Δημοσκοπήσεις: Ανοιχτή η μάχη ΕΛ.Α.Σ.–ΠΑΣΟΚ για τη δεύτερη θέση

Η μάχη ανάμεσα στην ΕΛ.Α.Σ. και το ΠΑΣΟΚ για τη δεύτερη θέση παραμένει ανοιχτή, σύμφωνα με ανάλυση του Ζαχαρία Ζούπη που δημοσιεύτηκε στις 19 Οκτωβρίου 2026. Ο αρθρογράφος υπολογίζει ότι η ΕΛ.Α.Σ. προηγείται σήμερα κατά μέσο όρο 3–3,5 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι διαφοράς περίπου έξι μονάδων που καταγραφόταν έως τον Ιούλιο. Η σύγκλιση, κατά την ίδια αποτίμηση, συνδέεται τόσο με υποχώρηση της ΕΛ.Α.Σ. όσο και με ενίσχυση του ΠΑΣΟΚ, χωρίς να τεκμηριώνεται ότι οφείλεται αποκλειστικά σε άμεσες μετακινήσεις ψηφοφόρων μεταξύ των δύο.

Μικρότερη απόσταση, χωρίς ανατροπή των συσχετισμών

Η διαφορά των 3–3,5 μονάδων, όπως την περιγράφει ο Ζούπης, αποτυπώνει μια αναμέτρηση που έχει γίνει πιο ανταγωνιστική, όχι όμως μια αλλαγή στην κατάταξη. Η ΕΛ.Α.Σ. διατηρεί το προβάδισμα, ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει περιορίσει την απόσταση από τα επίπεδα που, σύμφωνα με την ανάλυση, έφταναν περίπου τις έξι μονάδες μέχρι τον Ιούλιο του 2026.

Η σύγκριση αφορά μέσους όρους που παραθέτει ο αρθρογράφος και όχι το αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης δημοσκόπησης. Το εύρημα χρειάζεται επομένως να διαβάζεται ως περιγραφή της τάσης όπως την αξιολογεί ο ίδιος, όχι ως πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος. Η μείωση της διαφοράς μεταβάλλει τις προσδοκίες και αυξάνει την πολιτική σημασία της μεταξύ τους αναμέτρησης, αλλά δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι το ΠΑΣΟΚ έχει περάσει μπροστά.

Ο Ζούπης αποδίδει τη σύγκλιση σε δύο παράλληλες κινήσεις: στην κάμψη της ΕΛ.Α.Σ. και στην ενίσχυση του ΠΑΣΟΚ. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι τα διαθέσιμα στοιχεία που επικαλείται δεν αποδεικνύουν πως οι απώλειες της μίας πλευράς μετατρέπονται απευθείας σε κέρδη της άλλης. Η αλλαγή μπορεί να συνδέεται και με ευρύτερες μετακινήσεις ή μεταβολές στην πρόθεση ψήφου, χωρίς η συγκεκριμένη ανάλυση να προσδιορίζει την έκτασή τους.

Γιατί έχει πολιτικό βάρος η δεύτερη θέση

Στην ανάγνωση του αρθρογράφου, το διακύβευμα ξεπερνά την κατάταξη στις μετρήσεις. Η δεύτερη θέση μπορεί να ενισχύσει την πολιτική πρωτοβουλία του κόμματος που θα την καταλάβει και να επηρεάσει το ποιος θα διεκδικήσει πειστικότερα την εκπροσώπηση μιας εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης. Ο Ζούπης συνδέει επίσης τη θέση αυτή με πιθανές δεύτερες εκλογές: εκτιμά ότι ο δεύτερος θα μπορούσε να αποκομίσει πολιτικά οφέλη και ενίσχυση, ενώ ο τρίτος θα αντιμετώπιζε δυσκολότερα διλήμματα και αυξημένη πίεση.

Πρόκειται για πολιτική εκτίμηση και όχι για δεδομένη συνέπεια μιας δημοσκοπικής κατάταξης. Η σημασία της δεύτερης θέσης θα εξαρτηθεί από την πορεία της προεκλογικής περιόδου, τις αποφάσεις των κομμάτων και το αν η εικόνα των μετρήσεων διατηρηθεί. Το ερώτημα είναι αν το προβάδισμα ή η σύγκλιση θα μεταφραστούν σε ευρύτερη αξιοπιστία και εκλογική δυναμική.

Τα διαφορετικά πλεονεκτήματα και οι προκλήσεις

Για την ΕΛ.Α.Σ., ο Ζούπης αναδεικνύει ως πλεονεκτήματα την αναγνωρισιμότητα του Αλέξη Τσίπρα και την προηγούμενη πρωθυπουργική εμπειρία του. Τα στοιχεία αυτά, σημειώνει, δεν εξασφαλίζουν από μόνα τους οργανωτική επάρκεια. Στα ζητήματα που καλείται να αντιμετωπίσει περιλαμβάνει τη συγκρότηση οργανωμένου κομματικού μηχανισμού, τη στελέχωση και την παρουσία σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, καθώς και τη διαμόρφωση συνεκτικού προγράμματος.

