Ο άνθρωπος που για χρόνια αποκαλούνταν “ο βασιλιάς του Βορρά” ετοιμάζεται να περάσει το κατώφλι της Ντάουνινγκ Στριτ. Ο Άντι Μπέρναμ αναλαμβάνει τη Δευτέρα (20/07) την πρωθυπουργία του Ηνωμένου Βασιλείου, υποσχόμενος όχι μόνο αλλαγή προσώπων, αλλά και αλλαγή στον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας, με επίκεντρο την αποκέντρωση, την ανάπτυξη των περιφερειών και την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών.
Το Σαββατοκύριακο είναι αφιερωμένο στην προετοιμασία της μετάβασης στην εξουσία. Ο νέος ηγέτης των Εργατικών θα περάσει τις τελευταίες ώρες πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του με την οικογένειά του στη βορειοδυτική Αγγλία, ολοκληρώνοντας τις τελευταίες διορθώσεις στην ομιλία που έχει γράψει ο ίδιος και θα εκφωνήσει τη Δευτέρα έξω από το Νο10. Παράλληλα συνεχίζονται οι ενημερώσεις από τους ανώτατους κρατικούς λειτουργούς για θέματα εθνικής ασφάλειας και κυβερνητικής λειτουργίας, ενώ η ομάδα του εργάζεται ήδη πάνω στο σχέδιο για το “No10 του Βορρά” στο Μάντσεστερ.
Τη Δευτέρα ο Κιρ Στάρμερ θα μεταβεί στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ για να υποβάλει την παραίτησή του στον βασιλιά Κάρολο Γ΄. Αμέσως μετά ο μονάρχης θα αναθέσει στον Άντι Μπέρναμ τον σχηματισμό κυβέρνησης. Θα ακολουθήσει η πρώτη ομιλία του έξω από τη μαύρη πόρτα της Ντάουνινγκ Στριτ και οι ανακοινώσεις για το νέο υπουργικό συμβούλιο.
Από το Μάντσεστερ στην κορυφή
Ο 56χρονος Μπέρναμ γεννήθηκε στο Μερσεϊσάιντ, στη ΒΔ Αγγλία, σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 2001. Διετέλεσε υπουργός Υγείας και Πολιτισμού, όμως η πολιτική του ταυτότητα διαμορφώθηκε κυρίως ως δήμαρχος της ευρύτερης περιοχής του Μάντσεστερ από το 2017.
Η σύγκρουσή του με την κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον κατά την πανδημία για τη χρηματοδότηση των περιοχών της Βόρειας Αγγλίας τον κατέστησε τον σημαντικότερο εκφραστή των περιφερειών και του χάρισε το προσωνύμιο “ο βασιλιάς του Βορρά”. Είναι παντρεμένος με τη Μαρί-Φρανς βαν Χιλ και έχουν τρία παιδιά.
Το όραμα για μια νέα Βρετανία
Στην πρώτη του ομιλία ως ηγέτης των Εργατικών, ο Μπέρναμ υποστήριξε ότι η Βρετανία βρίσκεται στην “τελευταία ευκαιρία” να αλλάξει πορεία. Παραδέχθηκε ότι “η γενιά των σημερινών πολιτικών, μαζί κι εγώ, δεν στάθηκε αρκετά καλή” και παρουσίασε ένα “διακριτά Εργατικό” σχέδιο για τη χώρα.
Στόχος του είναι να αφήσει πίσω το πολιτικό και οικονομικό μοντέλο των τελευταίων σαράντα ετών, να επανεκβιομηχανίσει τη χώρα, να ενισχύσει τον δημόσιο έλεγχο σε βασικές υπηρεσίες, να χτίσει μια νέα γενιά κοινωνικών κατοικιών και να μεταφέρει εξουσίες από το Γουέστμινστερ στις περιφέρειες. Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου του αποτελεί το “No10 του Βορρά”, που φιλοδοξεί να γίνει το νέο κέντρο της αποκέντρωσης και της ανακατανομής πόρων σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει και στη μεταρρύθμιση της κοινωνικής φροντίδας. Αναφερόμενος στον πατέρα του, που πάσχει από Αλτσχάιμερ, χαρακτήρισε το σημερινό σύστημα “διαλυμένο” και δεσμεύθηκε να διαθέσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο για να το αλλάξει.
Οι πέντε δεσμεύσεις
“Η αλλαγή ξεκινά από εμάς”, είπε παρουσιάζοντας τις πέντε δεσμεύσεις του.
Πρώτη είναι η δημιουργία μιας -ς “μίας ενωμένης ομάδας των Εργατικών”, υποστηρίζοντας ότι οι εσωκομματικές συγκρούσεις είναι μια “πολυτέλεια” που πληρώνουν όσοι έχουν μεγαλύτερη ανάγκη το κόμμα.
