Άρθρο 23: Η απόσυρση δεν κλείνει τη διαμάχη για τα funds

Η απόσυρση του άρθρου 23 από το νομοσχέδιο για την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων αποκλιμάκωσε την κοινοβουλευτική αντιπαράθεση, όχι όμως και τη διαφωνία για το πόσο προστατευμένος είναι ο οφειλέτης απέναντι σε funds και servicers. Στις 4 Νοεμβρίου, η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Ευαγγελία Λιακούλη επέκρινε τη διάταξη και υποστήριξε ότι η παρέμβαση του κόμματός της συνέβαλε στην απόσυρσή της. Η κυβερνητική πλευρά ανακοίνωσε παράλληλα αλλαγές σε επιτόκια ρυθμίσεων και πρόστιμα, ενώ απέρριψε μία πρόταση για τις συμβάσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Τι προέβλεπε η επίμαχη διάταξη

Σύμφωνα με την κριτική που διατύπωσε η Λιακούλη στη Βουλή, το άρθρο 23 θα επέτρεπε σε funds και servicers να προχωρούν σε κατασχέσεις και πλειστηριασμούς χωρίς προηγούμενη δικαστική κρίση. Η βουλευτής χαρακτήρισε τη ρύθμιση επικίνδυνη για τους οφειλέτες και περιέγραψε τους διαχειριστές απαιτήσεων ως «δικαστές και εκτελεστές». Πρόκειται για την πολιτική αποτίμηση του ΠΑΣΟΚ· τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν ότι κάθε σχετική ενέργεια θα γινόταν χωρίς οποιαδήποτε δικαστική διαδικασία.

Η απόσυρση της πρόβλεψης καταγράφεται στην κάλυψη της κοινοβουλευτικής συζήτησης, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνη της ποιος την προκάλεσε. Το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει την έκβαση ως αποτέλεσμα δικής του παρέμβασης. Η απόδοση αυτή πρέπει να διαβάζεται ως κομματικός ισχυρισμός, όχι ως ανεξάρτητα επιβεβαιωμένο συμπέρασμα. Η διάκριση έχει σημασία, επειδή η πολιτική ευθύνη για μια διάταξη και οι συνθήκες υπό τις οποίες αποσύρεται δεν είναι το ίδιο ζήτημα.

Οι αλλαγές για επιτόκια και πρόστιμα

Στην ίδια κοινοβουλευτική συζήτηση, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανακοίνωσε δύο παρεμβάσεις, σύμφωνα με το δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ». Η πρώτη προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% σε όλη τη διάρκεια ρύθμισης μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού για ευάλωτους και άλλους επιλέξιμους οφειλέτες, δηλαδή όσους πληρούν τα κριτήρια που καθιστούν υποχρεωτική για τον πιστωτή την αποδοχή της ρύθμισης. Η εφαρμογή, όπως αναφέρθηκε, προγραμματίζεται από την 1η Δεκεμβρίου 2026.

Η δεύτερη αλλαγή δεκαπλασιάζει το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος σε servicers για ενδεχόμενη παράβαση των κανόνων λειτουργίας τους: από 500.000 ευρώ σε 5 εκατ. ευρώ. Η αύξηση διευρύνει σημαντικά το διαθέσιμο εργαλείο επιβολής κυρώσεων. Δεν απαντά, από μόνη της, στο πρακτικό ερώτημα πόσο συχνά θα εντοπίζονται παραβάσεις και πώς θα επιβάλλονται οι κυρώσεις· αυτά θα κριθούν από την εποπτική εφαρμογή.

Η εκτελεστότητα της ρύθμισης παραμένει σημείο τριβής

Το ΠΑΣΟΚ ζήτησε επίσης να πάψει η σύμβαση ρύθμισης που προκύπτει από τον εξωδικαστικό μηχανισμό να αποτελεί εκτελεστό τίτλο. Ο υπουργός απέρριψε την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι η ρύθμιση δεν προκύπτει από διμερή διαπραγμάτευση οφειλέτη και servicer, αλλά από διαφανές υπολογιστικό εργαλείο, στο οποίο ο οφειλέτης μπορεί να ελέγξει τα δεδομένα και να αποφασίσει αν θα αποδεχθεί την πρόταση.

Η κυβερνητική αιτιολόγηση δίνει έμφαση στον τυποποιημένο τρόπο υπολογισμού και στη δυνατότητα αποδοχής ή απόρριψης. Η ένσταση του ΠΑΣΟΚ, αντίθετα, αφορά τις συνέπειες που έχει η εκτελεστότητα για τον οφειλέτη. Η διαφωνία δεν λύνεται με την επίκληση της διαφάνειας του εργαλείου: χρειάζεται να είναι σαφές τι δικαιώματα έχει ο οφειλέτης, τι δυνατότητες αμφισβήτησης διαθέτει και ποιες διαδικαστικές εγγυήσεις ισχύουν αν η ρύθμιση δεν τηρηθεί.

Τα στοιχεία χρέους και πλειστηριασμών χρειάζονται διασταύρωση

Στην ανακοίνωσή του, το ΠΑΣΟΚ επικαλέστηκε ιδιωτικό χρέος 245 δισ. ευρώ και πλειστηριασμούς 35.700 το 2024 έναντι 67.363 το 2025. Οι αριθμοί αυτοί αποδίδονται στο κόμμα και δεν συνοδεύονται εδώ από ανεξάρτητη επαλήθευση ή αναλυτική διευκρίνιση για το τι ακριβώς μετρά κάθε δείκτης. Επομένως, δεν μπορούν να παρουσιαστούν ως διασταυρωμένα δεδομένα. Η σύγκριση των πλειστηριασμών θα απαιτούσε επίσης σαφή ορισμό της κατηγορίας που καταγράφεται και έλεγχο της συγκρισιμότητας των δύο ετών.

Η Λιακούλη συνέδεσε το ιδιωτικό χρέος με την οικονομική πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και επέκρινε την κυβερνητική πρόταση για 120 δόσεις προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, αντιπαραβάλλοντάς της τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για χαμηλότερο επιτόκιο, μείωση προσαυξήσεων και διαγραφή μέρους της οφειλής. Οι προτάσεις αυτές δείχνουν ότι η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στον ρόλο των servicers: αφορά και τους όρους με τους οποίους το κράτος επιχειρεί να ρυθμίσει ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Τι μένει να φανεί

Η απόσυρση του άρθρου 23 και οι δύο κυβερνητικές αλλαγές συνιστούν συγκεκριμένες εξελίξεις, αλλά δεν τεκμηριώνουν συνολική λύση για το ιδιωτικό χρέος. Στο επόμενο στάδιο θα έχει σημασία το τελικό νομοθετικό κείμενο: ποιοι ακριβώς θα δικαιούνται το σταθερό επιτόκιο, πώς θα εφαρμόζεται η αύξηση των προστίμων και αν θα διατηρηθούν οι σημερινές ρυθμίσεις για την εκτελεστότητα των συμβάσεων. Εξίσου κρίσιμη είναι η δημοσίευση επαληθεύσιμων στοιχείων για χρέη και πλειστηριασμούς. Χωρίς αυτά, οι κομματικές περιγραφές της κρίσης παραμένουν δύσκολο να ελεγχθούν και η λογοδοσία περιορίζεται σε ανταλλαγή ισχυρισμών.