Βουλγαρία: Προεδρικές εκλογές σε κλίμα πόλωσης

Η 62χρονη Ιλιάνα Γιότοβα, διάσημη δημοσιογράφος τη δεκαετία του ’90 στη Βουλγαρία, αργότερα υψηλόβαθμο στέλεχος σε διάφορα πολιτικά πόστα και έπειτα ευρωβουλευτής, έγινε ήδη η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Βουλγαρίας τον περασμένο Ιανουάριο, μετά την παραίτηση του Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος παραιτήθηκε για να ηγηθεί της παράταξης του στις βουλευτικές εκλογές, διεκδικώντας την πρωθυπουργία, κάτι που πέτυχε με εντυπωσιακό ποσοστό με το κόμμα του την “Προοδευτική Βουλγαρία”.

Την Κυριακή η Γιότοβα διεκδικεί να γίνει η πρώτη εκλεγμένη Πρόεδρος της χώρας, αλλά θα χρειαστεί, όπως όλα δείχνουν, και έναν δεύτερο γύρο για αυτό, αφού αφενός δεν αναμένεται να συγκεντρώσει ποσοστό πάνω από 50%, αφετέρου ούτε η συμμετοχή θα ξεπεράσει το 50%.

Οι προγνώσεις μιλούν για περίπου 60% αποχή, κάτι που έχει να κάνει και με τη μορφή του αξιώματος, που έχει περισσότερο χαρακτήρα “εκπροσώπησης” της χώρας, αλλά και με την πολιτική αδιαφορία που χαρακτηρίζει μεγάλα τμήματα της βουλγαρικής κοινωνίας. Συνεπώς όλα θα κριθούν λογικά στον δεύτερο γύρο την επόμενη Κυριακή, 1 Νοεμβρίου.

Οι βασικοί διεκδικητές

Η επισήμως ανεξάρτητη υποψηφιότητα της Γιότοβα υποστηρίζεται από τον κυβερνώντα συνασπισμό του Ρούμεν Ράντεφ και το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Στις δημοσκοπήσεις συγκεντρώνει ποσοστά πάνω από 40%.

Βασικός της αντίπαλος με ποσοστά 27-29% ο οικονομολόγος και πρώην κεντρικός τραπεζίτης Αντρέι Γκιούροφ, ο οποίος ήταν για ένα διάστημα υπηρεσιακός πρωθυπουργός στις αρχές του 2026. Υποστηρίζεται από τον φιλοευρωπαϊκό συνασπισμό της αντιπολίτευσης “Συνεχίζουμε την Αλλαγή-Δημοκρατική Βουλγαρία” (PP-DB).

Στην τρίτη θέση με 11% ακολουθεί ο Κοσταντίν Κοσταντίνοφ, ηγέτης του εθνικιστικού και θεωρούμενου φιλορωσικού κόμματος “Αναγέννηση”. Η στάση απέναντι στη Ρωσία και η χωρίς όρους στήριξη της Ουκρανίας είναι βασικά ζητήματα του προεκλογικού αγώνα, εν μέσω και περιστατικών επιθέσεων σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα που έχουν προκαλέσει ανησυχία στην κοινή γνώμη. Και στη Βουλγαρία όμως τους πολίτες απασχολούν περισσότερο ζητήματα ακρίβειας και ενεργειακού κόστους ενόψει του χειμώνα.

Ο μεγάλος απών

Από αυτή την εκλογική μάχη απουσιάζει το κεντροδεξιό κόμμα GERB, του επί σειρά ετών πρωθυπουργού και ισχυρού άνδρα της χώρας Μπόικο Μπορίσοφ, το οποίο δεν έχει κατεβάσει δικό του υποψήφιο. Έχει δηλώσει ότι δεν θα στηρίξει τη Γιότοβα, αλλά δεν έχει δώσει και γραμμή υποστήριξης του Γκιούροφ. Αν είχε κάνει κάτι τέτοιο θα δυνάμωνε τη θέση του τελευταίου, ο οποίος επιδιώκει να συσπειρώσει την αντιπολίτευση ως αντίβαρο στην κυβέρνηση του Ράντεφ.

Η συμπεριφορά των ψηφοφόρων του GERB θα επηρεάσει σίγουρα το αποτέλεσμα. Πολλοί εκτιμούν ότι ο Μπορίσοφ ίσως να περιμένει τον δεύτερο γύρο για να μπορεί να διαπραγματευθεί από καλύτερη θέση. Το GERB στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές είχε πάρει ποσοστό 13,4%. 

Με σύνθημα την ουδετερότητα

Όπως επισημαίνουν πολιτικοί αναλυτές, η Γιότοβα ανήκει στην πολιτική τάξη που υποστηρίζει μια πιο ουδέτερη στάση για τη Βουλγαρία, ζητούν τον τερματισμό της βοήθειας προς την Ουκρανία και τη διακοπή των παραδόσεων όπλων σε αυτήν.

Μιλώντας σε υποστηρικτές της κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης αυτή την εβδομάδα, η Γιότοβα ανέφερε ότι ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας με τους αντιπάλους της αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Δήλωσε ότι τάσσεται υπέρ της ειρήνης μέσω διαπραγματεύσεων, και όχι μέσω της χρήσης βίας. “Θέλουμε η Μαύρη Θάλασσα να μετατραπεί σε μια κλειστή στρατιωτική ζώνη; Δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να συμφωνήσουμε με μια τέτοια απόφαση. Δεν αποδέχομαι αυτή την πολεμοκάπηλη ρητορική”, τόνισε.