Η Ρωσία έχει εντείνει την παρακολούθηση, τον εκφοβισμό και τα αντίποινα εναντίον των επικριτών της στο εξωτερικό από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της στην Ουκρανία το 2022, δήλωσε σήμερα εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ.
Η Ειδική Εισηγήτρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ρωσία είπε στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Γενεύη ότι η Ρωσία έχει καταστεί ένας από τους πιο ενεργούς δράστες “διακρατικής καταστολής”, μέσω αποπειρών δολοφονίας, επιθέσεων και δηλητηριάσεων.
“Πρόκειται για συνέχιση, εκτός των συνόρων της Ρωσίας, του ίδιου δομικού χορηγούμενου από το κράτος συστήματος καταστολής που έχω τεκμηριώσει στη εσωτερικό” ανέφερε σε δηλώσεις της η Μαριάνα Κατζάροβα, επικαλούμενη μια νέα έκθεση της που βασίζεται σε 400 τεκμηριωμένες υποθέσεις.
“Το να φύγει κανείς από τη Ρωσία δεν σημαίνει ότι αφήνει πίσω του τη ρωσική καταστολή”, πρόσθεσε. Σύμφωνα με την έκθεσή της, περίπου 650.000-900.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τη Ρωσία από το 2022.
Η διπλωματική αποστολή της Ρωσίας στη Γενεύη δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα του Reuters να σχολιάσει την έκθεση, αν και η Μόσχα έχει στο παρελθόν αρνηθεί τους ισχυρισμούς ότι προβαίνει σε εχθρικές ενέργειες σε ξένο έδαφος και έχει κατηγορήσει τη Δύση για εκστρατεία δυσφήμισης.
Σύμφωνα με την έκθεση, η οποία επικαλείται στοιχεία της κοινωνίας των πολιτών, τα περιστατικά “διακρατικής καταστολής” τριπλασιάστηκαν, από 29 κατά την περίοδο 2014-2021 σε 89 κατά την περίοδο 2022-2024.
Αν και η Ρωσία έχει μακρά ιστορία δολοφονιών και εκφοβισμού πέρα από τα σύνορά της –συμπεριλαμβανομένης της δολοφονίας του πρώην πράκτορα της KGB Αλεξάντερ Λιτβινένκο στο Λονδίνο το 2006–, η μέθοδος και η κλίμακα των επιθέσεων έχουν μετατοπιστεί από την ανοιχτή βία προς μυστικά, διοικητικά και ψηφιακά μέσα, όπως διαπίστωσε η Κατζάροβα
“Η καταστολή πλέον λειτουργεί μέσω ενταλμάτων σύλληψης, βάσεων δεδομένων, τραπεζών, ψηφιακών συστημάτων και διακομιστών μεσολάβησης — είναι φθηνότερη, επεκτάσιμη και σχεδιασμένη για να αποφεύγει την απόδοση ευθύνης”, δήλωσε η Κατζάροβα.
Αποκλεισμένοι τραπεζικοί λογαριασμοί
Η έκθεση εξηγεί πώς η Ρωσία καταχωρεί άτομα στον κατάλογο “τρομοκρατών και εξτρεμιστών” της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Χρηματοοικονομικής Εποπτείας (Rosfinmonitoring), γεγονός που προκαλεί ανησυχίες και τον αποκλεισμό τραπεζικών λογαριασμών σε ευρωπαϊκά και αμερικανικά τραπεζικά ιδρύματα.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι ρωσικές αρχές έχουν επίσης περιορίσει τις υπηρεσίες και την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων προς πολίτες που βρίσκονται στο εξωτερικό. Η έκθεση ανέφερε την περίπτωση της Έλενα Πουσκαριόβα, στην οποία η ρωσική πρεσβεία στον Καναδά αρνήθηκε να παράσχει προξενικές υπηρεσίες, επικαλούμενη “απειλή για την ασφάλεια”, αφού η ίδια είχε διαμαρτυρηθεί ζητώντας την απελευθέρωση του Αλεξέι Ναβάλνι και άλλων πολιτικών κρατουμένων.
Η Ρωσία είναι η χώρα που υποβάλλει πιο συχνά αιτήματα σύλληψης στην Ιντερπόλ, αν και περίπου το ήμισυ των υποθέσεων που αφορούσαν τη Ρωσία και οι οποίες εξετάστηκαν από το εποπτικό όργανο της Ιντερπόλ το 2024 δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές, ανέφερε η Κατζάροβα.
Στους στόχους περιλαμβάνονται μετανάστες που τάσσονται κατά του πολέμου, δημοσιογράφοι και μη κυβερνητικές οργανώσεις. Αν και οι επιθέσεις αυτές συμβαίνουν κυρίως στον Νότιο Καύκασο και στα κράτη της Κεντρικής Ασίας, τα τεκμηριωμένα περιστατικά έχουν αυξηθεί δραματικά στην Ευρώπη και πέραν αυτής, σύμφωνα με την έκθεση.