«Υπάρχουν άνθρωποι που η ζωή τους είναι τόσο δεμένη με μια υπόθεση μεγαλύτερη από τους ίδιους, που, όταν φεύγουν, νιώθεις πως αποχαιρετάς ένα κομμάτι της ίδιας της Ιστορίας», είπε ο Δημήτρης Κουτσούμπας.
Μια κόκκινη σημαία πάνω στο φέρετρο, ένας «Ριζοσπάστης» και δύο τριαντάφυλλα. Ηπειρώτικο κλαρίνο, ο ύμνος της ΚΝΕ, επαναστατικά τραγούδια και, στο τέλος, η «Γερακίνα» του Βασίλη Τσιτσάνη.
Έτσι αποχαιρέτησαν χθες, Τρίτη (15/9) σύντροφοι, φίλοι και άνθρωποι που διασταυρώθηκαν μαζί του στη μακρά πολιτική της διαδρομής του Σπύρο Χαλβατζή, στο προαύλιο του ΣΦΕΑ, έναν χώρο που μόνο τυχαία δεν επιλέχθηκε για το τελευταίο «αντίο» σε έναν άνθρωπο που γνώρισε. τις φυλακές, τις εξορίες και τις διώξεις.
Όχι από τα βιβλία…
Γύρω από το φέρετρο, σκεπασμένο με τη σημαία του ΚΚΕ, στάθηκαν σε τιμητική φρουρά μέλη του Πολιτικού Γραφείου και της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ, παλιοί σύντροφοι και συναγωνιστές του Σπύρου Χαλβατζή.
Το προαύλιο του ΣΦΕΑ γέμισε από νωρίς με κόσμο. Εκεί ήταν το σύνολο του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ, η πολυμελής αντιπροσωπεία της Κεντρικής Επιτροπής, οι βουλευτές του κόμματος, τα στελέχη της ΚΝΕ και οι δήμαρχοι που έχουν εκλεγεί με τη «Λαϊκή Συσπείρωση». Επικεφαλής ήταν ο Δημήτρης Κουτσούμπας, ενώ η παρούσα ήταν και αντιπροσωπεία του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ με τη γραμματέα του, Θοδωρή Κωτσαντή.
Το «παρών» έδωσαν και άνθρωποι από διαφορετικές πολιτικές, όμως, πολλές από τις οποίες είχαν κοινές αφετηρίες. Ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας, η Ζωή Κωνσταντοπούλου, ο Σωκράτης Φάμελλος, η Ρένα Δούρου, ο Αλέξης Χαρίτσης, ο Νίκος Βούτσης, ο Κώστας Λαλιώτης, ο Απόστολος Κακλαμάνης, ο Παναγιώτης η Ναφαζιάνη, Βαλαβάνη, η Σία Αναγνωστοπούλου, ο Νίκος Παππάς, ο Στέφανος Τζουμάκας, ο Νίκος Τόσκας, ο Πάνος Ρήγας, ο Νίκος Χουντής, ο Δημήτρης Στρατούλης και ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας ήταν μεταξύ εκείνων που βρέθηκαν στην τελετή.
Εκεί ήταν επίσης ο πρέσβης της Κούβας στην Ελλάδα, ο Aramis Fuente Hernandez, και ο Γιώργος Κουκουμάς από το ΑΚΕΛ, ενώ διαβάστηκε συλλογικό μήνυμα από το Κουβανικό Ινστιτούτο Φιλίας των Λαών.
Ξεχωριστή ήταν και η παρουσία ανθρώπων του πολιτισμού. Όπως αναφέρει ο 902.gr , ανάμεσα στον κόσμο βρίσκονταν ο Γιώργος και η Άννα Νταλάρα, ο Παντελής Θαλασσινός, ο Χρήστος Λεοντής, ο Γιώργος Μεράντζας, η Ελένη Γερασιμίδου, ο Αντώνης Ξένος, ο Παύλος Ορκόπουλος, η Αιμιλία Υψηλάντη, η Μαρία Φάμπα και άλλοι άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών.
Παρόντες ήταν ακόμη πανεπιστημιακοί, συνδικαλιστές και δημοσιογράφοι, μεταξύ των οποίων ο Γιάννης Μηλιός και ο Παύλος Τσίμας.
