Ομοσπονδιακός δικαστής στις ΗΠΑ απέρριψε την Τετάρτη το ποινικό κατηγορητήριο του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης κατά της Halkbank, αφού η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ κατέληξε σε συμφωνία με την τουρκική κρατική τράπεζα, τερματίζοντας μια δίωξη που είχε ασκηθεί το 2019.
Την απόφαση έλαβε ο ομοσπονδιακός δικαστής του Μανχάταν Richard Berman.
Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο, υποσχόταν να άρει μια μακροχρόνια πηγή έντασης στις σχέσεις μεταξύ των συμμάχων στο ΝΑΤΟ, Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών. Η ανακοίνωση του διακανονισμού οδήγησε σε άλμα της μετοχής της Halkbank στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Η Halkbank είχε κατηγορηθεί κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ ότι βοήθησε το Ιράν να παρακάμψει τις αμερικανικές οικονομικές κυρώσεις. Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είχε χαρακτηρίσει τότε την υπόθεση παράνομη και “άσχημη”. Ωστόσο, οι δύο χώρες διανύουν πλέον την καλύτερη περίοδο στις σχέσεις τους εδώ και δεκαετίες μετά την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία πέρυσι.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ δήλωσε ότι η απόσυρση της δίωξης θα εξυπηρετήσει τα αμερικανικά συμφέροντα στον περιορισμό της στήριξης προς το Ιράν. Η συμφωνία απαγορεύει στη Halkbank να συμμετέχει σε συναλλαγές που ωφελούν το Ιράν και απαιτεί τον διορισμό επιτηρητή για τον έλεγχο της συμμόρφωσης της τράπεζας με τις κυρώσεις και τους κανόνες κατά του ξεπλύματος χρήματος.
Η συμφωνία δεν προβλέπει καταβολή χρημάτων και η τράπεζα δεν παραδέχθηκε ποινική ευθύνη. Η Halkbank είχε δηλώσει αθώα στις κατηγορίες.
Μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, ο δικαστής “πάγωσε” την υπόθεση για 90 ημέρες ώστε η Halkbank να αποδείξει ότι συμμορφώνεται με τους όρους της συμφωνίας. Η τράπεζα ανέθεσε στην Ernst & Young να εξετάσει τις πολιτικές συμμόρφωσής της.
Η υπόθεση ακολούθησε μακρά και περίπλοκη πορεία στα αμερικανικά δικαστήρια. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ είχε αφήσει σε ισχύ τον περασμένο Οκτώβριο απόφαση κατώτερου δικαστηρίου που επέτρεπε τη συνέχιση της δίωξης. Η Halkbank υποστήριζε ότι, ως κρατική τουρκική οντότητα, θα έπρεπε να διαθέτει ασυλία έναντι νομικών ενεργειών σε δικαστήρια άλλης χώρας.
Ο διακανονισμός ανακοινώθηκε μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν τον Φεβρουάριο.
Οι Αμερικανοί εισαγγελείς είχαν κατηγορήσει τη Halkbank ότι μετέφερε κρυφά 20 δισ. δολάρια δεσμευμένων κεφαλαίων, μετατρέποντας έσοδα από πετρέλαιο σε χρυσό και μετρητά προς όφελος ιρανικών συμφερόντων, ενώ παρουσίαζε ψευδή έγγραφα για αποστολές τροφίμων ώστε να δικαιολογεί τις μεταφορές χρημάτων από πωλήσεις πετρελαίου.
Μετά τη συνάντηση Ερντογάν και Τραμπ πέρυσι, ο Τούρκος πρόεδρος εξέφρασε την ελπίδα για επίλυση της υπόθεσης Halkbank. Ο Ερντογάν είχε δηλώσει τον Οκτώβριο ότι ο Τραμπ του είπε, τόσο κατά τη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο όσο και σε μεταγενέστερη τηλεφωνική επικοινωνία, πως “το πρόβλημα της Halkbank έχει τελειώσει για εμάς”.