Ένα ιδιωτικό fund ύψους 300 δισ. δολαρίων, που έχει σχεδιαστεί για να πυροδοτήσει επενδύσεις στο Ιράν, περιγράφεται στη συμφωνία-πλαίσιο ΗΠΑ–Ιράν, ενώ πάνω από το ήμισυ αυτού του ποσού έχει ήδη δεσμευτεί, σύμφωνα με πηγή με άμεση γνώση της συμφωνίας που μίλησε στο Reuters.
Το fund έχει σχεδιαστεί ώστε να δώσει και στις δύο πλευρές οικονομικό κίνητρο για την ολοκλήρωση μιας τελικής συμφωνίας, ανέφερε η πηγή, η οποία μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας επειδή το σχέδιο δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επίσημα, καθώς η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη προετοιμάζονται να το υπογράψουν την Παρασκευή.
Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν την Κυριακή ότι συμφώνησαν σε ένα πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου τους, ο οποίος ξεκίνησε όταν οι δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, για τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού του Ιράν και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μιας βασικής οδού εφοδιασμού για το παγκόσμιο πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Το νέο fund είναι ένα ιδιωτικό επενδυτικό όχημα, όχι πρόγραμμα ανοικοδόμησης ή αποζημιώσεων και δεν θα περιλαμβάνει κρατικά χρήματα ή επιχορηγήσεις, σύμφωνα με την πηγή, η οποία πρόσθεσε ότι εταιρείες από τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν συμφωνήσει να συμμετάσχουν χρηματοδοτικά.
Οι δεσμευμένες επενδύσεις καλύπτουν τομείς όπως η ενέργεια, η εφοδιαστική αλυσίδα, η μεταποίηση και οι μεταφορές, ανέφερε η πηγή.
Ένας ανώτερος ιρανικός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη αρχικά ζητούσε 400 δισ. δολάρια ως αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές από τις ΗΠΑ, αλλά η Ουάσινγκτον είχε απαντήσει ότι δεν θα τα καταβάλει.
Στη συνέχεια προέκυψε η ιδέα του fund.
Ο μηχανισμός προβλέπει ότι οι χώρες της περιοχής θα συνεισφέρουν με διάφορους τρόπους, ανέφερε η ιρανική πηγή. Αυτοί περιλαμβάνουν τη διασφάλιση δανείων, τη δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή την άμεση χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης εγκαταστάσεων που υπέστησαν ζημιές στον πόλεμο, όπως το βιομηχανικό συγκρότημα Mobarakeh Steel, διυλιστήρια, αεροδρόμια και ευρύτερα υποδομές που επλήγησαν από τη σύγκρουση.
Το Ιράν, μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής, δεν έχει προσελκύσει σχεδόν καμία σημαντική άμεση ξένη επένδυση τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, καθώς έχει αποκλειστεί από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές λόγω διαδοχικών κυμάτων αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων.
Η χώρα διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα φυσικού αερίου στον κόσμο και τα τέταρτα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου.
Επίσης διαθέτει έναν νέο, μορφωμένο πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων ανθρώπων, μια διαφοροποιημένη βιομηχανική βάση και σημαντικό ανεκμετάλλευτο δυναμικό σε τομείς που κυμαίνονται από τα πετροχημικά και τα ορυχεία έως τον τουρισμό και τη γεωργία.
Το επενδυτικό fund είναι εντελώς ξεχωριστό από μια παράλληλη διαπραγματευτική διαδικασία για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που είναι δεσμευμένα στο εξωτερικό, ανέφερε η πηγή, περιγράφοντας τα δύο ως διακριτούς χρηματοοικονομικούς μηχανισμούς με διαφορετικούς σκοπούς και χρονοδιαγράμματα.
Το fund δεν θα δημιουργηθεί ούτε θα τεθεί σε λειτουργία μέχρι να επιτευχθεί μια τελική και ικανοποιητική συμφωνία. Το μνημόνιο κατανόησης, όταν υπογραφεί, αποσκοπεί στο να οργανώσει τη διαδικασία για τις επόμενες 60 ημέρες.
“Θα δημιουργηθεί μόνο όταν υπογραφεί η τελική συμφωνία”, είπε η πηγή. “Κατά τη διάρκεια αυτών των 60 ημερών, οι διαχειριστές του fund θα συνεργαστούν με Ιρανούς και επενδυτές για να σχεδιάσουν και να καθορίσουν έργα”.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου παρέπεμψε σε συνέντευξη του αντιπροέδρου Τζέι ντι Βανς στο CBS τη Δευτέρα, στην οποία είπε ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης 300 δισ. δολαρίων, υποστηριζόμενο από χώρες του Κόλπου, εφόσον συμμορφωθεί με μια συμφωνία με την Ουάσινγκτον, συμπεριλαμβανομένης της διάλυσης του πυρηνικού του προγράμματος, της εξάλειψης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού και της αποδοχής ενός αυστηρού καθεστώτος επιθεωρήσεων και επιβολής.
Η πηγή δεν θέλησε να αποκαλύψει πώς θα διοικείται το fund ή από ποιους, σημειώνοντας ότι κρίσιμες λεπτομέρειες παραμένουν ακόμη υπό διαμόρφωση.
Η πηγή ανέφερε εταιρείες από τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, τη Σιγκαπούρη, τη Μαλαισία και τις Ηνωμένες Πολιτείες μεταξύ όσων έχουν δεσμευτεί να συμμετάσχουν, αλλά δεν έδωσε πλήρη λίστα.
Το 60ήμερο μνημόνιο αποτελεί πλαίσιο και όχι τελική συμφωνία, και οι διαπραγματευτές ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να εργαστούν σε πολλαπλά επίπεδα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, που καλύπτουν πυρηνικά ζητήματα, κυρώσεις και περιφερειακή ασφάλεια.