Δεσμεύθηκε επίσης να οικοδομήσει “μια νέα πολιτική”, να αλλάξει την πολιτική κατεύθυνση των Εργατικών, να κυβερνήσει για κάθε γωνιά του Ηνωμένου Βασιλείου -“τον βορρά, τον νότο, την ανατολή και τη δύση, τη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία”- και να επιστρέψει την εξουσία από το Γουέστμινστερ και το Γουάιτχολ “στον τόπο όπου ζουν οι πολίτες”.
Το “μαύρο κουτί” του υπουργικού συμβουλίου
Το μεγαλύτερο μυστήριο παραμένει η σύνθεση της νέας κυβέρνησης. Ο ίδιος ο Μπέρναμ δήλωσε ότι δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τις αποφάσεις του.
“Θα ήταν πρόωρο και θα προκαλούσε απόλυτο χάος να ξεκινήσει ένας ανασχηματισμός πριν αναλάβω”, ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι ανακοινώσεις θα γίνουν τη Δευτέρα.
Στο μεταξύ, στο Γουέστμινστερ επικρατεί έντονη κινητικότητα. Οι βουλευτές αποκαλούν τις αποφάσεις του Μπέρναμ “το μαύρο κουτί”, καθώς μόνο ένας πολύ στενός κύκλος συνεργατών γνωρίζει τις τελικές επιλογές. Οι Financial Times μεταδίδουν ότι η Σαμπάνα Μαχμούντ είναι το επικρατέστερο πρόσωπο για το υπουργείο Οικονομικών, ενώ η Daily Telegraph τοποθετεί την Άντζελα Ρέινερ στο υπουργείο Υγείας.
Οι αντιδράσεις
Ο Νάιτζελ Φάρατζ, ο ηγέτης της Μεταρρύθμισης, υποστήριξε ότι ο Μπέρναμ αναλαμβάνει “χωρίς καμία λαϊκή εντολή” και ζήτησε άμεσες γενικές εκλογές.
Ο ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, Εντ Ντέιβι, χαιρέτισε την έκκληση για πιο συνεργατική πολιτική και δήλωσε ότι επιθυμεί συνεργασία σε ζητήματα όπως το NHS, η κοινωνική φροντίδα και η μεταρρύθμιση της αγοράς νερού. Οι Συντηρητικοί ζήτησαν την άμεση σύγκληση της Βουλής ώστε ο νέος πρωθυπουργός να παρουσιάσει το σχέδιό του στους βουλευτές.
Πώς διαβάζει ο Τύπος τη νέα εποχή
Η πρώτη ομιλία του Μπέρναμ δίχασε τον βρετανικό Τύπο. Η Guardian εκτιμά ότι παρουσίασε ένα “διακριτά αριστερό όραμα” για τη χώρα και επιχείρησε να απομακρύνει τους Εργατικούς από την πολιτική κληρονομιά της δεκαετίας του 1980. Η Sun υποστηρίζει ότι υπόσχεται τη μεγαλύτερη πολιτική αλλαγή των τελευταίων σαράντα ετών, επισημαίνοντας όμως ότι δεν διαθέτει προσωπική εκλογική εντολή.
Η Daily Mail χαρακτηρίζει την ομιλία “πλούσια σε ρητορική αλλά φτωχή σε λεπτομέρειες”, ενώ η i γράφει ότι “υπόσχεται ελπίδα, αλλά σιωπά για όλα τα υπόλοιπα”. Η Daily Star σημειώνει ότι “οι πολίτες αξίζουν κάτι πολύ καλύτερο”, ενώ η Daily Express διερωτάται αν η χώρα απέκτησε “έναν ακόμη Εργατικό πρωθυπουργό των φόρων και των δαπανών”.
Οι πρώτες δημοσκοπήσεις
Η αλλαγή ηγεσίας έχει βελτιώσει το πολιτικό κλίμα για τους Εργατικούς, χωρίς όμως να έχει κλείσει τη μάχη με το Reform UK.
Η τελευταία δημοσκόπηση της Ipsos δείχνει ότι ο Άντι Μπέρναμ είναι η πρώτη επιλογή των Βρετανών για την πρωθυπουργία, με ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από εκείνο των βασικών πολιτικών του αντιπάλων. Παράλληλα, είναι ο μόνος πολιτικός αρχηγός που εμφανίζει καθαρά θετικό ισοζύγιο εμπιστοσύνης ως προς την ικανότητά του να ηγηθεί της χώρας.
Ωστόσο, η προσωπική του δημοτικότητα δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε σαφές προβάδισμα για τους Εργατικούς. Οι περισσότερες μετρήσεις συνεχίζουν να δείχνουν οριακή διαφορά ή ισοπαλία με το Reform UK, στοιχείο που σημαίνει ότι οι πρώτες αποφάσεις της κυβέρνησής του θα είναι καθοριστικές για το αν η δυναμική της αλλαγής θα αποκτήσει και εκλογική διάρκεια.
- Ertnews