Ο αρθρογράφος επισημαίνει ότι η αξιολόγηση της κυβερνητικής θητείας του Τσίπρα συνυπάρχει με τις αντιφάσεις και τις απογοητεύσεις που της αποδίδονται. Με αυτό το δεδομένο, η αναγνωρισιμότητα μπορεί να αποτελέσει πολιτικό κεφάλαιο, αλλά η μετατροπή της σε σταθερή εκλογική υποστήριξη προϋποθέτει, κατά την ανάλυση, οργανωτική και προγραμματική συνέχεια.

Το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, περιγράφεται ως κόμμα με οργανωτική συνέχεια, δίκτυα στην αυτοδιοίκηση και στους επαγγελματικούς χώρους, καθώς και διαθέσιμο στελεχιακό δυναμικό. Ο Ζούπης αναγνωρίζει επίσης ότι το πρόγραμμά του έχει, κατά την εκτίμησή του, πιο ολοκληρωμένη δομή. Το βασικό ερώτημα που θέτει είναι αν αυτά τα πλεονεκτήματα μπορούν να μετατραπούν σε διεύρυνση της εκλογικής επιρροής και σε πειστική κυβερνητική προοπτική.

Η ανάλυση αναφέρει ότι το ΠΑΣΟΚ απέχει 18 μονάδες από τη Νέα Δημοκρατία, ενώ μόλις το 5% θεωρεί ρεαλιστικό τον στόχο της πρωτιάς, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο αρθρογράφος. Για τον Νίκο Ανδρουλάκη, το ζητούμενο είναι να πείσει ότι μπορεί να διευρύνει ουσιαστικά την απήχηση του κόμματος και να ηγηθεί μιας κυβερνητικής εναλλακτικής. Ο Ζούπης θέτει ακόμη το θέμα της σαφέστερης απάντησης για τις μετεκλογικές επιλογές του ΠΑΣΟΚ, εκτιμώντας ότι η ασάφεια μπορεί να συγκρατεί προσωρινά διαφορετικά ακροατήρια, αλλά να δυσχεραίνει την οικοδόμηση εμπιστοσύνης.

Η ένταση μπορεί να συσπειρώσει, αλλά και να απομακρύνει

Ο Ζούπης προειδοποιεί ότι η προσωπική αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πλευρών μπορεί να ενισχύσει τη συσπείρωση των ήδη υποστηρικτών τους. Ταυτόχρονα, κατά την εκτίμησή του, μια όξυνση με ύβρεις και προσωπικές αιχμές ενδέχεται να απομακρύνει αναποφάσιστους και να δυσκολέψει μελλοντικές συνεννοήσεις. Το δίλημμα για τα κόμματα είναι συνεπώς αν θα επιδιώξουν άμεση συσπείρωση μέσω της σύγκρουσης ή αν θα δώσουν μεγαλύτερο βάρος στην προσέγγιση ψηφοφόρων πέρα από τον στενό πυρήνα τους.

Ως προειδοποιητικό παράδειγμα, ο αρθρογράφος αναφέρει την Πλεύση Ελευθερίας: κατά την περιγραφή του, το κόμμα είχε φτάσει στο 15%–16% το 2025, μέσα στο κλίμα των συλλαλητηρίων για τα Τέμπη, και είχε βρεθεί στη δεύτερη θέση, ενώ τώρα καταγράφεται στο 5%–5,5%. Η αναφορά υπογραμμίζει ότι η δημοσκοπική άνοδος δεν εγγυάται διατηρήσιμη δυναμική. Δεν αρκεί, επομένως, η συγκυριακή ενίσχυση· κρίσιμο είναι αν ένα κόμμα μπορεί να τη στηρίξει με σταθερή οργάνωση, σαφές πολιτικό σχέδιο και ευρύτερη απήχηση.

Τα επόμενα στοιχεία που θα χρειαστεί να παρακολουθήσει κανείς είναι αν διατηρείται η σύγκλιση μεταξύ ΕΛ.Α.Σ. και ΠΑΣΟΚ, αν οι μεταβολές επεκτείνονται πέρα από τους ήδη κομματικά δεσμευμένους ψηφοφόρους και αν οι δύο πλευρές παρουσιάζουν πιο καθαρά το πρόγραμμά τους και τη μετεκλογική στρατηγική τους. Προς το παρόν, η ανάλυση καταγράφει μικρότερο προβάδισμα της ΕΛ.Α.Σ., όχι ανατροπή· και μια σύγκρουση που αφορά τόσο τη δημοσκοπική σειρά όσο και την πολιτική αξιοπιστία της αντιπολίτευσης.