Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση φέρνει παρεμβάσεις σε τρία επίπεδα, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας ζωής και του πολιτικού συστήματος, καθώς και την αντιμετώπιση παθογενειών δεκαετιών. Τα τρία βασικά πεδία του Οδικού Χάρτη, που σύμφωνα με την κυβερνητική πλειοψηφία θα οδηγήσει τη χώρα στο 2030, είναι: α. περιβάλλον – ιδιοκτησία – στέγη, β. ο έλεγχος συνταγματικότητας και γ. το Κράτος Δικαίου-Δικαιοσύνη.
Το κυβερνών κόμμα έδωσε στη δημοσιότητα τον κατάλογο των διατάξεων που θεωρεί ότι χρειάζεται να αναθεωρηθούν, καθώς και την κατεύθυνση των νέων προστασιών ή δικλίδων ασφαλείας που επιθυμεί να προστεθούν στο Σύνταγμα. Η αρχική αυτή εικόνα εμπλουτίζεται το τελευταίο 24ωρο με πιο αναλυτικές πληροφορίες για το σκεπτικό της κυβερνητικής πλειοψηφίας σε ορισμένα κρίσιμα άρθρα.
Στέγη και προστασία της περιουσίας και του περιβάλλοντος
Ένα σημαντικό μέρος της πρότασης της ΝΔ αφορά τα άρθρα 17 και 24. Ως προς τον ιδιωτικό πλούτο, πηγές με γνώση της υπόθεσης εξήγησαν ότι το Σύνταγμα προβλέπει σήμερα, σε επίπεδο αρχής, προστασίες για την ιδιοκτησία, χωρίς όμως να περιλαμβάνει συγκεκριμένες πρόνοιες για την περιουσία, η οποία μέχρι στιγμής προστατεύεται μόνο μέσω διεθνών κειμένων.
Παράλληλα, η πρόταση της ΝΔ προβλέπει την κατοχύρωση της δυνατότητας μεταφοράς του συντελεστή δόμησης. Πρόκειται για ένα κρίσιμο πολεοδομικό εργαλείο για τον ορθολογικό χωρικό σχεδιασμό σε οικιστικές περιοχές, το οποίο μπορεί να συμβάλει τόσο στην καλύτερη αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας όσο και στην προστασία διατηρητέων κτισμάτων και κοινόχρηστων χώρων.
Η μεταφορά του συντελεστή δόμησης πέρασε φέτος σε μια πιο σύγχρονη φάση, με την πιλοτική ενεργοποίηση της Ψηφιακής Τράπεζας Γης. Το νέο εργαλείο δίνει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής καταχώρισης τίτλων που διαθέτουν υπόλοιπο δόμησης προς μεταφορά στις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου.
Παράλληλα, στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών για την αύξηση της προσφοράς προσιτής στέγης, η κυβερνητική παράταξη σχεδιάζει να κατοχυρώσει στο Σύνταγμα τη λογική της αξιοποίησης εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς. Η κατεύθυνση αυτή φαίνεται να συνδέεται με το εν εξελίξει πρόγραμμα Κοινωνικής Αντιπαροχής, μέσω του οποίου αναξιοποίητα ακίνητα του Δημοσίου θα αναπτυχθούν από εργολάβους, ενώ μέρος των κατοικιών που θα δημιουργηθούν θα διατεθεί με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους σε ευάλωτα νοικοκυριά.
Παράλληλα, οι προσθήκες που εισηγείται η ΝΔ στο άρθρο 24 κατοχυρώνουν το περιβαλλοντικό ισοζύγιο για κάθε κρατική παρέμβαση. Αυτό σημαίνει ότι για έργα με αρνητικό αποτύπωμα στη φύση θα προβλέπονται αντισταθμιστικές περιβαλλοντικές δράσεις, όπως η δενδροφύτευση.
Στην ίδια «πράσινη» κατεύθυνση, η πρόταση της ΝΔ περιλαμβάνει και τη συνταγματική κατοχύρωση της προώθησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ενισχύοντας ουσιαστικά τη μεγάλη διείσδυση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας στο ελληνικό ενεργειακό μείγμα. Προβλέπεται, επίσης, ειδική αναφορά στην προστασία των ζώων.
