Οι πρώτες σημαντικές αλλαγές που ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve), Κέβιν Γουόρς, δείχνουν προς μια ήσυχη επανάσταση, καθώς συγκροτήθηκαν ομάδες εργασίας για να επανεξετάσουν ουσιαστικά τα πάντα σχετικά με τον τρόπο άσκησης της νομισματικής πολιτικής και τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για τη διαμόρφωσή της.
Μετά την πρώτη του συνεδρίαση ως επικεφαλής την Τετάρτη, ο Γουόρς παρουσίασε το σχέδιο — μια εκτεταμένη και φιλόδοξη πρωτοβουλία που περιλαμβάνει πέντε ομάδες εργασίας, οι οποίες θα αξιοποιήσουν πόρους και ειδικούς τόσο από τη Fed όσο και από εξωτερικούς φορείς.
Οι αναθεωρήσεις συνιστούν μια συνολική εξέταση όλων των τομέων που καθορίζουν τη σύγχρονη νομισματική πολιτική. Κανένας πρόεδρος της Fed στη σύγχρονη ιστορία δεν έχει ξεκινήσει ένα εγχείρημα αντίστοιχης φιλοδοξίας.
Έργο τους θα είναι να εξετάσουν τις επικοινωνιακές πρακτικές, τα δεδομένα που χρησιμοποιεί η Fed για τη μέτρηση της οικονομίας, τις απόψεις για τον πληθωρισμό και τα αίτιά του, τις επιπτώσεις τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και το μέγεθος και τη σύνθεση του ισολογισμού της Fed ύψους 6,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και τις πιθανές οδούς για τη μείωση αυτών των διακρατήσεων.
“Οι ομάδες εργασίας θα ξεκινήσουν από τις θεμελιώδεις αρχές, θα θέσουν δύσκολα ερωτήματα, θα εξετάσουν τις τρέχουσες πρακτικές, θα αξιολογήσουν εναλλακτικές λύσεις και τελικά θα προτείνουν επόμενα βήματα προς εξέταση από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής”, δήλωσε ο Γουόρς, σύμφωνα με το CNBC.
“Κάθε ομάδα εργασίας θα υπηρετεί έναν στόχο που μοιραζόμαστε όλοι στο σύστημα, όλοι όσοι κάθονταν γύρω από εκείνο το τραπέζι τις τελευταίες ημέρες: μια Ομοσπονδιακή Τράπεζα που βλέπει καθαρά την αποστολή της, είναι κατάλληλη για τον σκοπό της και επικεντρωμένη στο μέλλον”, πρόσθεσε.
Γιατί η Fed του Γουόρς βλέπει αυξήσεις επιτοκίων
Κατά την ανακοίνωση των ομάδων εργασίας, ο Γουόρς ήταν κατηγορηματικός και προσεκτικός στις διατυπώσεις του. Ωστόσο, απουσίαζε η σκληρή ρητορική που είχε χρησιμοποιήσει τον τελευταίο χρόνο για να επικρίνει την κεντρική τράπεζα.
Τον περασμένο Ιούλιο, σε συνέντευξή του στο CNBC ενώ διεκδικούσε τη θέση, ο Γουόρς είχε ζητήσει “αλλαγή καθεστώτος” στη Fed και είχε αναφερθεί σε “έλλειμμα αξιοπιστίας” που, κατά την άποψή του, είχε δημιουργηθεί από τους “εν ενεργεία” αξιωματούχους του ιδρύματος.
Στη θέση αυτών των επικρίσεων βρέθηκαν τώρα σχόλια για το πόσο “απίστευτα εντυπωσιασμένος” είναι από όσα έχει δει στις πρώτες εβδομάδες της θητείας του και ότι η συνεδρίαση “αντιπροσώπευσε τις καλύτερες παραδόσεις της Fed”.
Αυτό που αρχικά έμοιαζε με πιθανό κλίμα έντασης στο εσωτερικό του οργανισμού μετατράπηκε γρήγορα σε κλίμα συνεργασίας, καθώς ο Γουόρς επιδιώκει να υλοποιήσει μια θεμελιώδη επανεξέταση του τρόπου λειτουργίας της Fed.
“Αυτό που βλέπουμε είναι αλλαγή καθεστώτος, αλλά με βελούδινο γάντι”, δήλωσε ο Σκοτ Κλέμονς, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της Brown Brothers Harriman.
