαρκείς διαμάχες εντός του μπλοκ για τις σημαντικές θέσεις στα όργανα της ΕΕ θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αρνητικά.
Δεν υπάρχει καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για τον διορισμό των προέδρων της ΕΚΤ. Η συμφωνία για την Λαγκάρντ ήταν μέρος μιας σειράς διαπραγματεύσεων για θέσεις στην ΕΕ που έλαβε χώρα τέσσερις μήνες πριν από την έναρξη της θητείας της. Ο διορισμός του προκατόχου της, Μάριο Ντράγκι, ακολούθησε παρόμοιο χρονοδιάγραμμα.
Οι αξιωματούχοι στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες κρατούν κλειστά τα χαρτιά τους, επιμένοντας ότι είναι πολύ νωρίς ακόμη για να αγγίξουν το θέμα. Ωστόσο, στους κύκλους των υπευθύνων χάραξης πολιτικής της ευρωζώνης φημολογείται ότι οι κυβερνήσεις θα παραμερίσουν την καθιερωμένη πρακτική της επιλογής των αξιωματούχων της ΕΚΤ, προκειμένου να εξασφαλίσουν μια fast-track διαδικασία μέσω πολλαπλών διορισμών.
Εκτός από την προεδρία, υπάρχουν άλλες δύο κενές θέσεις, συμπεριλαμβανομένης αυτής του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν τον Μάιο του 2027. Η ανάγκη για διαβουλεύσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η επιθυμία να αποφευχθεί το ωστικό κύμα των γαλλικών εκλογές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια απόφαση μέχρι τον Δεκέμβριο. Οι ηγέτες ενδέχεται επίσης να συμφωνήσουν για τη διαδοχή της Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλους του Εκτελεστικού Συμβουλίου, η οποία θα αποχωρήσει στο τέλος του 2027.
“Νομίζω ότι αυτό θα προτιμούσε ο Μακρόν”, δήλωσε ο Σαχίν Βαλέ, ανώτερος συνεργάτης του Γερμανικού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, ο οποίος υπήρξε στο παρελθόν σύμβουλος του Μακρόν όταν ήταν υπουργός Οικονομίας. “Δεν είναι σαφές αν οι άλλοι ηγέτες θα συμφωνήσουν, αλλά αν ο Μακρόν καταφέρει να επιβάλει τη θέλησή του, θα μετατρέψει τη θέση του Λέιν σε ευκαιρία για μια ευρύτερη συμφωνία”.
Κάτι τέτοιο θα έλυνε το θέμα του διορισμού του μισού ανώτερου κλιμακίου της ΕΚΤ. Εφόσον η Γαλλία βάλει στο στόχαστρο τη θέση του Λέιν, που θα μπορούσε να σημαίνει τη διατήρηση δύο θέσεων στο διοικητικό συμβούλιο μέχρι τη λήξη της θητείας της Λαγκάρντ, οι διορισμοί μπορεί να καθησυχάσουν χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία ότι μπορούν ακόμα να αποκτήσουν δικές τους θέσεις στο διοικητικό συμβούλιο.
Παράλληλα, για τη Γαλλία, μια συμφωνία πριν από τις εκλογές θα ήταν μια “νίκη”, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν προβάδισμα του/της επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος – είτε πρόκειται για την Λεπέν είτε για τον Μπαρντελά.
Από τη σκοπιά των Βρυξελλών, η άνοδος της Εθνικής Συσπείρωσης είναι τρομακτική, κυρίως επειδή μια τέτοια ευρωσκεπτικιστική δύναμη δεν έχει βρεθεί ποτέ τόσο κοντά στην ηγεσία ενός ιδρυτικού μέλους της ΕΕ.
Η Λεπέν είχε προηγουμένως κάνει εκστρατεία για την έξοδο από το ευρώ, αν και έκτοτε έχει αλλάξει θέση. Ο Μπαρντελά δήλωσε τον Νοέμβριο ότι το κόμμα θα πιέσει την ΕΚΤ να επαναφέρει την ποσοτική χαλάρωση ως μέσο για την αντιμετώπιση του διογκωμένου χρέους της Γαλλίας.
“Η επίτευξη μιας έγκαιρης συνολικής συμφωνίας θα μπορούσε να συμβάλει στην πρόληψη εντάσεων με μια πιθανή ακροδεξιά προεδρία στη Γαλλία. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η Λεπέν ή ο Μπαρντελά θα αισθανθούν ότι δεσμεύονται από συμφωνίες που θα έχουν συναφθεί πριν από την ανάληψη των καθηκόντων τους, σε περίπτωση που κερδίσουν τις προεδρικές εκλογές”, εκτιμά ο αναλυτής του Bloomberg, Αντόνιο Μπαρόζο.
Τέτοιες συζητήσεις προκαλούν ανησυχία στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Την περασμένη εβδομάδα, για παράδειγμα, ο πρόεδρος της Bundesbank Γιοακίμ Νάγκελ επισήμανε τις επιθέσεις του Τραμπ κατά της Fed και προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να αποτελέσει “πρότυπο για πολιτικούς σε άλλες χώρες”.
Αυτές οι ανησυχίες ενδέχεται να πείσουν τις σημερινές κυβερνήσεις της ΕΕ — οι περισσότερες από τις οποίες είναι επιφυλακτικές ως προς τον αντίκτυπο ενός ενδεχόμενου ακροδεξιού προέδρου — να καταλήξουν στην επιλογή ενός αξιόπιστου προέδρου της ΕΚΤ χωρίς τη συμμετοχή της Λεπέν ή του Μπαρντελά.
Ο Νάγκελ είναι ένας πιθανός υποψήφιος για τη θέση της Λαγκάρντ, αν και ο Ολλανδός αντίπαλός του, Κλάας Κνοτ, θεωρείται επί του παρόντος φαβορί, σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg. Ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντες ντι Κώος της BIS είναι επίσης υποψήφιος για το τιμόνι της ΕΚΤ.