Δεν ήταν, όμως, μόνο τα γνωστά πρόσωπα. Σύντροφοι πολλών δεκαετιών, νεότερα μέλη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, άνθρωποι που είχαν συναντήσει τον Σπύρο Χαλβατζή στις πολιτικές και κοινωνικές μάχες μιας ολόκληρης ζωής, αλλά και απλοί κόσμοι βρέθηκαν στο ΣΦΕΑ για τον τελευταίο αποχαιρετισμό.
Λίγο πριν ολοκληρωθεί η τελετή, οι κόκκινες σημαίες σηκώθηκαν ψηλά και ακούστηκαν τα συνθήματα «Ούτε σε εξορίες, ούτε σε φυλακές, ποτέ τους δεν λύγισαν οι κομμουνιστές» και «Ένας αιώνας αγώνας και θυσία, το ΚΚΕ στην πρωτοπορία». Από τα ηχεία ακουγόταν το «Της γερακίνας γιος» του Βασίλη Τσιτσάνη.
«Όταν φεύγουν, νιώθεις πως αποχαιρετάς ένα κομμάτι της Ιστορίας»
Τον επίσημο εκ μέρους της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ εκφώνησε ο Δημήτρης Κουτσούμπας, επιλέγοντας να μιλήσει όχι μόνο για την πολιτική διαδρομή του Σπύρου Χαλβατζή, αλλά και για τον άνθρωπο πίσω από αυτή.
«Υπάρχουν άνθρωποι που η ζωή τους είναι τόσο δεμένη με μια υπόθεση μεγαλύτερη από τους ίδιους, που, όταν φεύγουν, νιώθεις πως αποχαιρετάς ένα κομμάτι της ίδιας της Ιστορίας», είπε απευθυνόμενος στον παλιό του σύντροφο.
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας αναφέρθηκε στα παιδικά χρόνια του Χαλβατζή και στην οικογένεια αγωνιστών από την οποία προερχόταν. Στον πατέρα του, μαχητή του ΕΛΑΣ που γνώρισε τη Μακρόνησο και την εξορία, και στη μητέρα του, επίσης μαχήτρια του ΕΛΑΣ και μέλος του ΚΚΕ.
Θύμισε την πρώτη πολιτική της δράσης στην Καστοριά, τη Νεολαία της ΕΔΑ και αργότερα τη Νεολαία Λαμπράκη, αλλά και την πρώτη σύλληψή του μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967. Ακολούθησαν η Γυάρος, το Λακκί της Λέρου, ο Ωρωπός και ξανά η Γυάρος.
Μίλησε ακόμη για την ένταξη του στην ΚΝΕ, την παρανομία και τη δεύτερη σύλληψή του, μία εβδομάδα μετά την εξήγηση του Πολυτεχνείου, αλλά και για τις δεκαετίες που ακολούθησαν, στις οποίες ο Σπύρος Χαλβατζής βρέθηκε σε κορυφαίες θέσεις στο κόμμα.
«Η ζωή ενός κομμουνιστή δεν μετριέται μόνο με τα χρόνια. Μετριέται με τις μάχες που έδωσαν. Με τις φορές που άντεξε όταν ήταν πιο εύκολο να λυγίσει, να φυγομαχήσει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ΓΓ του ΚΚΕ.
Από την πλευρά της ΚΝΕ τον Σπύρο Χαλβατζή αποχαιρέτησε ο γραμματέας του Κεντρικού Συμβουλίου Θοδωρής Κωτσαντής, ενώ λόγια αποχαιρετισμού είπαν ακόμη ο Νίκος Τριανταφύλλου από τον ΣΦΕΑ, ο γιος του Αλέκος Χαλβατζής, η κουμπάρα του Αιμιλία Καραλή, ο Άγγελος Χάγιος, η Νάντια Βαλαβάνη και ο Νίκος Κιάος.
Ο τελευταίος αποχαιρετισμός είχε, τελικά, πολλά από εκείνα που χαρακτήρισαν και τη ζωή του Σπύρου Χαλβατζή: παλιούς και νέους συντρόφους, ανθρώπους διαφορετικών πολιτικών διαδρομών, κόκκινες σημαίες, τραγούδια, μνήμες από εξορίες και φυλακές και μια πολιτική διαδρομή. περισσοτέρων από έξι δεκαετιών.
Και ένα ηπειρώτικο κλαρίνο δεν παίζει για το τελευταίο ταξίδι.