Φοιτητική στήριξη με μεγάλες υποσχέσεις και χωρίς κοστολόγηση

Η ΕΛ.Α.Σ. αξιοποιεί την υπόθεση των περίπου 400 επιτυχόντων που δεν εγγράφηκαν στο Πανεπιστήμιο Πατρών για να ζητήσει ευρύτερη ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας. Η τομεάρχης Παιδείας του κόμματος, Ιωάννα Λαλιώτου, παρουσίασε προτάσεις για επίδομα διαβίωσης, στέγαση και μετακινήσεις. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αποκαλύπτουν πόσοι από τους μη εγγραφέντες αντιμετώπισαν οικονομικά εμπόδια, ενώ οι εξαγγελίες δεν συνοδεύονται από κοστολόγηση.

Οι 400 μη εγγραφές δεν εξηγούν από μόνες τους το γιατί

Η ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ. έγινε με αφορμή τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη για τους περίπου 400 επιτυχόντες που δεν εγγράφηκαν στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Η Λαλιώτου υποστηρίζει ότι η σταθερότητα του αριθμού τα τελευταία χρόνια δεν σημαίνει πως το πρόβλημα είναι μικρό ή λυμένο. Πρόκειται για πολιτική ερμηνεία της ανακοίνωσης, όχι για συμπέρασμα που αποδεικνύεται από τον αριθμό και μόνο.

Το σημαντικότερο κενό είναι ότι, σύμφωνα με το δημοσίευμα που μεταφέρει την ανακοίνωση, δεν καταγράφονται συστηματικά οι λόγοι μη εγγραφής. Επομένως, δεν είναι γνωστό πόσοι από τους επιτυχόντες δεν προχώρησαν λόγω κόστους στέγασης και διαβίωσης, πόσοι για άλλους λόγους ή αν είχαν τελικά διαφορετικά σχέδια σπουδών. Χωρίς τέτοια καταγραφή, η περίπτωση της Πάτρας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέτρηση του οικονομικού αποκλεισμού από τα πανεπιστήμια.

Επίδομα 500 ευρώ για 80.000 φοιτητές

Η βασική πρόταση του κόμματος είναι επίδομα διαβίωσης 500 ευρώ τον μήνα, για δέκα μήνες τον χρόνο, σε 80.000 φοιτητές περιφερειακών πανεπιστημίων που σπουδάζουν μακριά από τη μόνιμη κατοικία τους. Αν καταβαλλόταν σε όλους τους δικαιούχους για ολόκληρη την περίοδο, το ποσό αντιστοιχεί σε 400 εκατ. ευρώ ετησίως. Πρόκειται για απλό αριθμητικό υπολογισμό βάσει των όρων της πρότασης, όχι για επίσημη κοστολόγηση: δεν δίνονται στοιχεία για τους όρους επιλεξιμότητας, την εφαρμογή ή τη χρηματοδότηση.

Η ΕΛ.Α.Σ. ζητά επίσης αλλαγή των οικονομικών κριτηρίων του στεγαστικού επιδόματος, ώστε να διευρυνθεί η πρόσβαση, και ενίσχυση των φοιτητικών εστιών. Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνει στήριξη για συγγράμματα και σίτιση, ψυχολογική και συμβουλευτική υποστήριξη, καθώς και δωρεάν μετακινήσεις για όλους τους φοιτητές στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Το εύρος των παρεμβάσεων αγγίζει διαφορετικά κόστη, αλλά η ανακοίνωση, όπως παρουσιάζεται στο δημοσίευμα, δεν διευκρινίζει ποια μέτρα θα προηγηθούν, με ποια κριτήρια θα δίνονται οι παροχές ή ποια θα είναι η συνολική δημοσιονομική επιβάρυνση. Δεν παρατίθεται επίσης κυβερνητική απάντηση. Έτσι, οι προτάσεις αποτυπώνουν πολιτική δέσμευση, όχι ακόμη σχέδιο με σαφές κόστος και χρονοδιάγραμμα.

Στέγαση και ενοίκια: ισχυρισμοί που χρειάζονται μέτρηση

Η Λαλιώτου υποστηρίζει ότι οι εστίες καλύπτουν μικρό μέρος των αναγκών και ότι η κατασκευή νέων καθυστερεί. Επικαλείται ακόμη αύξηση των φοιτητικών ενοικίων έως 55% σε πέντε χρόνια, ενώ αναφέρει πως λιγότεροι από ένας στους οκτώ φοιτητές δικαιούνται στεγαστικό επίδομα. Τα ποσοστά και οι εκτιμήσεις αποδίδονται στην ίδια και στην ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ.· στο διαθέσιμο δημοσίευμα δεν συνοδεύονται από αναλυτική μεθοδολογία ή ανεξάρτητη τεκμηρίωση.

Αυτό δεν αναιρεί το πολιτικό ερώτημα που θέτει η ανακοίνωση: αν η δημόσια στήριξη επαρκεί για φοιτητές που αναγκάζονται να ζουν μακριά από το σπίτι τους. Αλλά η τεκμηρίωση χρειάζεται να προχωρήσει πέρα από γενικές διαπιστώσεις. Χωρίς συστηματικά στοιχεία για τις μη εγγραφές, τις αιτήσεις και τις απορρίψεις επιδομάτων, το πραγματικό μέγεθος των αναγκών παραμένει ασαφές· χωρίς κοστολόγηση, δεν μπορεί να αξιολογηθεί η πρακτική δυνατότητα των εξαγγελιών.

Τι μένει να φανεί

Η συζήτηση για τους περίπου 400 επιτυχόντες στην Πάτρα ανέδειξε ένα πρόβλημα μέτρησης πριν ακόμη δώσει απαντήσεις για τα αίτια. Για να αξιολογηθεί ουσιαστικά η πολιτική πρόταση, χρειάζονται σαφή κριτήρια δικαιούχων, εκτίμηση του κόστους όλων των μέτρων, πηγές χρηματοδότησης και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Χρειάζεται επίσης συστηματική καταγραφή των λόγων μη εγγραφής, ώστε οι πολιτικές αποφάσεις να στηρίζονται σε δεδομένα και όχι σε υποθέσεις για το ποιοι μένουν εκτός σπουδών και γιατί.