ΔΕΥΑ Βισαλτίας: ερωτήματα διαφάνειας μετά την έγκριση απορρόφησης από την ΕΥΑΘ

Η απορρόφηση της ΔΕΥΑ Βισαλτίας από την ΕΥΑΘ Α.Ε. εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από το Δημοτικό Συμβούλιο Βισαλτίας, όμως η απόφαση συνοδεύεται από ανοιχτά ερωτήματα για τους όρους, τις οικονομικές συνέπειες και τον έλεγχο της νέας διαχείρισης. Η ΕΛ.Α.Σ. Σερρών αντιδρά στη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι δεν προηγήθηκαν ουσιαστική δημόσια διαβούλευση και πλήρης ενημέρωση, και ζητά να μη γίνουν οριστικές ενέργειες πριν δημοσιοποιηθούν τα σχετικά στοιχεία.

Η απόφαση εγκρίθηκε, οι όροι παραμένουν στο επίκεντρο

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη Σερρών εξέφρασε την αντίθεσή της στην απορρόφηση και έθεσε ως βασικό ζήτημα όχι μόνο το ποιος θα αναλάβει τη διαχείριση, αλλά και το πώς θα ληφθούν οι επόμενες αποφάσεις. Στην ανακοίνωσή της υποστηρίζει ότι η έγκριση από το Δημοτικό Συμβούλιο έγινε χωρίς προηγούμενη ουσιαστική διαβούλευση, πλήρη ενημέρωση των πολιτών και δημοσιοποίηση όλων των όρων της συμφωνίας.

Οι ισχυρισμοί αυτοί αποδίδονται στην παράταξη· τα διαθέσιμα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν το πλήρες κείμενο της συμφωνίας ή ανεξάρτητη αξιολόγηση της διαδικασίας. Επομένως, δεν τεκμηριώνουν από μόνα τους τι ακριβώς έχει προβλεφθεί για τη λειτουργία της επιχείρησης, τα περιουσιακά στοιχεία, το προσωπικό ή τις χρεώσεις. Αυτή ακριβώς η έλλειψη δημόσια προσβάσιμων λεπτομερειών, όπως την περιγράφει η ΕΛ.Α.Σ., βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η παράταξη τονίζει ότι η ΔΕΥΑ Βισαλτίας εξυπηρετεί τις κοινότητες του δήμου και χαρακτηρίζει τη μεταφορά αρμοδιοτήτων, υποδομών και περιουσίας εξέλιξη που εγείρει ζητήματα δημοκρατικού ελέγχου και λογοδοσίας. Πρόκειται για την αξιολόγηση της ΕΛ.Α.Σ. και όχι για ανεξάρτητο πόρισμα σχετικά με το περιεχόμενο ή τις συνέπειες της συμφωνίας.

Οι εγγυήσεις που ζητά η ΕΛ.Α.Σ.

Η ανακοίνωση απαριθμεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις που, κατά την παράταξη, πρέπει να εξασφαλιστούν πριν από οποιαδήποτε μεταβολή. Μεταξύ άλλων, ζητά:

• δέσμευση ότι δεν θα αυξηθούν τα τιμολόγια και ειδική προστασία για ευάλωτα νοικοκυριά, αγρότες και μικρές επιχειρήσεις·
• διασφάλιση των θέσεων εργασίας, των δικαιωμάτων και των εργασιακών σχέσεων του προσωπικού·
• πλήρη αποτύπωση των οικονομικών στοιχείων και υποχρεώσεων, καθώς και των δικτύων και της περιουσίας της ΔΕΥΑ Βισαλτίας·
• δεσμευτικό πρόγραμμα επενδύσεων για τη συντήρηση και αναβάθμιση των υποδομών σε όλες τις κοινότητες·
• ουσιαστική εκπροσώπηση της Βισαλτίας στις αποφάσεις και μόνιμο μηχανισμό κοινωνικού ελέγχου·
• δημοσιοποίηση της συμφωνίας, ανεξάρτητη μελέτη βιωσιμότητας και δημόσια διαβούλευση πριν από οριστικές, μη αναστρέψιμες πράξεις.

Οι προτάσεις αυτές διατυπώνουν τις απαιτήσεις της παράταξης, όχι όρους που έχει ήδη επιβεβαιωθεί ότι περιλαμβάνονται στη συμφωνία ή ότι έχουν γίνει αποδεκτοί από τον δήμο και την ΕΥΑΘ. Η διάκριση έχει σημασία: χωρίς το κείμενο της συμφωνίας και σχετικά οικονομικά δεδομένα, οι πολίτες δεν μπορούν να κρίνουν αν οι ανησυχίες ανταποκρίνονται σε πραγματικούς κινδύνους ή αν καλύπτονται ήδη από προβλέψεις που δεν έχουν παρουσιαστεί δημόσια.

Το κρίσιμο τεστ της διαφάνειας

Η συζήτηση δεν εξαντλείται στην επιλογή ενός διοικητικού μοντέλου. Αφορά το κατά πόσο οι κάτοικοι θα μπορούν να γνωρίζουν ποιος αποφασίζει για τις υπηρεσίες ύδρευσης, με ποια οικονομικά δεδομένα και με ποιες δεσμεύσεις για τις κοινότητες και τους εργαζομένους. Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι η διαχείριση του νερού πρέπει να παραμείνει δημόσια και υπό κοινωνικό έλεγχο, ενώ προειδοποιεί ότι η απομάκρυνση των αποφάσεων από την τοπική κοινωνία μπορεί να περιορίσει τη λογοδοσία.

Από την άλλη πλευρά, η ανακοίνωση δεν παραθέτει τα επιχειρήματα υπέρ της απορρόφησης ούτε στοιχεία που να επιτρέπουν σύγκριση των δύο μοντέλων ως προς το κόστος, την ποιότητα των υπηρεσιών ή την ικανότητα χρηματοδότησης έργων. Χωρίς αυτά, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί αν η αλλαγή θα βελτιώσει ή θα επιβαρύνει την ύδρευση. Η επίκληση της οικονομικής αποδοτικότητας, την οποία επικρίνει η παράταξη, δεν αρκεί από μόνη της για να κριθεί η επιλογή — αλλά ούτε και η πολιτική διαφωνία υποκαθιστά μια δημοσιοποιημένη αξιολόγηση.

Τι πρέπει να παρακολουθηθεί

Η ΕΛ.Α.Σ. καλεί τη Δημοτική Αρχή να δημοσιοποιήσει άμεσα τα σχετικά έγγραφα και να μην προχωρήσει σε οριστικές ενέργειες πριν ενημερωθούν το Δημοτικό Συμβούλιο, οι εργαζόμενοι και οι πολίτες. Το επόμενο ουσιαστικό σημείο ελέγχου είναι αν θα δοθούν στη δημοσιότητα οι όροι της συμφωνίας, τα οικονομικά στοιχεία και οι προβλέψεις για τιμολόγια, προσωπικό και επενδύσεις — και αν θα υπάρξει χρόνος για δημόσια συζήτηση πριν από την εφαρμογή τους.

Μέχρι να παρουσιαστούν αυτά τα δεδομένα, η έγκριση της απορρόφησης καταγράφει μια πολιτική απόφαση, όχι από μόνη της απόδειξη ότι έχουν διασφαλιστεί οι ανησυχίες που θέτει η αντιπολιτευόμενη παράταξη. Η διαφάνεια των όρων και η δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου θα καθορίσουν αν οι κάτοικοι της Βισαλτίας μπορούν να αξιολογήσουν τι αλλάζει για την υπηρεσία ύδρευσης και με ποιο κόστος.