ΠΑΣΟΚ: Καθυστερημένο και ανεπαρκές το νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος

Ως καθυστερημένη και περιορισμένη χαρακτήρισε την κυβερνητική παρέμβαση για το ιδιωτικό χρέος η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη, κατά τη συζήτηση του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Οικονομικών στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή. Σε ανακοίνωσή του στις 29 Οκτωβρίου, το κόμμα επικαλείται οφειλές που πλησιάζουν τα 245 δισ. ευρώ και μη εξυπηρετούμενα δάνεια περίπου 79,2 δισ. ευρώ, ενώ αντιπαραθέτει στη νομοθετική πρόταση δέσμη δικών του παρεμβάσεων για δανειολήπτες και οφειλέτες.

Η κριτική του ΠΑΣΟΚ και τα μεγέθη που επικαλείται

Η Αποστολάκη υποστήριξε ότι, έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, το νομοσχέδιο έρχεται «πολύ αργά» και περιλαμβάνει «πολύ λίγα». Κατά την ίδια, η κυβέρνηση παρουσιάζει ως μεταρρυθμίσεις δικαιώματα που θα έπρεπε να θεωρούνται αυτονόητα, χωρίς να μεταβάλλει ουσιαστικά την ισορροπία μεταξύ πιστωτών και οφειλετών.

Οι αριθμοί που παραθέτει η ανακοίνωση υπογραμμίζουν την κλίμακα του ζητήματος, αλλά χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση. Το ΠΑΣΟΚ αναφέρει ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προσεγγίζουν τα 245 δισ. ευρώ και ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονται σε περίπου 79,2 δισ. ευρώ, αποδίδοντας το δεύτερο μέγεθος στην Τράπεζα της Ελλάδος. Πρόκειται για στοιχεία όπως παρουσιάζονται από το κόμμα· η ανακοίνωση δεν συνοδεύεται εδώ από αναλυτικό πίνακα ή μεθοδολογία για να διευκρινιστούν η περίοδος αναφοράς και το εύρος κάθε κατηγορίας.

Επιπλέον, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, το πρώτο εξάμηνο του 2026 δάνεια ύψους 1,7 δισ. ευρώ μετακινήθηκαν από την κατηγορία των εξυπηρετούμενων στα μη εξυπηρετούμενα. Το στοιχείο αυτό, όπως το αξιοποιεί το ΠΑΣΟΚ, δείχνει ότι δεν πρόκειται μόνο για τη διαχείριση παλαιών οφειλών: η δημιουργία νέων καθυστερήσεων παραμένει κρίσιμο μέρος της συζήτησης. Δεν αρκεί, επομένως, να εξετάζεται πόσα δάνεια έχουν ήδη μεταβιβαστεί ή ρυθμιστεί· έχει σημασία και αν οι οφειλέτες μπορούν να διατηρούν τις ρυθμίσεις τους.

Οι προτάσεις που θέτει στο τραπέζι

Η βουλευτής παρουσίασε, όπως αναφέρει το ΠΑΣΟΚ, βασικές κατευθύνσεις της νομοθετικής πρωτοβουλίας του κόμματος:

• προστασία της κύριας κατοικίας και της αγροτικής γης,
• δικαίωμα προτίμησης των δανειοληπτών όταν μεταβιβάζονται τα δάνειά τους,
• περιορισμό των πανωτοκίων,
• υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Οι προτάσεις αγγίζουν διαφορετικές πλευρές του προβλήματος: από τον κίνδυνο απώλειας περιουσίας έως τους όρους διαπραγμάτευσης και τη δυνατότητα εξωδικαστικής ρύθμισης. Η ανακοίνωση, ωστόσο, δεν παραθέτει πλήρη νομοθετική διατύπωση ή εκτίμηση για την εφαρμογή και το κόστος των μέτρων. Έτσι, η πολιτική αντιπαράθεση δεν απαντά από μόνη της στα πρακτικά ερωτήματα: ποιοι οφειλέτες θα καλύπτονται, με ποια κριτήρια και ποια θα είναι η διαδικασία όταν οι πλευρές δεν συμφωνούν.

Κριτική και στη φορολογική πλευρά του νομοσχεδίου

Η παρέμβαση της Αποστολάκη δεν περιορίστηκε στις ρυθμίσεις για το χρέος. Σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, έθεσε ζητήματα φορολογικής δικαιοσύνης και διαφάνειας γύρω από τις φορολογικές διατάξεις του πολυνομοσχεδίου, εστιάζοντας ειδικά στην προτεινόμενη φορολόγηση των υπεραξιών από κρυπτονομίσματα με συντελεστή 10%. Η ανακοίνωση καταγράφει την κριτική της βουλευτή, αλλά δεν παρέχει αρκετές λεπτομέρειες για να αξιολογηθεί η συγκεκριμένη ρύθμιση σε σχέση με άλλες φορολογικές κατηγορίες.

Το βασικό επιχείρημα του κόμματος είναι πολιτικό: ότι η κυβέρνηση δεν αντιμετώπισε επαρκώς την ανισορροπία μεταξύ δανειοληπτών και τραπεζών, funds και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Η διατύπωση αυτή αποτελεί θέση του ΠΑΣΟΚ, όχι ανεξάρτητο πόρισμα για τη συμπεριφορά όλων των φορέων ή για την αποτελεσματικότητα του νομοθετικού πλαισίου. Η ανακοίνωση αναφέρει επίσης ότι προηγούμενες προτάσεις του κόμματος είχαν αντιμετωπιστεί με χλευασμό, χωρίς να παραθέτει συγκεκριμένα παραδείγματα ή απαντήσεις της κυβέρνησης.

Το κρίσιμο τεστ θα είναι η εφαρμογή

Η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από τις πολιτικές διακηρύξεις στο περιεχόμενο και την εφαρμογή των ρυθμίσεων. Για τους δανειολήπτες, καθοριστικές θα είναι οι συγκεκριμένες δικλίδες προστασίας, η δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής των πιστωτών σε βιώσιμες ρυθμίσεις και η σαφήνεια των διαδικασιών. Για την κυβέρνηση, το μέγεθος των οφειλών και η αναφορά σε νέα δάνεια που πέρασαν στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων δημιουργούν ένα σαφές ερώτημα λογοδοσίας: αν τα μέτρα θα περιορίσουν την επιδείνωση ή θα διευκολύνουν κυρίως τη διαχείριση των συνεπειών της.

Η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ προσφέρει την οπτική της αξιωματικής αντιπολίτευσης και τις προτάσεις που επιλέγει να αναδείξει. Για ολοκληρωμένη κρίση απαιτούνται, μεταξύ άλλων, το πλήρες κείμενο του νομοσχεδίου, οι κυβερνητικές απαντήσεις και σαφής αποτύπωση των κριτηρίων και των επιπτώσεων κάθε μέτρου. Μέχρι τότε, οι ισχυρισμοί για το ποιος προστατεύεται και ποιος ωφελείται παραμένουν μέρος της πολιτικής αντιπαράθεσης, ενώ το πραγματικό τεστ θα είναι αν οι ρυθμίσεις προσφέρουν εφαρμόσιμη προστασία σε όσους αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους.