Η «κυβέρνηση ηττημένων» δεν είναι μια καινούργια συζήτηση.
Το σενάριο αυτό «έπαιξε» αρκετά και πριν τις προηγούμενες εκλογές και πλέον επανήλθε, με δεδομένο ότι η αντιπολίτευση κατακερματισμένη περισσότερο από ποτέ. Μάλιστα, κάποιοι άρχισαν πάλι να βγάζουν χαρτί και μολύβι και να φτιάχνουν ευφάνταστα σενάρια, προκειμένου να αποδείξουν ότι υπάρχει εναλλακτική επιλογή.
Μόνο που οι αριθμοί δεν βγαίνουν. Και, κυρίως, δεν βγαίνουν χωρίς το ΚΚΕ. Με το ΠΑΣΟΚ, το κόμμα Τσίπρα, την Πλεύση Ελευθερίας και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης να βρίσκονται αρκετά μακριά από τη δυνατότητα σχηματισμού μιας εναλλακτικής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, η περίφημη «κυβέρνηση ηττημένων» προϋποθέτει (έστω και τελείως θεωρητικά) έναν πολιτικό αχταρμά στον οποίο θα πρέπει, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, να χωρέσει και ο Περισσός. Ωστόσο οι «διακινητές» αυτών των σεναρίων λογάριαζαν χωρίς τον ξενοδόχο. Ειδικότερα, το ΚΚΕ χαρακτήρισε «ανυπόστατα σενάρια κυβερνητικής συνεργασίας» κόβοντας κάθε συζήτηση για κοινή κυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ, το κόμμα Τσίπρα και την Πλεύση Ελευθερίας.
Επί της ουσίας, για να συγκροτηθεί κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα χρειάζονται 151 βουλευτές που θα είναι διατεθειμένοι να τη στηρίξουν. Με τα σημερινά δεδομένα, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι πολιτικές δυνάμεις που σήμερα όχι μόνο ανταγωνίζονται μεταξύ τους, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις δυσκολεύονται ακόμη και να συνομιλήσουν.
ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ δίνουν ήδη τη δική τους μάχη για την πρωτοκαθεδρία στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου έχει ανοιχτά μέτωπα (και κινδυνεύει να βρεθεί και εκτός Βουλής) με σχεδόν όλους, ενώ οι σχέσεις της με το ΠΑΣΟΚ έχουν περάσει πολλές φορές από μετωπική σύγκρουση ακόμη και μέσα στη Βουλή. Και την ίδια στιγμή το ΚΚΕ αρνείται με συνέπεια να συμμετάσχει ή να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης σε τέτοιου τύπου κυβερνήσεις.
Πολλοί, μάλιστα, δημοσκόποι θεωρούν ότι ακόμα και αν η ΝΔ πάρει μικρότερη επίδοση, σίγουρα θα είναι πρώτη, και έχοντας πάρει τμήμα του bonus, δεν θα μπορεί να σχηματιστεί καμία κυβέρνηση χωρίς τη συμμετοχή της. Το ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, θα μπορούσε με άλλο σκεπτικό και πολιτική κατεύθυνση να συμβάλει στον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας. Όπως, μάλιστα, καταγράφει ο διευθυντής Ερευνών της OPINION POLL, Ζαχαρίας Ζούπης, «αν κάποιος πάρει τον μέσο όρο των δημοσκοπήσεων του Ιουλίου θα δει ότι η ΝΔ με τα σημερινά της δημοσκοπικά ποσοστά παίρνει περίπου 120 έδρες. Αν κάποιος προσμετρήσει τις έδρες του ΚΚΕ ή και της Ελπίδας, το άθροισμα πάει πάνω από το 150. Δηλαδή κανένα σχήμα δεν δίνει «κυβέρνηση των ηττημένων» ή καμία οικουμενική κυβέρνηση για «να τιμωρηθούν οι διεφθαρμένοι».
Την ίδια ώρα, πάντως, η Χαριλάου Τρικούπη έχει αποκλείσει επανειλημμένα το ενδεχόμενο συνεργασίας με τη ΝΔ, επενδύοντας στη γραμμή της πολιτικής αλλαγής και επιμένοντας ότι στόχος της είναι μια διαφορετική κυβέρνηση. Όσο όμως οι σημερινοί συσχετισμοί παραμένουν περίπου στα ίδια επίπεδα, το ερώτημα της επόμενης ημέρας θα γίνεται όλο και πιο πιεστικό για τον Ν. Ανδρουλάκη. Πολύ περισσότερο εάν από την κάλπη προκύψει πρώτη η ΝΔ, χωρίς αυτοδυναμία, και ταυτόχρονα δεν υπάρχει άλλος συνδυασμός κομμάτων που να μπορεί να συγκεντρώσει 151 έδρες.
Σε μια τέτοια περίπτωση, το ΠΑΣΟΚ θα βρεθεί μπροστά σε ένα πραγματικό πολιτικό δίλημμα. Θα πρέπει είτε να επιμείνει στο «όχι» σε οποιαδήποτε συνεργασία με τη ΝΔ, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης, είτε να επανεξετάσει τη στάση του υπό το βάρος του εκλογικού αποτελέσματος.
Σε κάθε περίπτωση, αν οι σημερινές δημοσκοπικές τάσεις επιβεβαιωθούν, η πρώτη θέση της ΝΔ σε συνδυασμό με το μπόνους εδρών δημιουργεί μια εντελώς διαφορετική κοινοβουλευτική πραγματικότητα από εκείνη που περιγράφουν τα σενάρια περί συγκρότησης ενός μεγάλου αντι-ΝΔ μετώπου. Και βέβαια -θυμίζουμε ότι- μια κυβέρνηση συνεργασίας χρειάζεται στοιχειώδης πολιτική και προγραμματική συνεννόηση. Στην προκειμένη περίπτωση θα έπρεπε να βρεθούν κάτω από την ίδια κυβερνητική στέγη κόμματα που διαφωνούν σε κρίσιμα ζητήματα, συγκρούονται μεταξύ τους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, διεκδικούν το ίδιο ακριβώς πολιτικό ακροατήριο.