Το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ άφησε ένα βασικό ερώτημα αναπάντητο: γιατί το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών, που θα έπρεπε να προκύψει μετά τις εκλογές, μετατράπηκε σε προεκλογική προϋπόθεση.
Η απόφαση του συνεδρίου, που αποτελεί δέσμευση, ξεκαθαρίζει ότι «πολιτική αλλαγή δεν μπορεί να υπάρξει με τη Νέα Δημοκρατία σε οποιονδήποτε κυβερνητικό ρόλο». Αυτό αποκλείει κάθε πιθανή συνεργασία με το κόμμα που προηγείται σταθερά στις δημοσκοπήσεις, ανεξαρτήτως του εκλογικού αποτελέσματος ή των γενικότερων συνθηκών. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, στην ομιλία του, δήλωσε πως «όποιος πιστεύει ότι υπάρχει σενάριο συνεργασίας με αυτούς που οργάνωσαν την ηθική και πολιτική μου εξόντωση βρίσκεται εκτός πραγματικότητας», προσθέτοντας με νόημα: «Υπερασπίστηκα εξαρχής τη δημοκρατία και δικαιώθηκα».
Ο Παύλος Γερουλάνος στήριξε αυτή την προσέγγιση, λέγοντας «σωστός ο Χάρης (σ.σ.: Δούκας) που επέμεινε, σωστός και ο πρόεδρος που το υιοθέτησε», αναφερόμενος στην απόφαση του συνεδρίου να μην υπάρξει συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία. Έτσι, η συζήτηση για τις μετεκλογικές συνεργασίες, που κρίθηκε άκαιρη, έγινε το κεντρικό χαρακτηριστικό του συνεδρίου.
Οι εισηγητές και οι ενθουσιώδεις υπέρμαχοι αυτής της καταστατικής και δεσμευτικής απόφασης παρέβλεψαν όμως ορισμένα στοιχειώδη. Οπως επί παραδείγματι:
■ Το ΠΑΣΟΚ έγινε αξιωματική αντιπολίτευση μόνο και μόνο επειδή ο Αλέξης Τσίπρας φρόντισε να οδηγήσει τον ΣΥΡΙΖΑ στις διασπάσεις και τη διάλυση. Σήμερα το ΠΑΣΟΚ είναι δημοσκοπικά κολλημένο σε χαμηλά ποσοστά. Εντύπωση μάλιστα προκαλεί το πρωτοφανές γεγονός ότι, ενώ το κόμμα συγκεντρώνει ποσοστά της τάξης του 15% ή και χαμηλότερα, ο πρόεδρός του Νίκος Ανδρουλάκης συγκεντρώνει ποσοστό μόλις 6% στο ερώτημα αν κρίνεται κατάλληλος ως πρωθυπουργός. Δηλαδή ακόμη και ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ δεν τον επιλέγουν ως ηγέτη της χώρας. Αποτελεί τούτο μείζον πρόβλημα ελλειμματικής ηγεσίας και αρχηγού, που δεν έχει απήχηση στη κοινωνία.
