Οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν σήμερα ότι δεν θα εμπλακούν στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει αποκλεισμό στο Στενό του Ορμούζ, προτείνοντας αντ’ αυτού να παρέμβουν μόνο αφού ολοκληρωθούν οι εχθροπραξίες, μια κίνηση που είναι πιθανό να εξοργίσει τον Ρεπουμπλικάνο και να οξύνει τις εντάσεις εντός της συμμαχίας.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός θα συνεργαστεί με άλλες χώρες για να αποκλείσει τη θαλάσσια κυκλοφορία στο Στενό, αφού οι συνομιλίες του Σαββατοκύριακου μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών δεν κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.
Ο αμερικανικός στρατός διευκρίνισε αργότερα ότι ο αποκλεισμός, ο οποίος επρόκειτο να ξεκινήσει στις 17:00 ώρα Ελλάδας σήμερα, θα ισχύει μόνο για πλοία που κατευθύνονται προς ή προέρχονται από ιρανικά λιμάνια.
Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου το Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό αποκλείσει το Στενό για όλα τα πλοία, εκτός από τα δικά του. Επιδιώκει να καταστήσει τον έλεγχό του επί αυτής της θαλάσσιας οδού μόνιμο και ενδεχομένως να επιβάλει τέλη στα πλοία που τη χρησιμοποιούν.
“Ο αποκλεισμός θα ξεκινήσει σύντομα. Και άλλες χώρες θα συμμετάσχουν σε αυτόν τον αποκλεισμό”, ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social χθες Κυριακή.
Ωστόσο, σύμμαχοι του στο ΝΑΤΟ, περιλαμβανομένης της Βρετανίας και της Γαλλίας, επεσήμαναν ότι δεν θα παρασυρθούν στη σύγκρουση συμμετέχοντας στον αποκλεισμό, τονίζοντας αντίθετα ότι εργάζονται πάνω σε μια πρωτοβουλία για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού, από την οποία διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.
Η άρνησή τους αυτή αποτελεί ένα ακόμη σημείο τριβής με τον Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και εξετάζει το ενδεχόμενο να αποσύρει μέρος των αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη, αφού αρκετές χώρες αρνήθηκαν να επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους από αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη για επιθέσεις κατά του Ιράν.
Σημαντική πίεση
“Δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό”, δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ στο BBC. “Η απόφασή μου είναι απολύτως ξεκάθαρη: όποια κι αν είναι η πίεση — και υπήρξε αρκετά σημαντική πίεση — δεν πρόκειται να παρασυρθούμε στον πόλεμο”, πρόσθεσε.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δήλωσε σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι ο Τραμπ επιθυμεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις στο άμεσο μέλλον για τη διασφάλιση του Στενού του Ορμούζ, όπως ανέφεραν διπλωμάτες στο Reuters την περασμένη εβδομάδα.
Το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο στο Στενό, εφόσον και τα 32 μέλη του συμφωνήσουν στη συγκρότηση μιας αποστολής, επεσήμανε ο Ρούτε στις 9 Απριλίο
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ανακοινώσει ότι είναι πρόθυμες να συμμετάσχουν, αλλά μόνο αφού υπάρξει παύση των εχθροπραξιών με διάρκεια και μια συμφωνία με το Ιράν ότι τα πλοία τους δεν θα δέχονται επιθέσεις.
Η Γαλλία θα οργανώσει μια διάσκεψη μαζί με τη Βρετανία και άλλες χώρες για τη δημιουργία μιας πολυεθνικής αποστολής με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό, ανακοίνωσε σήμερα στο X ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.
“Αυτή η αυστηρά αμυντική αποστολή, διακριτή από τους εμπλεκόμενους στη σύγκρουση, θα αναπτυχθεί μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες”, ανέφερε ο Μακρόν.
Η πρωτοβουλία έχει στόχο να θεσπιστούν κανόνες για την ασφαλή διέλευση και τον συντονισμό στρατιωτικών πλοίων που θα συνοδεύουν δεξαμενόπλοια, εξήγησε ο Στάρμερ στο βρετανικό κοινοβούλιο σήμερα.
“Επιτρέψτε μου να είμαι απολύτως σαφής: πρόκειται για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και τη στήριξη της ελευθερίας των θαλάσσιων μεταφορών μόλις τερματιστεί η σύγκρουση. Κοινός μας στόχος είναι ένα συντονισμένο, ανεξάρτητο, πολυεθνικό σχέδιο”, τόνισε ο Βρετανός πρωθυπουργός.
Σύμφωνα με γαλλική διπλωματική πηγή, μια συνάντηση για την κατάρτηση σχεδίων για αυτή την αποστολή, με τη συμμετοχή περίπου 30 χωρών, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ήδη από την Πέμπτη στο Παρίσι ή στο Λονδίνο.
Τα πολεμικά πλοία θα παρέχουν αίσθημα ασφάλειας χωρίς να εμπλέκονται σε εχθροπραξίες, ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ θα ενημερωθούν για την αποστολή, αλλά δεν θα συμμετέχουν άμεσα σε αυτή.
Άλλη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Τραμπ θα αντιμετώπιζε θετικά μια τέτοια αποστολή τώρα που έχει ήδη διατάξει τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ. “Με δεδομένο ότι ο Τραμπ χρησιμοποιεί πλέον το Στενό ως δικό του μοχλό πίεσης, θα θέλει μια αποστολή εκεί;” διερωτήθηκε η πηγή.