Με δύο παρεμβάσεις σχεδιάζει η κυβέρνηση να στηρίξει τα νοικοκυριά απέναντι στις αυξημένες πιέσεις που προκαλεί η διεθνής άνοδος στις τιμές της ενέργειας, με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, να προαναγγέλλει ενίσχυση τόσο στο κόστος του πετρελαίου θέρμανσης όσο και στο επίδομα θέρμανσης.
Μιλώντας στον --Ϊ, ο υπουργός περιέγραψε το διεθνές περιβάλλον ως ιδιαίτερα απαιτητικό, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές δημιουργούν πρόσθετη πίεση για τα νοικοκυριά. Όπως ανέφερε, η νέα περίοδος θέρμανσης αναμένεται να ξεκινήσει με τιμή χαμηλότερη από εκείνη με την οποία ολοκληρώθηκε η προηγούμενη, αν και οι σημερινές διεθνείς τιμές θα οδηγούσαν σε αισθητά υψηλότερο επίπεδο.
Η διπλή παρέμβαση για τους καταναλωτές
Στο επίκεντρο της κυβερνητικής παρέμβασης βρίσκεται το πετρέλαιο θέρμανσης. Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η στήριξη θα έχει δύο σκέλη: αφενός την προσπάθεια συγκράτησης της τιμής και αφετέρου την ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η επιβάρυνση για τα νοικοκυριά είναι μεγαλύτερη σε σχέση με πέρυσι, καθώς στο μεταξύ έχει προστεθεί ένα ακόμη πολεμικό μέτωπο με επιπτώσεις στην ενεργειακή αγορά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις ανάγκες των πολιτών στις περιοχές της βόρειας Ελλάδας. Όπως εξήγησε, οι ανάγκες θέρμανσης είναι αυξημένες σε περιοχές όπως η Κοζάνη και η Δράμα σε σύγκριση με νοτιότερες περιοχές της χώρας.
Για τον λόγο αυτό, όπως προανήγγειλε, θα υπάρξει οριζόντια αύξηση στο επίδομα θέρμανσης, χωρίς αλλαγή στα υφιστάμενα κριτήρια και χωρίς να περιοριστεί ο αριθμός των δικαιούχων. Η παρέμβαση θα αφορά την αύξηση του ποσού που θα λάβουν οι δικαιούχοι.
Στο τραπέζι και οι διεθνείς κινήσεις για το πετρέλαιο
Παράλληλα με τα εθνικά μέτρα, η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις διεθνείς εξελίξεις στην αγορά ενέργειας.
Ο υπουργός αναφέρθηκε στην πρόταση της γαλλικής προεδρίας των G7 για απελευθέρωση αποθεμάτων μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, κίνηση που θα μπορούσε να λειτουργήσει προς την κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης των τιμών του πετρελαίου.
Ωστόσο, ο κ. Πιερρακάκης ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί δεδομένο πως θα υπάρξει τέτοια εξέλιξη. Παράλληλα, σημείωσε ότι δεν είναι βέβαιο πως οι τιμές θα ακολουθήσουν αποκλειστικά ανοδική πορεία, καθώς υπάρχουν διαφορετικά πιθανά σενάρια για την πορεία των διεθνών αγορών.
«Υπάρχουν δημοσιονομικές εφεδρείες»
Στο οικονομικό σκέλος, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει δημοσιονομικά περιθώρια για να αντιμετωπίσει την ενεργειακή πίεση, χωρίς όμως αυτά να είναι απεριόριστα.
Όπως σημείωσε, η κυβέρνηση είχε ήδη προχωρήσει σε σημαντικές παρεμβάσεις στήριξης την περασμένη άνοιξη, ενώ στη ΔΕΘ ανακοινώθηκε πακέτο μέτρων ύψους 2,2 δισ. ευρώ. Παράλληλα, όπως προανήγγειλε, αναμένεται πρόσθετο πακέτο στήριξης που θα συνδέεται με τις νέες ενεργειακές συνθήκες.
Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ακόμη ότι η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με υψηλό ποσοστό του ΑΕΠ σε αμιγώς ενεργειακά μέτρα. Στην κυβερνητική αποτίμηση συνυπολογίζονται και οι παρεμβάσεις που αφορούν τα διυλιστήρια, καθώς και τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ.
Τι απάντησε για τον ΕΦΚ
Στο ζήτημα του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, ο υπουργός έδωσε έμφαση όχι τόσο στο συγκεκριμένο είδος φορολογικής παρέμβασης, όσο στη δυνατότητα δημιουργίας δημοσιονομικού χώρου για νέες ενισχύσεις.
Όπως εξήγησε, ο ΕΦΚ αποφέρει περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως στον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ ο ΦΠΑ στα καύσιμα περίπου 2 δισ. ευρώ. Επομένως, το βασικό ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι να διατηρηθούν οι δημοσιονομικές δυνατότητες ώστε να μπορεί να παρέμβει εφόσον επιβεβαιωθούν δυσμενέστερα σενάρια.
Το μήνυμα προς τις τράπεζες και ο εξωδικαστικός
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, υποστηρίζοντας ότι δεν διαπιστώνεται ζήτημα στις τράπεζες και ότι υπάρχουν οι απαραίτητοι εποπτικοί μηχανισμοί.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι οι τράπεζες πρέπει να αυξήσουν περαιτέρω τις χορηγήσεις τους. Όπως ανέφερε, παρά την επιτάχυνση του ρυθμού δανειοδοτήσεων, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, για κάθε 100 ευρώ καταθέσεων στην Ελλάδα αντιστοιχούν περίπου 62 ευρώ δάνεια, έναντι περίπου 93 ευρώ στην Ευρώπη.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος, όπως είπε, έχει οδηγήσει σε περίπου 70.000 ρυθμίσεις συνολικού ύψους 20,5 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η μείωση του ορίου υπαγωγής στις 5.000 ευρώ διευρύνει τη δυνατότητα αξιοποίησης του μηχανισμού, μεταξύ άλλων και για την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Το πολιτικό μήνυμα με φόντο τη Γερμανία
Στο τέλος της συνέντευξης, ο υπουργός κλήθηκε να σχολιάσει τις πολιτικές εξελίξεις στη Γερμανία και τις επιπτώσεις τους στην Ευρώπη.
Ο κ. Πιερρακάκης, με την ιδιότητά του ως προέδρου του Eurogroup, σημείωσε ότι ο θεσμικός του ρόλος απαιτεί προσεκτική τοποθέτηση απέναντι στις πολιτικές εξελίξεις άλλων χωρών. Ωστόσο, ως Έλληνας υπουργός Οικονομικών και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, αναφέρθηκε στην ελληνική εμπειρία από την περίοδο της οικονομικής κρίσης και στη συζήτηση γύρω από τον λαϊκισμό.
Το συνολικό μήνυμα που εξέπεμψε ήταν ότι η αντιμετώπιση της νέας ενεργειακής πίεσης θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα των παρεμβάσεων, την ύπαρξη δημοσιονομικού χώρου και την ικανότητα της οικονομίας να απορροφήσει τις διεθνείς αναταράξεις.
Με το βλέμμα στραμμένο στις επόμενες εβδομάδες, η κυβέρνηση επιχειρεί να προετοιμάσει το έδαφος για ένα νέο πακέτο μέτρων, έχοντας ως βασικό στόχο να περιορίσει τις επιπτώσεις των αυξημένων ενεργειακών τιμών στα νοικοκυριά.