Επιτόκια καταθέσεων: οι προτάσεις υπάρχουν, η κυβερνητική απάντηση εκκρεμεί

Το ΠΑΣΟΚ επαναφέρει την κριτική του για τις χαμηλές αποδόσεις των καταθέσεων, υποστηρίζοντας ότι η τελική έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού επιβεβαιώνει τις προηγούμενες παρεμβάσεις του. Σε δήλωση που δημοσιεύτηκε στις 12 Νοεμβρίου 2026, η βουλευτής Μιλένα Αποστολάκη επικαλείται τα ευρήματα της έκθεσης και κατηγορεί την κυβέρνηση ότι δεν έχει προχωρήσει στις απαιτούμενες ενέργειες. Το κόμμα προτείνει τέσσερις παρεμβάσεις· το ζητούμενο, ωστόσο, είναι αν θα υιοθετηθούν και αν θα βελτιώσουν στην πράξη τις αποδόσεις για τους καταθέτες.

Τι αποδίδει το ΠΑΣΟΚ στην έκθεση

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες συγκεντρώνουν πάνω από το 90% των καταθέσεων και ότι η αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μεταφέρθηκε περιορισμένα στους αποταμιευτές. Το ΠΑΣΟΚ συνδέει αυτή την εικόνα με την απόσταση ανάμεσα στις αποδόσεις των καταθέσεων και στα επιτόκια χορηγήσεων, καθώς και με την υψηλή κερδοφορία των τραπεζών.

Οι διαπιστώσεις αυτές παρατίθενται εδώ όπως τις παρουσιάζει το κόμμα: η ανακοίνωση είναι πολιτική δήλωση και όχι το πλήρες κείμενο της έκθεσης. Χωρίς τα αναλυτικά στοιχεία και τη μεθοδολογία της Επιτροπής, δεν μπορεί να αξιολογηθεί από αυτή την πηγή το μέγεθος της απόκλισης ανά προϊόν ή η πορεία της σε συγκεκριμένες περιόδους. Η διάκριση έχει σημασία, γιατί η κριτική για το αποτέλεσμα δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα ποια μέτρα είναι εφαρμόσιμα και με ποιο κόστος.

Οι τέσσερις παρεμβάσεις που ζητά

Η Αποστολάκη αναφέρει ότι η Επιτροπή προτείνει, μεταξύ άλλων, μέτρα για την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την ευκολότερη μετακίνηση των καταθετών. Συγκεκριμένα, το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει τις εξής κατευθύνσεις:

• Είσοδο νέων τραπεζών και επέκταση άλλων παρόχων, με στόχο περισσότερες επιλογές στην αγορά.
• Δημιουργία κρατικών αποταμιευτικών λογαριασμών, κατά το γαλλικό πρότυπο, με επιτόκιο που θα καθορίζεται από το κράτος.
• Προσφορά καταθετικών προϊόντων με σαφή αποταμιευτικά χαρακτηριστικά και προνομιακά επιτόκια επιβράβευσης.
• Ενίσχυση της κινητικότητας των πελατών μέσω σύγκρισης επιτοκίων και απλούστερης αλλαγής τράπεζας.

Οι προτάσεις δεν είναι ισοδύναμες: η διευκόλυνση σύγκρισης και αλλαγής λογαριασμού στοχεύει άμεσα στα εμπόδια που αντιμετωπίζει ο πελάτης, ενώ η είσοδος νέων παρόχων προϋποθέτει συνθήκες που δεν περιγράφονται αναλυτικά στην ανακοίνωση. Ένας κρατικός λογαριασμός, από την άλλη, θα απαιτούσε δημόσια επιλογή για τον τρόπο καθορισμού του επιτοκίου και τη χρηματοδότησή του. Η δήλωση δεν εξειδικεύει αυτούς τους όρους, ούτε δίνει εκτίμηση για το κόστος ή τον χρόνο εφαρμογής.

Η σύγκρουση για τον ρόλο της κυβέρνησης

Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι από το 2024 έχει θέσει το ζήτημα με κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις και ότι η κυβερνητική απάντηση ήταν πως τα επιτόκια διαμορφώνονται από την αγορά και δεν καθορίζονται από την εκάστοτε κυβέρνηση. Η Αποστολάκη επικρίνει αυτή τη θέση, υποστηρίζοντας ότι παραβλέπει δυνατότητες παρέμβασης εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου. Αποδίδει, επίσης, στην κυβέρνηση αδράνεια — πολιτικό ισχυρισμό του κόμματος, όχι ανεξάρτητα τεκμηριωμένο συμπέρασμα από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Η επίκληση της αγοράς δεν αρκεί ως απάντηση αν υπάρχουν εμπόδια στον ανταγωνισμό ή δυσκολίες για τους καταθέτες να συγκρίνουν και να μεταφέρουν τα χρήματά τους. Από την άλλη, η διαπίστωση υψηλής συγκέντρωσης δεν αποδεικνύει από μόνη της παράβαση ή συντονισμένη συμπεριφορά. Για να κριθεί τι ακριβώς συμβαίνει και ποια λύση είναι αναλογική, χρειάζονται τα ευρήματα της έκθεσης, οι προτεινόμενοι μηχανισμοί και συγκεκριμένη κυβερνητική τοποθέτηση.

Τι μένει να φανεί

Η δήλωση κλείνει με το επιχείρημα ότι το ΠΑΣΟΚ δεν θα μιλήσει για «δικαίωση» πριν οι καταθέτες δουν ουσιαστική βελτίωση στις αποδόσεις των αποταμιεύσεών τους. Αυτή είναι και η πρακτική δοκιμασία: όχι μόνο αν θα αναγνωριστεί το πρόβλημα, αλλά αν θα προκύψουν μετρήσιμες επιλογές για τους πολίτες, με διαφανείς όρους και χωρίς δυσανάλογες επιβαρύνσεις.

Τα επόμενα σημεία που χρειάζονται παρακολούθηση είναι η δημοσιοποίηση και αξιολόγηση των πλήρων προτάσεων της Επιτροπής, η απάντηση της κυβέρνησης και το αν θα ανακοινωθούν συγκεκριμένα μέτρα για τη σύγκριση προϊόντων και την αλλαγή τράπεζας. Μέχρι τότε, η αντιπαράθεση παραμένει κυρίως πολιτική: το ΠΑΣΟΚ ζητά παρέμβαση, ενώ αποδίδει στην κυβέρνηση την ευθύνη για την καθυστέρηση.