“Οι ομάδες εργασίας πρόκειται ουσιαστικά να επανεξετάσουν και πιθανώς να αναθεωρήσουν όλες τις λειτουργικές πτυχές των πρακτικών της Fed, από την επικοινωνία και τις πηγές δεδομένων μέχρι τον τρόπο προσέγγισης του ισολογισμού και το πλαίσιο για τον πληθωρισμό. Υπάρχει σημαντική δυνατότητα για αλλαγή καθεστώτος εκεί”.
Η απόφαση του Γουόρς να υιοθετήσει πιο θετικό τόνο δεν αποτέλεσε έκπληξη για τους βετεράνους της Fed, αρκετοί από τους οποίους εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην πορεία που χάραξε ο νέος πρόεδρος.
“Όσοι έχουν υπηρετήσει στη Fed γνωρίζουν ότι οι αλλαγές επιτυγχάνονται ακριβώς με αυτόν τον τρόπο: μέσω της δημιουργίας ομάδων εργασίας που οικοδομούν συναίνεση”, δήλωσε ο πρώην αντιπρόεδρος της κεντρικής τράπεζας, Ρότζερ Φέργκιουσον.
“Υπάρχουν ορισμένα πράγματα που μπορούν να καταργηθούν και αυτό θα ήταν χρήσιμο, ενώ σε άλλα ίσως χρειαστεί να κινηθεί με προσοχή”.
Η πρώην πρόεδρος της Fed του Κλίβελαντ, Λορέτα Μέστερ, συμμετείχε σε υποεπιτροπή επικοινωνίας κατά τη θητεία της, η οποία διήρκεσε από το 2014 έως το 2024, στο πλαίσιο μιας σχεδόν 40χρονης καριέρας στην κεντρική τράπεζα.
Είναι εξοικειωμένη με προηγούμενες προσπάθειες αλλαγών στη Fed, οι οποίες ίσως δεν ήταν τόσο θεσμοθετημένες όσο η προσέγγιση που ακολουθεί τώρα ο Γουόρς.
“Όλα όσα εξετάζει είναι ζητήματα που η Fed έχει ήδη μελετήσει στο παρελθόν. Όμως οργανώνει τη δουλειά και πιστεύω ότι θέτει πιο γρήγορο χρονοδιάγραμμα από αυτό που συνήθως ακολουθεί η Fed σε παρόμοια έργα”, είπε η Μέστερ.
“Επομένως θεωρώ ότι αξίζει να μελετηθούν όλα αυτά. Φυσικά, μένει να δούμε ποιες θα είναι οι προτάσεις και ποιες αλλαγές θα θελήσει τελικά να εφαρμόσει”.
Ένας από τους πιο ορατούς τομείς στους οποίους ο Γουόρς έχει ήδη προχωρήσει σε αλλαγές είναι η επικοινωνία.
Η ανακοίνωση μετά τη συνεδρίαση εγκατέλειψε μεγάλο μέρος της τυποποιημένης γλώσσας των προηγούμενων ανακοινώσεων και περιορίστηκε σε μια λιτή παρουσίαση της απόφασης της επιτροπής και της εκτίμησής της για τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες.
Ως προς τη δομή, η ανακοίνωση ξεκινούσε με την ίδια την απόφαση για τα επιτόκια — τα οποία παρέμειναν αμετάβλητα, όπως αναμενόταν — θυμίζοντας τον τρόπο με τον οποίο η Fed συνέτασσε τις ανακοινώσεις της πριν από τον Μάρτιο του 2009.
Από την εποχή της χρηματοπιστωτικής κρίσης και μετά, οι ανακοινώσεις ξεκινούσαν με αξιολόγηση της κατάστασης της οικονομίας.
Η Μέστερ δήλωσε ότι δεν έχει καμία αντίρρηση στην επιστροφή στο παλαιότερο πρότυπο. Ωστόσο, σημείωσε ότι η ανακοίνωση αυτής της εβδομάδας αφαίρεσε επίσης τη λεγόμενη “καθοδήγηση για το μέλλον” (forward guidance), κάτι που, κατά την άποψή της, ίσως χρειαστεί να αντικατασταθεί με περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη “συνάρτηση αντίδρασης” της Fed — δηλαδή το πλαίσιο που εξηγεί πώς και γιατί η Fed προσαρμόζει τη στάση της ανάλογα με τις οικονομικές εξελίξεις.
