Η Τουρκία επιδιώκει να εξασφαλίσει τη συγκατάθεση της Ρωσίας για τη μεταβίβαση των συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας που αγόρασε από τη Μόσχα σε τρίτη χώρα, σε μια προσπάθεια να ανοίξει ο δρόμος για την αγορά των αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F-35.
Η Άγκυρα προέβη στην προσέγγιση αυτή τις τελευταίες εβδομάδες, λίγους μόλις μήνες αφότου ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πρότεινε την επιστροφή των πυραυλικών συστημάτων S-400 στη Ρωσία — μια ιδέα που δεν βρήκε ιδιαίτερη ανταπόκριση, σύμφωνα με το Bloomberg, που επικαλείται Τούρκους αξιωματούχους, οι οποίοι ζήτησαν να μην κατονομαστούν.
Η παράδοση των S-400 σε τρίτη χώρα ενδέχεται επίσης να μην επιλύσει το ζήτημα, καθώς Αμερικανοί γερουσιαστές δήλωσαν αυτή την εβδομάδα σε δημοσιογράφους ότι μια τέτοια μεταβίβαση δεν θα αντιμετώπιζε τις ανησυχίες ασφαλείας.
Οι συνομιλίες με τη Ρωσία ξεκίνησαν πριν από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αυτή την εβδομάδα, όταν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται σύντομα να ανακαλέσει την απαγόρευση που είχε επιβάλει ο ίδιος στην πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία.
Η τελευταία πρόταση ακολούθησε την εισήγηση της Τουρκίας να διατηρήσει τους S-400, επιτρέποντας παράλληλα στις Ηνωμένες Πολιτείες να ασκούν εποπτεία στη λειτουργία τους, ώστε να καμφθούν οι ανησυχίες ότι τα δεδομένα που συλλέγονται από το σύστημα θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τις δυνατότητες χαμηλής παρατηρησιμότητας του μαχητικού πέμπτης γενιάς F-35. Η ιδέα αυτή δεν βρήκε ανταπόκριση από Αμερικανούς αξιωματούχους, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Επί του παρόντος, η Άγκυρα δεν χρησιμοποιεί το σύστημα, παρότι το διαθέτει στο οπλοστάσιό της, ανέφεραν Τούρκοι αξιωματούχοι.
Η Τουρκία αποκλείστηκε από την απόκτηση των προηγμένων μαχητικών μετά την παραλαβή των ρωσικών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας S-400 το 2019. Η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι η Άγκυρα πρέπει να εγκαταλείψει τους πυραύλους προτού μπορέσει να επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35.
Εάν η Ρωσία συμφωνήσει στο τουρκικό αίτημα, οι συστοιχίες S-400 που βρίσκονται στην Τουρκία θα μεταφερθούν αλλού, ανέφεραν οι αξιωματούχοι, χωρίς να αποκαλύψουν τον πιθανό προορισμό τους.
Η Ρωσία δεν έχει ακόμη απαντήσει στο αίτημα της Άγκυρας, πρόσθεσαν.
Το θέμα περιλαμβανόταν στην ατζέντα του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, όταν επισκέφθηκε τη ρωσική πόλη Καζάν τον Ιούνιο για να συναντήσει τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε την Παρασκευή στα ρωσικά μέσα ενημέρωσης ότι το ζήτημα είναι “εξαιρετικά ευαίσθητο”.
“Υπήρξαν επαφές με την τουρκική πλευρά για το θέμα αυτό και θα συνεχίσουμε αυτές τις επαφές”, ανέφερε, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τη φύση των συνομιλιών.
Τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας της Τουρκίας αρνήθηκαν να σχολιάσουν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θα επιτρέψει στην Τουρκία να αγοράσει τα μαχητικά αεροσκάφη F-35 της Lockheed Martin.
Η εγκατάλειψη του ρωσικού εξοπλισμού θα μπορούσε να βελτιώσει τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ανοίγοντας τον δρόμο για την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην τουρκική αμυντική βιομηχανία.
Η Τουρκία αγόρασε τους S-400 σε μια περίοδο αποξένωσης από τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, η οποία ξεκίνησε κατά την προεδρία του Μπαράκ Ομπάμα και επιδεινώθηκε μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ερντογάν το 2016. Εκείνη την περίοδο, η Τουρκία επιδίωκε επίσης να αγοράσει τα αμερικανικά αντιαεροπορικά συστήματα Patriot, αλλά υποστήριζε ότι η Ουάσιγκτον δεν είχε δεσμευθεί να ολοκληρώσει τη συμφωνία.
Η απογοήτευση αυτή αποτέλεσε μέρος της επιχειρηματολογίας της Άγκυρας για τη στροφή προς τη Ρωσία και την αγορά των S-400.
Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες απέκλεισαν την Άγκυρα από το πρόγραμμα των F-35, ενεργοποίησαν το 2020 τον νόμο Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA), προκειμένου να εμποδίσουν την τουρκική αμυντική βιομηχανία να αποκτήσει πρόσβαση σε άλλες ευαίσθητες τεχνολογίες.