ΠΑΣΟΚ: Ερωτήματα χωρίς απαντήσεις για το μνημόνιο με τη Βουλγαρία και τον ΟΔΑΠ

Ο Νίκος Ανδρουλάκης και βουλευτές του ΠΑΣΟΚ συναντήθηκαν την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου στη Βουλή με αντιπροσωπεία του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, με ατζέντα το μνημόνιο Ελλάδας–Βουλγαρίας και την ακύρωση δύο διαγωνισμών του ΟΔΑΠ. Σύμφωνα με ανακοίνωση του κόμματος, η συζήτηση ανέδειξε εκκρεμή ερωτήματα για τους όρους της συμφωνίας, το καθεστώς των κειμηλίων και τη διαχείριση δημόσιων πολιτιστικών πόρων. Η ανακοίνωση, ωστόσο, δεν παραθέτει το πλήρες μνημόνιο ούτε τις αποφάσεις που οδήγησαν στην ακύρωση των διαγωνισμών· έτσι, δεν επιτρέπει ανεξάρτητη αξιολόγηση των επίμαχων όρων ή διαδικασιών.

Στο επίκεντρο 48 κειμήλια και τα κατάλοιπα που αποδίδονται στον Σαμουήλ

Το ΠΑΣΟΚ αναφέρει ότι το μνημόνιο προβλέπει την επιστροφή 48 ιστορικών κειμηλίων και τη μεταφορά στη Βουλγαρία σκελετικών καταλοίπων που αποδίδονται στον Τσάρο Σαμουήλ. Δεν διευκρινίζει, όμως, ποια είναι τα αντικείμενα, πώς τεκμηριώνεται η προέλευσή τους ή ποιοι ακριβώς είναι οι όροι επιστροφής και μεταφοράς.

Κατά την ανακοίνωση, στη συνάντηση τέθηκαν ερωτήματα για τις συνέπειες της συμφωνίας στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των κειμηλίων. Το κόμμα υποστηρίζει επίσης ότι η υπουργός Πολιτισμού δεν έχει δημοσιοποιήσει το πλήρες κείμενο του μνημονίου, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα. Πρόκειται για ισχυρισμό του ΠΑΣΟΚ· η ανακοίνωση δεν περιλαμβάνει απάντηση του υπουργείου ούτε το ίδιο το έγγραφο, ώστε να ελεγχθούν οι σχετικές θέσεις.

Το αίτημα για διαφάνεια έχει ουσιαστική βαρύτητα σε μια συμφωνία με ιστορικές και διπλωματικές προεκτάσεις. Χωρίς πρόσβαση στους όρους, όμως, η δημόσια συζήτηση κινδυνεύει να περιοριστεί σε γενικές διαβεβαιώσεις και πολιτικές αιτιάσεις. Απαιτούνται συγκεκριμένες πληροφορίες για το καθεστώς των αντικειμένων, τις υποχρεώσεις κάθε πλευράς και τις προβλεπόμενες εγγυήσεις.

Η ακύρωση διαγωνισμών του ΟΔΑΠ και το κενό της ενημέρωσης

Το δεύτερο θέμα της συνάντησης ήταν η ακύρωση από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων δύο διαγωνισμών του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων. Η ανακοίνωση δεν κατονομάζει τους διαγωνισμούς, δεν αναφέρει το αντικείμενο ή την οικονομική τους αξία και δεν παραθέτει το σκεπτικό της ΕΑΔΗΣΥ. Συνεπώς, δεν τεκμηριώνει από μόνη της ούτε την αιτία της ακύρωσης ούτε το αν αυτή προκάλεσε καθυστέρηση ή πρόσθετο κόστος.

Αυτό είναι το βασικό κενό λογοδοσίας που αναδεικνύεται: η ακύρωση δύο διαδικασιών είναι συγκεκριμένο γεγονός όπως περιγράφεται από το κόμμα, αλλά χωρίς τις αποφάσεις της αρχής και τα στοιχεία των διαγωνισμών δεν μπορεί να κριθεί η διοικητική διαχείριση. Η πολιτική κριτική έχει μεγαλύτερη αξία όταν συνοδεύεται από έγγραφα και σαφή δεδομένα, όχι μόνο από αιτήματα για απαντήσεις.

Δέσμευση για κοινοβουλευτικό έλεγχο

Στη συνάντηση συμμετείχαν, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και υπεύθυνος του τομέα Εξωτερικών Δημήτρης Μάντζος και η βουλευτής Λακωνίας και υπεύθυνη του τομέα Πολιτισμού Νάγια Γρηγοράκου. Από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων συμμετείχαν επτά εκπρόσωποι, μεταξύ των οποίων η Όλγα Σακαλή και ο Μιχάλης Λυχούνας.

Το κόμμα δηλώνει ότι θα αξιοποιήσει κοινοβουλευτικά και θεσμικά μέσα για να ζητήσει τεκμηριωμένες απαντήσεις από την υπουργό Πολιτισμού. Το επόμενο ουσιαστικό βήμα είναι να δημοσιοποιηθούν τα κείμενα και οι αποφάσεις που θα επιτρέψουν έλεγχο: το πλήρες μνημόνιο, οι σχετικές απαντήσεις του υπουργείου και το σκεπτικό της ΕΑΔΗΣΥ για τους διαγωνισμούς.

Μέχρι τότε, παραμένουν δύο διαφορετικές υποθέσεις με κοινό αίτημα διαφάνειας, αλλά άνισο επίπεδο διαθέσιμης πληροφόρησης. Η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ καταγράφει την πολιτική του θέση και τη δέσμευση για κοινοβουλευτικό έλεγχο· δεν υποκαθιστά τα έγγραφα που απαιτούνται για να αξιολογηθούν οι επίμαχες αποφάσεις.