ΕΛ.Α.Σ.–ΠΑΣΟΚ: Η σύγκρουση φουντώνει, η πολιτική ουσία χάνεται

Η δημόσια αντιπαράθεση ΕΛ.Α.Σ.–ΠΑΣΟΚ κλιμακώθηκε το διάστημα 16–18 Οκτωβρίου, με επίκεντρο τις αιχμές του Αλέξη Τσίπρα για πιθανή μετεκλογική συνεργασία ΠΑΣΟΚ–ΝΔ και τις απαντήσεις της Χαριλάου Τρικούπη. Μέσα σε δύο ημέρες, η συζήτηση μετατοπίστηκε από το πολιτικό ενδεχόμενο σε προσωπικούς χαρακτηρισμούς και μια εικόνα τεχνητής νοημοσύνης. Η ένταση μπορεί να καταγράφει τον ανταγωνισμό των δύο χώρων, αλλά δυσκολεύει την αξιολόγηση των πραγματικών τους θέσεων.

Η αφορμή της Παρασκευής

Την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CNN.gr, ο Τσίπρας υποστήριξε ότι δεν υπάρχει πολίτης που να αποκλείει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο μετεκλογικής συγκυβέρνησης ΝΔ–ΠΑΣΟΚ. Πρόσθεσε ότι ορισμένοι στην αντιπολίτευση προτιμούν τη Δεξιά από μια προοδευτική κυβέρνηση με κορμό την ΕΛ.Α.Σ., αφήνοντας σαφείς αιχμές προς το ΠΑΣΟΚ.

Η Χαριλάου Τρικούπη απάντησε αποκαλώντας τον Τσίπρα «χρυσό χορηγό» του πρωθυπουργού και την ΕΛ.Α.Σ. «ΙΧ κόμμα του κ. Τσίπρα». Πρόκειται για πολιτικές κατηγορίες και χαρακτηρισμούς, όχι για τεκμηρίωση ότι έχει συμφωνηθεί ή προεξοφληθεί κυβερνητική συνεργασία. Το κρίσιμο ερώτημα —ποια στάση θα τηρήσουν τα κόμματα μετά τις εκλογές— παραμένει αναπάντητο με συγκεκριμένες δεσμεύσεις στο υλικό που καταγράφει το δημοσίευμα.

Η εικόνα που έγινε νέο μέτωπο

Η αντιπαράθεση συνεχίστηκε με ανάρτηση στελέχους της ΕΛ.Α.Σ., του Γιώργου Μπαλατσούκα, ο οποίος δημοσίευσε εικόνα τεχνητής νοημοσύνης που εμφάνιζε αγκαλιασμένους τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Νίκο Ανδρουλάκη. Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Όλγα Μαρκογιαννάκη, την κατήγγειλε ως «fake news» και απέδωσε στην ΕΛ.Α.Σ. «πανικό».

Η εικόνα δεν αποδεικνύει συνεννόηση ή πολιτική συμφωνία μεταξύ των δύο αρχηγών. Αντίθετα, η χρήση ενός συνθετικού οπτικού υλικού ως πολιτικού υπονοούμενου θολώνει τη διάκριση ανάμεσα στην πραγματική είδηση και στη σατιρική ή προπαγανδιστική αναπαράσταση. Η κριτική στην πιθανότητα συνεργασίας μπορεί να γίνει με βάση δημόσιες θέσεις και πολιτικές πράξεις· μια κατασκευασμένη εικόνα δεν υποκαθιστά αυτά τα στοιχεία.

Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.Α.Σ., Θεώνη Κουφονικολάκου, υποστήριξε σε συνέντευξή της στο CNN Greece ότι οι επιθέσεις του ΠΑΣΟΚ κατά του Τσίπρα βρίσκονται «σε απόλυτο συντονισμό με την τοξικότητα της ΝΔ». Και αυτή είναι δήλωση πολιτικού στελέχους, όχι ανεξάρτητα αποδειγμένο γεγονός. Η ανταλλαγή κατηγοριών περί συντονισμού, όπως και οι αναφορές σε «πανικό», ανεβάζει τους τόνους χωρίς να προσφέρει από μόνη της στοιχεία για τις προθέσεις των αντιπάλων.

Η προσωπική αντιπαράθεση επισκιάζει το πολιτικό διακύβευμα

Παράλληλα, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτης Δουδωνής και ο αρθρογράφος Θανάσης Καρτερός αντάλλαξαν προσβλητικούς χαρακτηρισμούς. Η διαφωνία αφορούσε την παρουσία του Καρτερού στη λίστα μελών της Πολιτικής Επιτροπής της ΕΛ.Α.Σ. Ο Δουδωνής κατήγγειλε «εξαφάνιση» του ονόματος, ενώ ο Καρτερός αμφισβήτησε δημόσια την κρίση ή την καλή πίστη του βουλευτή. Ο Δουδωνής απάντησε με αναφορά σε «βλακόμετρο» και «μαρούλια από το Τσερνόμπιλ».

Η συγκεκριμένη λεκτική σύγκρουση δεν είναι απλώς μια παράπλευρη αψιμαχία: δείχνει πόσο εύκολα η πολιτική διαφωνία διολισθαίνει σε προσωπική απαξίωση. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιλύουν τη διαφωνία για τη λίστα· καταγράφουν, όμως, ότι η αντιπαράθεση δεν έμεινε στην ουσία της.

Τι αξίζει να παρακολουθήσει κανείς

Το CNN.gr περιγράφει ως βασικό υπόβαθρο τη διεκδίκηση της δεύτερης θέσης στις επόμενες εκλογές. Αν αυτό είναι το κεντρικό διακύβευμα, η ένταση εξηγείται ως ανταγωνισμός για πολιτικό χώρο και επιρροή — δεν δικαιολογεί, όμως, την υποκατάσταση των προγραμματικών διαφορών από προσωπικές επιθέσεις.

Το επόμενο ουσιαστικό τεστ είναι αν οι δύο πλευρές θα αποσαφηνίσουν τις θέσεις τους για τις μετεκλογικές συνεργασίες και θα τις συνδέσουν με συγκεκριμένες πολιτικές προτάσεις. Μέχρι τότε, οι χαρακτηρισμοί και η τεχνητή εικόνα μπορεί να κυριαρχούν στην επικαιρότητα, αλλά αφήνουν αναπάντητο το ερώτημα που ενδιαφέρει τους ψηφοφόρους: τι θα επιδιώξει κάθε κόμμα και με ποιους όρους μετά την κάλπη.