Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαθέσει στην Ουκρανία 1,4 δισ. ευρώ (περίπου 1,6 δισ. δολάρια), ποσό που προέρχεται από τους τόκους δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, ανακοίνωσε την Τετάρτη η Κομισιόν.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα κεφάλαια μεταφέρθηκαν στον προϋπολογισμό της ΕΕ στις 3 Αυγούστου και προέρχονται από τους τόκους που απέφεραν τα ταμειακά διαθέσιμα, τα οποία αποτελούν μέρος των περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας που έχουν “παγώσει” από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
“Η Ρωσία πρέπει να πληρώσει για τις καταστροφές που έχει προκαλέσει. Γι’ αυτό αξιοποιούμε τα έσοδα από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, ώστε να διασφαλίσουμε ότι αυτό θα συμβεί”, δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σύμφωνα με το Reuters.
Όπως πρόσθεσε, “διαθέτουμε επιπλέον 1,4 δισ. ευρώ στην Ουκρανία, προκειμένου να στηρίξουμε τη συνεχιζόμενη αντίστασή της απέναντι στον παράνομο πόλεμο της Ρωσίας”.
Το 95% των εσόδων θα διατεθεί για τη στήριξη της Ουκρανίας μέσω του Μηχανισμού Συνεργασίας για τα Δάνεια προς την Ουκρανία (Ukraine Loan Cooperation Mechanism – ULCM), ενώ το υπόλοιπο 5% θα κατευθυνθεί στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Ειρήνης (European Peace Facility – EPF).
Ο ULCM παρέχει μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη, ώστε η Ουκρανία να εξυπηρετήσει το δάνειο μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που της χορήγησε η Ευρωπαϊκή Ένωση εντός του 2025, καθώς και τα δάνεια που έχουν χορηγήσει διμερώς οι χώρες της G7 στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Extraordinary Revenue Acceleration (ERA) Loans. Το συνολικό ύψος της χρηματοδότησης μέσω του προγράμματος ERA ανέρχεται σε 45 δισ. ευρώ.
Από την πλευρά του, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Ειρήνης χρηματοδοτεί τις επείγουσες στρατιωτικές και αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας.
Το ιστορικό της απόφασης
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της υιοθέτησαν πακέτα περιοριστικών μέτρων (κυρώσεων) σε βάρος της Ρωσίας.
Στο πλαίσιο των κυρώσεων, δεσμεύτηκαν τα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας που βρίσκονται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η απαγόρευση συναλλαγών που αφορούν τα περιουσιακά στοιχεία και τα αποθεματικά της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας οδήγησε στη συσσώρευση μετρητών και καταθέσεων στους ισολογισμούς των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων, καθώς οι χρηματοοικονομικοί τίτλοι που βρίσκονταν υπό διαχείριση έληγαν, αποφέροντας έκτακτα έσοδα από τόκους.
Ύστερα από προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ, το Συμβούλιο αποφάσισε τον Φεβρουάριο του 2024 ότι τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων που διαχειρίζονται δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία και αποθεματικά της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, συνολικής αξίας άνω του 1 εκατ. ευρώ, θα πρέπει να διαχωρίζουν τα έκτακτα ταμειακά διαθέσιμα που προέκυψαν από τις κυρώσεις. Παράλληλα, δεν τους επιτράπηκε να διαθέσουν τα καθαρά έσοδα που δημιουργούν τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία.
Με βάση νέες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου, το Συμβούλιο ενέκρινε στις 21 Μαΐου 2024 το αναγκαίο νομικό πλαίσιο, το οποίο επέτρεψε τη χρήση των καθαρών αυτών εσόδων προς όφελος της Ουκρανίας.
Τον Δεκέμβριο του 2025, το Συμβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει σε μόνιμη βάση την απαγόρευση μεταφοράς των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας πίσω στη Ρωσία, μέσω του Κανονισμού (ΕΕ) 2025/2600, ο οποίος στηρίζεται στο άρθρο 122 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).