Ποινικοί Κώδικες 2019: Η απάντηση Ξανθόπουλου στις κατηγορίες Βελόπουλου

Στις 10 Νοεμβρίου 2026, η αντιπαράθεση για τους Ποινικούς Κώδικες του 2019 μεταφέρθηκε εκ νέου στην Ολομέλεια, με τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Θεόφιλο Ξανθόπουλο να απαντά στις αιτιάσεις του προέδρου της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκου Βελόπουλου. Ο Ξανθόπουλος υπερασπίστηκε τη διαδικασία σύνταξης και ψήφισης των Κωδίκων και αμφισβήτησε ισχυρισμούς ότι οι αλλαγές έγιναν σκόπιμα για να ωφεληθούν συγκεκριμένα πρόσωπα. Οι καταγγελίες και οι απαντήσεις τους, ωστόσο, παραμένουν πολιτικοί ισχυρισμοί· τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν από μόνα τους τις κατηγορίες περί σκοπιμότητας ή συγκάλυψης.

Τι υποστήριξε ο Ξανθόπουλος

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ επικαλέστηκε τη μακρά προετοιμασία της μεταρρύθμισης, λέγοντας ότι οι Κώδικες προέκυψαν από δεκαετή εργασία νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, στην οποία συμμετείχαν, όπως ανέφερε, κορυφαίοι επιστήμονες του ποινικού δικαίου. Με αυτό το επιχείρημα απέρριψε την εικόνα μιας νομοθετικής παρέμβασης που σχεδιάστηκε κατ’ εντολή πολιτικής ηγεσίας.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ψήφιση δεν περιορίστηκε στην κυβερνητική πλειοψηφία: ανέφερε πως υπήρξε στήριξη και από βουλευτές του Ποταμιού και επικαλέστηκε παλαιότερη δήλωση του Ευάγγελου Βενιζέλου υπέρ της άμεσης ψήφισης. Τα σημεία αυτά αποτελούν την επιχειρηματολογία του στη Βουλή. Η αναφορά σε ευρύτερη κοινοβουλευτική στήριξη, από μόνη της, δεν απαντά σε κάθε κριτική για το περιεχόμενο των διατάξεων ή τον χρόνο ψήφισής τους.

Ο Ξανθόπουλος απέρριψε επίσης τις κατηγορίες που, όπως είπε, συνέδεαν τις αλλαγές του 2019 με επιδίωξη να ευνοηθούν συγκεκριμένα πρόσωπα. Στην παρέμβασή του αντέτεινε ότι η εμπορία ανηλίκων, η μαστροπεία ανηλίκων, ορισμένες πράξεις κατά ανηλίκων που υπάγονται στο άρθρο 342 και ο βιασμός παρέμειναν κακουργήματα. Πρόκειται για στοιχεία που επικαλέστηκε ο ίδιος στο πλαίσιο της πολιτικής αντιπαράθεσης· η πλήρης αξιολόγηση των σχετικών διατάξεων απαιτεί εξέταση των νόμων και των μεταγενέστερων τροποποιήσεών τους.

Η θέση του Βελόπουλου και το όριο των ισχυρισμών

Σε χωριστή ομιλία του την ίδια ημέρα, ο Βελόπουλος επανέφερε τις επικρίσεις του για τις αλλαγές στους Ποινικούς Κώδικες επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία, τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ για «ομερτά και συγκάλυψη» και ζήτησε τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Enikos. Οι διατυπώσεις αυτές αποδίδονται στον ίδιο και δεν αποτελούν, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση, διαπιστωμένα γεγονότα.

Η συζήτηση εντάχθηκε σε ευρύτερη κοινοβουλευτική ομιλία του Βελόπουλου, στην οποία αναφέρθηκε επίσης στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και σε υποθέσεις φοροδιαφυγής. Η παράλληλη παρουσία πολλών θεμάτων αναδεικνύει τον πολιτικό χαρακτήρα της παρέμβασης, δεν παρέχει όμως πρόσθετα στοιχεία που να αποδεικνύουν τους ισχυρισμούς για την πρόθεση πίσω από τη νομοθέτηση του 2019.

Το ερώτημα της λογοδοσίας

Η αντιπαράθεση έχει δύο διακριτά επίπεδα: αφενός, την αξιολόγηση του περιεχομένου και των συνεπειών συγκεκριμένων ποινικών διατάξεων· αφετέρου, τις καταγγελίες για πολιτική σκοπιμότητα, οι οποίες είναι σοβαρές και χρειάζονται συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία. Η επίκληση της επιστημονικής σύνθεσης μιας επιτροπής ή μιας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν υποκαθιστά την ουσιαστική εξέταση του νόμου. Αντίστοιχα, οι πολιτικές κατηγορίες δεν αρκούν για να αποδειχθεί ότι υπήρξε σκόπιμη ευνοϊκή ρύθμιση.

Αυτό που μένει να παρακολουθηθεί είναι αν οι καταγγελίες θα συνοδευτούν από συγκεκριμένα στοιχεία και θεσμικές ενέργειες, καθώς και αν θα δημοσιοποιηθεί τεκμηριωμένη σύγκριση των διατάξεων του 2019 με τις μεταγενέστερες αλλαγές. Χωρίς αυτά, η κοινοβουλευτική αντιπαράθεση καταγράφει κυρίως αντίθετες πολιτικές θέσεις, όχι οριστική απάντηση για τις επίμαχες αιτιάσεις.