Μείωση ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου: Το ΠΑΣΟΚ ζητά εξηγήσεις για το όφελος στο ράφι

Το ΠΑΣΟΚ επικρίνει την εξαγγελία μείωσης του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου από 24% σε 13%, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση υιοθετεί τώρα ένα μέτρο που στο παρελθόν χαρακτήριζε αναποτελεσματικό για τα βασικά αγαθά. Σε ανακοίνωση της 4ης Νοεμβρίου 2026, ο τομέας Ανάπτυξης του κόμματος στηρίζει τη μείωση, αλλά ζητά να μηδενιστεί ο φόρος και θέτει στο επίκεντρο το ερώτημα αν η ελάφρυνση θα αποτυπωθεί πράγματι στις τιμές λιανικής.

Η εξαγγελία και η κριτική του ΠΑΣΟΚ

Η ανακοίνωση υπογράφεται από τον Γιώργο Νικητιάδη, υπεύθυνο του Κοινοβουλευτικού Τομέα Εργασίας Ανάπτυξης και βουλευτή Δωδεκανήσου, και τον Τομέα Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ. Σύμφωνα με το κόμμα, προβλέπεται μείωση του συντελεστή για τα προϊόντα περιόδου από 24% σε 13%. Η ανακοίνωση δεν παραθέτει περισσότερες λεπτομέρειες για το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής ή τον τρόπο με τον οποίο θα ελέγχεται η επίδραση στις τελικές τιμές.

Το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει την αλλαγή ως αντίφαση με την προηγούμενη κυβερνητική επιχειρηματολογία. Αναφέρει ότι όταν ζητούσε μειώσεις ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, η απάντηση της κυβέρνησης ήταν πως το όφελος ενδέχεται να μη φτάσει στον καταναλωτή. Τώρα, υποστηρίζει, η κυβέρνηση εξαγγέλλει μείωση για συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων, ενώ το ίδιο επιχείρημα δεν φαίνεται να εμποδίζει την πρωτοβουλία.

Αυτή είναι η πολιτική αιχμή της ανακοίνωσης, όχι από μόνη της απόδειξη ότι η νέα μείωση θα περάσει ή δεν θα περάσει στις τιμές. Για να αξιολογηθεί η επίδρασή της, χρειάζονται στοιχεία για τις τιμές πριν και μετά την αλλαγή, καθώς και σαφής ενημέρωση για τους ελέγχους και την εφαρμογή της.

Το κόμμα ζητά μηδενικό συντελεστή

Το ΠΑΣΟΚ αναφέρει ότι είχε ζητήσει από τον Μάιο του 2025 την πλήρη κατάργηση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου. Τώρα δηλώνει ότι στηρίζει κάθε ελάφρυνση, αλλά επιμένει στον μηδενισμό του φόρου και στη σταθερή δωρεάν διάθεση των προϊόντων σε μαθήτριες.

Το αίτημα για μηδενικό συντελεστή είναι σαφώς ευρύτερο από την εξαγγελθείσα μείωση στο 13%. Η ανακοίνωση, ωστόσο, δεν συνοδεύει την πρόταση με εκτίμηση του δημοσιονομικού κόστους ή με περιγραφή του τρόπου χρηματοδότησης της δωρεάν διάθεσης. Πρόκειται για στοιχεία που θα χρειάζονταν ώστε να αποτιμηθεί ολοκληρωμένα η πρόταση, πέρα από τον στόχο της ανακούφισης των καταναλωτριών.

Οι έλεγχοι και η αμφισβήτηση των αποτελεσμάτων

Το κόμμα θέτει επίσης ερωτήματα για την ευθύνη εποπτείας της αγοράς και ζητά να λογοδοτήσουν το υπουργείο Ανάπτυξης και η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή για την «Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών». Ζητά, ειδικότερα, στοιχεία που να αποδεικνύουν το όφελος της πρωτοβουλίας και κάνει λόγο για ανάγκη ελέγχων σε όλη την αλυσίδα διακίνησης και αυστηρών κυρώσεων.

Για να υποστηρίξει την κριτική του, το ΠΑΣΟΚ επικαλείται στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Σεπτέμβριο του 2026: μηνιαία μείωση 0,4% στη διατροφή και τα μη αλκοολούχα ποτά, ενώ ο ίδιος δείκτης ήταν αυξημένος κατά 0,6% σε ετήσια βάση. Οι δύο μετρήσεις αφορούν διαφορετικές συγκρίσεις και δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ούτε την αποτελεσματικότητα ούτε την αποτυχία συγκεκριμένου κυβερνητικού μέτρου. Για τέτοιο συμπέρασμα θα απαιτούνταν αναλυτικότερα δεδομένα που να συνδέουν την πρωτοβουλία με τις μεταβολές των τιμών.

Τι μένει να φανεί

Η μείωση του συντελεστή από 24% σε 13% είναι το συγκεκριμένο μέτρο που αναφέρει η ανακοίνωση· η πραγματική μεταβολή στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής παραμένει το κρίσιμο πρακτικό ερώτημα. Η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ συνδυάζει στήριξη της μείωσης με πολιτική κριτική και αίτημα για αυστηρότερη παρέμβαση, χωρίς να προσφέρει ανεξάρτητη αξιολόγηση του αναμενόμενου αποτελέσματος.

Η επόμενη ουσιαστική δοκιμασία θα είναι η εφαρμογή: αν ο μειωμένος συντελεστής θα μετακυλιστεί στις τιμές, πώς θα δημοσιοποιούνται οι σχετικές μετρήσεις και ποιος θα ελέγχει πιθανές αποκλίσεις. Χωρίς διαφανή και συγκρίσιμα στοιχεία πριν και μετά, η πολιτική αντιπαράθεση για το ποιος είχε δίκιο κινδυνεύει να μείνει συνθηματολογική, ενώ το ζητούμενο για τις καταναλώτριες είναι μετρήσιμη ελάφρυνση.