■ Ο Ν. Ανδρουλάκης, αγνοώντας όλα τα εκλογικά και δημοσκοπικά δεδομένα, θέτει αφελώς ως στόχο να είναι το ΠΑΣΟΚ πρώτο κόμμα έστω και με μία ψήφο στις επόμενες εκλογές. Χωρίς να απαντά όμως στο στοιχειώδες ερώτημα γιατί να το ψηφίσει ένας μη εν στενή εννοία οπαδός του όταν δεν παρέχει υποτυπώδη εχέγγυα κυβερνησιμότητας, αρνούμενο καταστατικά να συμπράξει με το κόμμα που φανερά θα πλειοψηφήσει στις επόμενες εκλογές και θα είναι ο ρυθμιστής των εξελίξεων, τη Νέα Δημοκρατία. Αν, παρά κάθε πρόβλεψη, βρει αυτή τη μία ψήφο διαφορά και είναι πρώτο κόμμα, με ποιους θα κυβερνήσει ο Ν. Ανδρουλάκης; Τη Ζωή Κωνσταντοπούλου την έχει ήδη αποκλείσει, το ΚΚΕ παγίως αρνείται να συμπράττει σε κυβερνήσεις, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει σχεδόν εξαερωθεί και είναι διαιρεμένος στις φατρίες Φάμελλου – Πολάκη, η Νέα Αριστερά έχει ήδη διασπαστεί εμφανιζόμενη και προ της διάσπασης με ποσοστά της τάξης του 1,5%. Απομένει λοιπόν μόνο ο περιοδεύων ανά την Ελλάδα, με το βιβλίο του υπό μάλης, Αλ. Τσίπρας, ο οποίος επίσης δεν δείχνει να προσελκύει ενθουσιώδη κοινά, υπολογιζόμενος σε ποσοστά κάτω του 10%, εάν κι εφόσον προχωρήσει στη δημιουργία κόμματος. Αλλά ο Τσίπρας φιλοδοξεί να είναι αυτός ο νέος ηγέτης της Κεντροαριστεράς, αποκλείοντας το ενδεχόμενο να θέσει τον εαυτό του υπό τον Ανδρουλάκη. Και ο Ανδρουλάκης όμως ρητά απορρίπτει το ενδεχόμενο να τεθεί υπό τον Τσίπρα. Κατά συνέπεια και όλα αυτά τα περί «προοδευτικών δημοκρατικών δυνάμεων» υπό την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ σε περίπτωση της νίκης με μία ψήφο διαφορά αποτελούν μία ακόμη ουρανομήκη ανοησία.
■ Καταλήγοντας: Το ΠΑΣΟΚ απέδειξε στο συνέδριό του ότι στερείται μιας αυθύπαρκτης στρατηγικής και ενός στοιχειώδους αυτοπροσδιορισμού έναντι της Δεξιάς και της Αριστεράς. Τονίζει αυτά που δεν θέλει και δεν είναι σε θέση να διατυπώσει αυτά που θέλει και κυρίως δεν δίνει υποτυπωδώς σοβαρή απάντηση στο κεντρικό ερώτημα περί της κυβερνησιμότητας μετά τις προσεχείς εκλογές. Καταφέρει έτσι ένα θανάσιμο πλήγμα στον ίδιο τον εαυτό του. Διότι στη λογική που κινείται αποκλείεται να προσελκύσει δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας, πολλοί εκ των οποίων προέρχονταν από το ΠΑΣΟΚ. Δηλαδή ψηφοφόρους που εντάσσονται στον χώρο του Κέντρου, της Κεντροδεξιάς και της πρώην Σημιτικής Κεντροαριστεράς, που θα μπορούσαν να ψήφιζαν τώρα ΠΑΣΟΚ ως αντίβαρο στην παντοδυναμία και τα σοβαρά λάθη της Νέας Δημοκρατίας. Στο πλαίσιο όμως μιας συνεργασίας των δύο αυτών συστημικών κομμάτων, που θα εξασφάλιζε κυβερνητική σταθερότητα. Στην ίδια λογική με τα φληναφήματα περί «δημοκρατικών προοδευτικών δυνάμεων», είναι δύσκολο να προσελκύσει δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της Αριστεράς, οι οποίοι θα κινηθούν κυρίως προς το υπό ίδρυση κόμμα του Αλ. Τσίπρα και τα αντισυστημικά αποκόμματα του χώρου αυτού, καθώς τόσο ο Τσίπρας όσο και οι αντισυστημικοί ομαδάρχες είναι σαφώς ικανότεροι του Ν. Ανδρουλάκη στην αλίευση ψήφων εντός αυτών των θολών νερών.
Κατόρθωσε έτσι το ΠΑΣΟΚ το ακατόρθωτο: Να δηλώσει στους ψηφοφόρους του Κέντρου, της Κεντροδεξιάς και της Σημιτικής Κεντροαριστεράς «ψηφίστε Μητσοτάκη», αλλιώς οδηγούμαστε στην ακυβερνησία. Και αυτό ενώ δεν είχε κανέναν απολύτως λόγο να δεσμευτεί τώρα προεκλογικά τι θα πράξει μετεκλογικά.