Από το Παρίσι στην Ήπειρο: Το πολιτικό μήνυμα Τσίπρα και το δύσκολο τεστ της πράξης

Μετά τις επαφές στο Παρίσι, ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει στις περιοδείες στην ελληνική περιφέρεια, ξεκινώντας από την Ήπειρο. Για τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου έχει προγραμματιστεί παρουσία στα Ιωάννινα και συναντήσεις στην Ελεούσα με πολίτες, επαγγελματίες, αγροτοκτηνοτρόφους και μελισσοκόμους, ενώ η περιοδεία είναι διήμερη. Η ΕΛ.Α.Σ. θέλει να συνδέσει τις δύο στάσεις με ένα μήνυμα κοινωνικής πολιτικής και προοδευτικής σύγκλισης. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο ποιον μπορεί να συναντήσει ο Τσίπρας, αλλά αν η πολιτική προβολή θα αποκτήσει πειστικό περιεχόμενο για τα προβλήματα που περιγράφει.

Από τις επαφές στο Παρίσι στην ελληνική πολιτική σκηνή

Η επίσκεψη στη γαλλική πρωτεύουσα παρουσιάστηκε από το περιβάλλον του Τσίπρα ως προσπάθεια επαφής με ευρύ φάσμα προοδευτικών δυνάμεων. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με εκπροσώπους Σοσιαλιστών, Οικολόγων, Κομμουνιστών και της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, καθώς και με συνδικαλιστές. Στις 5 Νοεμβρίου ο Τσίπρας συμμετείχε, σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ, σε διαδήλωση στο Παρίσι.

Οι συνεργάτες του αποδίδουν στις επαφές αυτές μήνυμα υπέρ της συνεργασίας της Αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας και της πολιτικής οικολογίας. Πρόκειται, όμως, για πολιτική αποτίμηση του επιτελείου, όχι για απόδειξη ότι έχει ήδη διαμορφωθεί κοινό σχέδιο ή σταθερή συμμαχία. Άλλωστε, στο ρεπορτάζ του Newsbomb επισημαίνεται ότι δεν πραγματοποιήθηκε συνάντηση με στελέχη της Ανυπότακτης Γαλλίας του Ζαν-Λικ Μελανσόν. Η επιλεκτική ή ευρεία εκπροσώπηση των συνομιλιών έχει σημασία, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να τεκμηριώσει ότι καλύφθηκε «όλο» το προοδευτικό φάσμα.

Το μήνυμα της κοινωνικής πολιτικής και οι απαιτήσεις του

Στην πολιτική γραμμή που περιγράφουν τα δημοσιεύματα, στο επίκεντρο βρίσκονται η ακρίβεια, οι κοινωνικές ανισότητες, η πίεση στα εισοδήματα, η εργασιακή επισφάλεια και η αποδυνάμωση του κοινωνικού κράτους. Το επιτελείο του Τσίπρα συνδέει αυτά τα ζητήματα με την ανάγκη να αποκτήσουν οι προοδευτικές δυνάμεις κοινό ορίζοντα και στενότερη επαφή με την κοινωνία. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια χρειάζεται πολιτική διέξοδο, ώστε να μη διοχετευθεί προς την ξενοφοβία ή αυταρχικές επιλογές.

Η διάγνωση είναι πολιτικά σαφής, αλλά η επανάληψή της δεν ισοδυναμεί με λύση. Για να γίνει πειστικό το μήνυμα, χρειάζονται συγκεκριμένες προτάσεις, εξήγηση του τρόπου εφαρμογής τους και απαντήσεις για το κόστος και τις προτεραιότητες. Τα διαθέσιμα ρεπορτάζ καταγράφουν τον προσανατολισμό και τις επιδιώξεις της ΕΛ.Α.Σ., όχι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που να επιτρέπει αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του.

Η Ήπειρος ως δοκιμή πολιτικής επαφής

Η επιλογή της Ηπείρου δίνει στην περιοδεία μια πιο συγκεκριμένη δοκιμασία από τις διεθνείς συναντήσεις. Τα Ιωάννινα και οι προγραμματισμένες επαφές στην Ελεούσα επιτρέπουν στον Τσίπρα να συνομιλήσει με ανθρώπους που δραστηριοποιούνται σε επαγγέλματα και τομείς οι οποίοι συνδέονται άμεσα με την παραγωγή και την καθημερινή οικονομία. Η περιοχή έχει παρουσιαστεί στα σχετικά δημοσιεύματα ως μία από τις φτωχότερες περιφέρειες της χώρας, χωρίς όμως τα παρεχόμενα στοιχεία να περιλαμβάνουν συγκρίσιμα οικονομικά δεδομένα για αναλυτικότερη αποτίμηση.

Η περιοδεία μπορεί να λειτουργήσει ως ευκαιρία να δοκιμαστούν οι πολιτικές διακηρύξεις απέναντι σε συγκεκριμένα αιτήματα. Προς το παρόν, όμως, γνωρίζουμε το πρόγραμμα της επίσκεψης και όχι τα αποτελέσματά της: οι συναντήσεις ήταν προγραμματισμένες για τις 9 Νοεμβρίου και δεν υπάρχουν εδώ καταγεγραμμένες δεσμεύσεις ή συμπεράσματα από αυτές. Αυτή η διάκριση έχει σημασία, καθώς η πολιτική επικοινωνία συχνά παρουσιάζει την πρόθεση για διάλογο ως ήδη επιτευγμένη κοινωνική σύνδεση.

Το ανοιχτό στοίχημα της ΕΛ.Α.Σ.

Η μετάβαση από το Παρίσι στην Ήπειρο συμπυκνώνει δύο επιδιώξεις: διεθνή αναγνώριση μέσα από επαφές με προοδευτικά κόμματα και συνδικάτα, και επανασύνδεση με ζητήματα της ελληνικής καθημερινότητας. Η πρώτη μπορεί να ενισχύσει την εικόνα πολιτικής παρουσίας· η δεύτερη είναι εκείνη που θα δείξει αν η κοινωνική αναφορά συνοδεύεται από ουσιαστική ακρόαση και εφαρμόσιμες απαντήσεις.

Η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση, όπως περιγράφεται στα δημοσιεύματα, εκτείνεται από την ακρίβεια και τους μισθούς έως τη διαφθορά και άλλα πολιτικά μέτωπα. Όσο ευρύς κι αν είναι ο κατάλογος, η αποτελεσματικότητα της αντιπολιτευτικής παρέμβασης θα κριθεί από το αν μπορεί να ιεραρχήσει τα προβλήματα και να παρουσιάσει εναλλακτικές που ελέγχονται στην πράξη. Η περιοδεία στην Ήπειρο αποτελεί ένα ακόμη βήμα προβολής· δεν αποδεικνύει από μόνη της ούτε πολιτική διεύρυνση ούτε επιτυχημένη επανασύνδεση με την κοινωνία. Αυτά παραμένουν το στοίχημα που η ΕΛ.Α.Σ. καλείται να κερδίσει.