Ο έλεγχος συνταγματικότητας
Οι θέσεις της ΝΔ περιλαμβάνουν ακόμη έναν νέο μηχανισμό για τον προληπτικό έλεγχο της συνταγματικότητας των νομοθετημάτων.
Πιο συγκεκριμένα, μετά την ψήφιση και πριν από τη δημοσίευση ενός νομοσχεδίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο πρωθυπουργός ή η απόλυτη πλειοψηφία των βουλευτών θα έχουν τη δυνατότητα να ζητούν την κρίση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου. Η απόφαση του ΑΕΔ θα είναι δεσμευτική για τα δικαστήρια στο μέλλον, ενώ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα μπορεί να παραπέμπει ένα νομοσχέδιο ανά βουλευτική σύνοδο.
Με τη ρύθμιση αυτή εκτιμάται ότι διαμορφώνεται μια νέα, ταχύτερη διαδικασία για τη δικαστική αξιολόγηση της συνταγματικότητας των νόμων. Έτσι επιτυγχάνεται ουσιαστική επιτάχυνση και ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου, προς όφελος τόσο της προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών όσο και των επενδύσεων στη χώρα, οι οποίες χρειάζονται ένα σταθερό και εκ των προτέρων γνωστό νομικό περιβάλλον. Σήμερα, όπως είναι γνωστό, η αμετάκλητη δικαστική κρίση για ζητήματα συνταγματικότητας μπορεί να προκύψει πολλά χρόνια μετά την έναρξη ισχύος ενός νόμου.
Μέτρα για το κράτος δικαίου και την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης
Η πρόταση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ περιλαμβάνει ακόμη ειδικές προβλέψεις για τη λειτουργία των θεσμών, το κράτος δικαίου και τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης από κάθε μορφή παρέμβασης. Με στόχο να δοθεί απάντηση στο πάγιο αίτημα για την επιλογή των ηγεσιών των τριών Ανώτατων Δικαστηρίων χωρίς συμμετοχή του Υπουργικού Συμβουλίου, το κυβερνών κόμμα εισηγείται η διαδικασία να περνά σε ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση.
Σύμφωνα με την πρόταση, η τελική επιλογή θα γίνεται ανάμεσα σε τρεις δικαστικούς λειτουργούς, τους οποίους θα έχει προκρίνει η Ολομέλεια του εκάστοτε Ανώτατου Δικαστηρίου.
Με το σημερινό πλαίσιο, για κάθε ανώτατο δικαστικό λειτουργό το Υπουργικό Συμβούλιο διαθέτει πολύ ευρεία διακριτική ευχέρεια, επιλέγοντας ανάμεσα σε δεκάδες δικαστές που πληρούν τα απαιτούμενα τυπικά προσόντα. Με τη νέα πρόβλεψη, η αρμόδια Επιτροπή της Βουλής θα επιλέγει δεσμευτικά έναν από τους τρεις δικαστικούς λειτουργούς που θα έχει προηγουμένως ψηφίσει η κάθε Ολομέλεια.
Ουσιαστικές αλλαγές αναμένονται και στο άρθρο 86, που αφορά την ευθύνη υπουργών. Βασικός άξονας είναι η κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής να διενεργεί προανακριτική εξέταση σε βάρος υπουργών και υφυπουργών, καθώς και η κατάργηση της «αμελλητί» διαβίβασης στο Κοινοβούλιο στοιχείων σε βάρος πολιτικών προσώπων. Αντίθετα, η κατεύθυνση είναι η Βουλή να μην αναλαμβάνει πλέον ανακριτικές αρμοδιότητες.
Με τη νέα προσέγγιση, ο χειρισμός της ανάκρισης, της προανάκρισης ή της προανακριτικής εξέτασης θα ανατίθεται σε εισαγγελέα Εφετών, ενώ η πρόταση για την άσκηση δίωξης θα προέρχεται από ανώτατο δικαστικό όργανο.
Οι υποθέσεις ποινικής ευθύνης υπουργών και υφυπουργών θα διαβιβάζονται στη Βουλή αφού προηγηθεί η απαραίτητη επεξεργασία, ώστε να διαθέτουν την απαιτούμενη ωριμότητα για να κριθεί αν θα κινηθεί ή όχι η ποινική δίωξη.
Ακολούθησε το Politics24
Οι σημαντικότερες πολιτικές ειδήσεις και αναλύσεις, χωρίς περιττό θόρυβο.