Στο όριο για την απώλεια της επενδυτικής βαθμίδας βρίσκεται η Ρουμανία, καθώς η παρατεταμένη πολιτική κρίση θέτει σε κίνδυνο την αξιοπιστία της δημοσιονομικής πολιτικής της χώρας, σύμφωνα με αναλύτρια της Fitch Ratings.
Η δυνατότητα της κυβέρνησης να περιορίσει περαιτέρω το δημοσιονομικό έλλειμμα και να παρουσιάσει ένα αξιόπιστο δημοσιονομικό σχέδιο θα είναι καθοριστική για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ρουμανίας το επόμενο διάστημα, δήλωσε στο Bloomberg η Μαλγκορζάτα Κρζίβιτσκα, αναλύτρια της Fitch. Ο οίκος έχει προγραμματίσει την επόμενη αξιολόγηση της Ρουμανίας για τον Ιανουάριο του 2027.
Η Ρουμανία απέφυγε οριακά την υποβάθμιση στην κατηγορία “junk” πριν από δύο μήνες. Έκτοτε, οι προσπάθειες για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης με σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία έχουν αποτύχει, αυξάνοντας το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.
“Όσο περισσότερο παρατείνεται η κρίση χωρίς μια λειτουργική κυβέρνηση, τόσο περισσότερα ερωτήματα εγείρονται σχετικά με τη δημοσιονομική προβλεψιμότητα και την ικανότητα να υλοποιηθεί η αναγκαία προσαρμογή”, δήλωσε η Κρζίβιτσκα.
Ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νίκουσoρ Νταν πρότεινε την Πέμπτη τον ευρωβουλευτή Ζίγκφριντ Μουρεσάν για την πρωθυπουργία, ωστόσο οι πιθανότητες να εξασφαλίσει ψήφο εμπιστοσύνης από ένα ιδιαίτερα κατακερματισμένο κοινοβούλιο εμφανίζονται περιορισμένες. Το μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο, οι Σοσιαλδημοκράτες, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι δεν πρόκειται να τον στηρίξει.
Ο Μουρεσάν έχει στη διάθεσή του 10 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση και να ζητήσει την έγκριση του κοινοβουλίου. Μια νέα αποτυχία σχηματισμού κυβέρνησης θα έφερνε τη Ρουμανία πιο κοντά σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές, παρατείνοντας την αβεβαιότητα και αυξάνοντας τους κινδύνους για τον προϋπολογισμό και την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας.
Στο χαμηλότερο επίπεδο της επενδυτικής βαθμίδας
Στα τέλη Ιουλίου, η Fitch διατήρησε την αξιολόγηση της Ρουμανίας στο BBB-, το χαμηλότερο επίπεδο της επενδυτικής βαθμίδας, διατηρώντας παράλληλα αρνητική προοπτική (negative outlook). Η απόφαση ελήφθη αφού η ρουμανική κυβέρνηση προσέφυγε κατά της αρχικής αξιολόγησης του οίκου.
Η Κρζίβιτσκα προειδοποίησε ότι ο πήχης για τη διατήρηση της αξιολόγησης ανεβαίνει κάθε εβδομάδα που συνεχίζεται η πολιτική κρίση, η οποία ξεκίνησε μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ίλιε Μπολοτζάν τον Μάιο. Ο ίδιος παραμένει στην πρωθυπουργία με περιορισμένες αρμοδιότητες έως ότου βρεθεί διάδοχος.
“Αυτό που υποτίθεται ότι θα ήταν μια σχετικά σύντομη αλλαγή κυβέρνησης μετά την κατάρρευση την άνοιξη έχει παραταθεί πολύ μέσα στο καλοκαίρι. Και τώρα έχουμε περάσει τα μέσα Σεπτεμβρίου και εξακολουθούμε να μην έχουμε λύση”, σημείωσε.
Και οι άλλοι μεγάλοι οίκοι αξιολόγησης παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Η S&P Global αναμένεται να επανεξετάσει την αξιολόγηση της Ρουμανίας στις αρχές Οκτωβρίου, ενώ η Moody’s Investors Service έχει διατηρήσει την αξιολόγηση Baa3 με αρνητική προοπτική.
Πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή
Σύμφωνα με τη Fitch, η Ρουμανία χρειάζεται πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή περίπου 1,5 ποσοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ, προκειμένου να σταθεροποιήσει μεσοπρόθεσμα την αύξηση του δημόσιου χρέους.
Ο οίκος εκτιμά ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ρουμανίας θα διαμορφωθεί το 2026 στο 5,9% του ΑΕΠ, έναντι στόχου της κυβέρνησης για 6,2%. Το έλλειμμα έχει μειωθεί από το 9,3% του ΑΕΠ το 2024, ωστόσο η κατάρτιση του προϋπολογισμού για το 2027 και η παρουσίαση ενός αξιόπιστου σχεδίου για την επιστροφή στο όριο του 3% θεωρούνται κρίσιμες προϋποθέσεις για την αποφυγή υποβάθμισης.
Η βελτίωση της φορολογικής είσπραξης αποτελεί, σύμφωνα με την Κρζίβιτσκα, ένα από τα βασικά εργαλεία για τη μείωση του ελλείμματος τα επόμενα χρόνια, καθώς τα περιθώρια περικοπών στις δαπάνες είναι περιορισμένα μετά τα μέτρα δημοσιονομικής λιτότητας που έχουν ήδη εφαρμοστεί.
Το υψηλότερο κόστος δανεισμού στην ΕΕ
Η αδύναμη οικονομική ανάπτυξη αποτελεί επίσης παράγοντα ανησυχίας για τη Fitch, καθώς η οικονομία των περίπου 430 δισ. δολαρίων δυσκολεύεται να εξέλθει από την ύφεση και να περιορίσει τον υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Fitch εκτιμά ότι η ρουμανική οικονομία θα συρρικνωθεί ελαφρά το 2026, ενώ προβλέπει ανάκαμψη το 2027, αν και με ρυθμούς αισθητά χαμηλότερους από εκείνους πριν από την πανδημία.
Η Κρζίβιτσκα απέρριψε την άποψη ότι η ενίσχυση της ανάπτυξης θα μπορούσε να υποκαταστήσει τη δημοσιονομική εξυγίανση, σημειώνοντας ότι τα οφέλη από την υψηλότερη ανάπτυξη θα ήταν περιορισμένα σε σχέση με το μέγεθος της απαιτούμενης προσαρμογής.
Οι αγορές ήδη αντιμετωπίζουν τα ρουμανικά ομόλογα σαν να πρόκειται για χρεόγραφα χώρας με αξιολόγηση “junk”, με αποτέλεσμα η Ρουμανία να καταβάλλει το υψηλότερο κόστος δανεισμού μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
Ωστόσο, η ευρύτερη αντίδραση των αγορών στην τρέχουσα πολιτική κρίση παραμένει μέχρι στιγμής “σχετικά ήπια”, σύμφωνα με την Κρζίβιτσκα. Σε αυτό έχουν συμβάλει, μεταξύ άλλων, η καλύτερη δημοσιονομική εικόνα της χώρας φέτος και η εισροή ευρωπαϊκών κονδυλίων, τα οποία λειτουργούν ως “δίχτυ ασφαλείας” και επιτρέπουν στη Ρουμανία να συνεχίζει να έχει πρόσβαση στις αγορές παρά τις πιέσεις.