Η κυβέρνηση απέσυρε στις 30 Οκτωβρίου το άρθρο 23 από το νομοσχέδιο για τη διαχείριση δανείων και την εποπτεία των servicers, μετά τις αντιδράσεις κομμάτων της αντιπολίτευσης και της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων. Η διάταξη αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να εκτελεστεί μια διμερής ρύθμιση οφειλής. Η απόσυρση αποτρέπει, προς το παρόν, την εφαρμογή της συγκεκριμένης αλλαγής· δεν σημαίνει ότι αποσύρθηκε ολόκληρο το νομοσχέδιο ούτε απαντά ευρύτερα στο ερώτημα πόσο ισορροπημένη είναι η προστασία οφειλετών και πιστωτών.
Τι προέβλεπε η διάταξη
Το άρθρο 23 προέβλεπε ότι μια σύμβαση διμερούς ρύθμισης δανείου θα μπορούσε, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να αποτελεί εκτελεστό τίτλο. Αυτό θα επέτρεπε στον πιστωτή να προχωρήσει σε αναγκαστική εκτέλεση χωρίς να προηγηθεί έκδοση διαταγής πληρωμής. Η διαφορά δεν ήταν απλώς τεχνική: αφορούσε τη διαδικασία που μεσολαβεί πριν από την αναγκαστική εκτέλεση και τις δυνατότητες δικαστικής προστασίας του οφειλέτη.
Αντίπαλοι της ρύθμισης υποστήριξαν ότι η παράκαμψη αυτού του σταδίου θα περιόριζε τις εγγυήσεις για τους δανειολήπτες και θα ενίσχυε τη θέση τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων είχε ζητήσει την απόσυρση, εκφράζοντας ενστάσεις για την παροχή εκτελεστότητας μέσω ιδιωτικού εγγράφου και τις συνέπειες στη δικαστική προστασία. Πρόκειται για τις θέσεις των φορέων που αντιτάχθηκαν στη διάταξη· δεν αποτελούν από μόνες τους δικαστική κρίση για τη νομιμότητά της.
Οι αντιδράσεις και η απόφαση απόσυρσης
Στη συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής στις 30 Οκτωβρίου, ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ και άλλες δυνάμεις της αντιπολίτευσης εξέφρασαν αντιρρήσεις. Η Καθημερινή αναφέρει επίσης ότι ασκήθηκε κριτική για τη μη πρόσκληση εκπροσώπων των Δικηγορικών Συλλόγων στην ακρόαση φορέων. Στο ίδιο ρεπορτάζ καταγράφεται ότι η επιτροπή είχε απευθύνει πρόσκληση στην ένωση των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, αλλά εκπρόσωποί της δεν συμμετείχαν.
Ο υφυπουργός Οικονομικών ανακοίνωσε την απόσυρση του άρθρου στη διάρκεια της συνεδρίασης. Η απόφαση σταμάτησε τη συγκεκριμένη πρόβλεψη, αλλά άφησε αναπάντητο γιατί είχε επιλεγεί αρχικά μια αλλαγή με τόσο άμεση επίπτωση στη διαδικασία εκτέλεσης, ενώ οι ενστάσεις είχαν ήδη διατυπωθεί από πολιτικούς και θεσμικούς φορείς. Εξίσου κρίσιμο είναι αν η κυβέρνηση θα επανέλθει με διαφορετική διατύπωση ή αν θα αφήσει το ζήτημα εκτός του νομοσχεδίου.
Η πολιτική αντιπαράθεση και τα όριά της
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και υπεύθυνη του τομέα Τραπεζών και Ιδιωτικού Χρέους, Μιλένα Αποστολάκη, χαρακτήρισε την εξέλιξη «άτακτη υποχώρηση» και υποστήριξε ότι η διάταξη ευνοούσε τράπεζες και servicers εις βάρος των δανειοληπτών. Η θέση αυτή αποτελεί πολιτική αποτίμηση του ΠΑΣΟΚ, όχι ανεξάρτητα επιβεβαιωμένο συμπέρασμα για την πρόθεση της κυβέρνησης. Το κόμμα υποστηρίζει ακόμη ότι απαιτούνται ευρύτερες αλλαγές για την αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ πιστωτών και οφειλετών.
Η απόσυρση μπορεί να εκληφθεί ως αποτέλεσμα της πίεσης που ασκήθηκε στη Βουλή, χωρίς να αποδεικνύει από μόνη της ότι κάθε επιχείρημα των επικριτών ήταν ορθό ή ότι το ζήτημα της προστασίας των οφειλετών έχει επιλυθεί. Η κυβέρνηση, από την άλλη, δεν αποσύρει το συνολικό νομοσχέδιο. Η διάταξη για τις διμερείς συμφωνίες πρέπει επίσης να διακρίνεται από το καθεστώς του εξωδικαστικού μηχανισμού, το οποίο αποτελεί ξεχωριστό σκέλος.
Τι μένει να παρακολουθήσουμε
Το επόμενο ουσιαστικό σημείο ελέγχου είναι η τελική μορφή του νομοσχεδίου και το κατά πόσο θα περιλαμβάνει άλλες ρυθμίσεις που επηρεάζουν την αναγκαστική εκτέλεση ή τη σχέση οφειλέτη και πιστωτή. Σημασία θα έχει επίσης αν η κοινοβουλευτική διαδικασία εξασφαλίσει ουσιαστική ακρόαση των αρμόδιων φορέων και αν οι εγγυήσεις για τους δανειολήπτες αποτυπωθούν με σαφήνεια στο τελικό κείμενο.
Προς το παρόν, το συγκεκριμένο άρθρο αποσύρθηκε, αλλά η συζήτηση για το πώς συνδυάζονται η αποτελεσματική διαχείριση των οφειλών, τα δικαιώματα των πιστωτών και η δικαστική προστασία των δανειοληπτών παραμένει ανοιχτή. Η πολιτική αντιπαράθεση δεν υποκαθιστά την εξέταση των τελικών διατάξεων: εκεί θα κριθεί αν η υποχώρηση συνοδεύεται από σαφέστερες εγγυήσεις ή αν απλώς μεταθέτει το πρόβλημα.
Ακολούθησε το Politics24
Οι σημαντικότερες πολιτικές ειδήσεις και αναλύσεις, χωρίς περιττό θόρυβο.