“Μου αρέσει το γεγονός ότι ξεφορτώθηκαν μεγάλο μέρος της τυποποιημένης γλώσσας που πλέον δεν εξυπηρετούσε κανέναν σκοπό”, είπε.
Η Μέστερ πρόσθεσε ότι η Fed αντιμετώπιζε επί χρόνια ένα “πρόβλημα Hotel California”.
“Μόλις μια φράση ή μια πρόταση έμπαινε στην ανακοίνωση, ήταν πολύ δύσκολο να αφαιρεθεί. Άρα αυτή η εκκαθάριση ήταν αναγκαία”, ανέφερε.
Μεταξύ των άλλων θεμάτων που ενδέχεται να εξεταστούν είναι η κατάργηση του λεγόμενου “dot plot” — των προβλέψεων επιτοκίων από τα μεμονωμένα μέλη της FOMC — καθώς και πιθανές αλλαγές στις συνεντεύξεις Τύπου που δίνουν οι πρόεδροι της Fed τα τελευταία 15 χρόνια.
Άλλοι τομείς μεταρρυθμίσεων
Οι ομάδες εργασίας θα εξετάσουν ένα ευρύ φάσμα λειτουργιών της Fed. Όσον αφορά τον ισολογισμό, ο Γουόρς έχει εδώ και καιρό εκφράσει αντιρρήσεις για τη μεγάλη παρουσία της Fed στις αγορές ομολόγων, η οποία διογκώθηκε μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και ξανά κατά την πανδημία Covid το 2020.
Θα εξεταστεί επίσης ο τρόπος με τον οποίο η Fed μετρά τον πληθωρισμό, μετά από μια πενταετία κατά την οποία αυτός παρέμεινε πάνω από τον στόχο της, ακολουθώντας την εσφαλμένη εκτίμηση ότι ήταν “παροδικός” το 2021 και το 2022.
Η τεχνητή νοημοσύνη και οι επιπτώσεις της θα αποτελέσουν επίσης αντικείμενο μελέτης, όπως και μια συνολική επανεξέταση των δεικτών που χρησιμοποιεί η Fed για την αξιολόγηση της οικονομίας, με έμφαση στην περαιτέρω αξιοποίηση δεδομένων και αναλυτικών εργαλείων.
Ο Ρικ Ρίντερ, επικεφαλής επενδύσεων σταθερού εισοδήματος της BlackRock και ένας από τους φιναλίστ για τη θέση που τελικά κατέλαβε ο Γουόρς, χαρακτήρισε την προσέγγιση του νέου προέδρου ως “μια νέα εποχή για τη νομισματική πολιτική στις Ηνωμένες Πολιτείες”.
“Η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην επίτευξη των στόχων της νομισματικής πολιτικής θα ενδυναμωθεί ακόμη περισσότερο μέσω μιας εντυπωσιακής εξέτασης σύνθετων ζητημάτων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά την οικονομία και τους στόχους της Fed στο μέλλον”, έγραψε ο Ρίντερ σε σημείωμά του μετά τη συνεδρίαση.
“Αυτή τη φορά τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ακούμε για διαφορετική φιλοσοφία, διαφορετικά εργαλεία και πιθανώς ένα πολύ διαφορετικό πνεύμα άσκησης πολιτικής”.
Ένας σημαντικός παράγοντας για την επιτυχία όλων αυτών είναι να δοθούν σαφείς κατευθύνσεις σχετικά με το τι θα καθορίζει τη νομισματική πολιτική στο μέλλον, πρόσθεσε η Μέστερ.
“Δεν χρειάζεται να είναι αριθμητικά καθορισμένο ούτε υπερβολικά αυστηρό, αλλά πρέπει να υπάρχει μια αίσθηση του τι ακριβώς παρακολουθούν και ποια στοιχεία θα τους πείσουν να κινηθούν προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση”, είπε.
“Πιστεύω ότι αυτό είναι κάτι που θέλουμε οι κεντρικοί τραπεζίτες μας να μπορούν να μας το εξηγούν. Διαφορετικά, η προσέγγιση γίνεται απλώς “εμπιστευτείτε με”, και το “εμπιστευτείτε με” δεν αποτελεί καλή επικοινωνία”.